Заманында еліміздегі іргелі өндіріс орны саналған Семей былғары – мех комбинаты — бүгінгі нарықтағы жағдайларға біртіндеп бейімделіп, жұмысын жаңадан жүйелеп келе жатқан кәсіпорын. Әйтсе де аталмыш мекеме мен банк құрылымдары арасындағы қиындықтар өндіріс процесіне толыққанды кірісуге мүмкіндік бермей, тұйыққа тіреді. Бұл туралы кеше, апта бейсенбісінде кәсіпорын директоры Жұмағазы Рахымғалиев БАҚ өкілдері алдында мәлім етті.
Тоқтала кетсек, 2008 жылы Семей былғары — мех комбинаты мен Қазақстанның Даму Банкі арасында былғары өндірісін модернизациялау үшін 12 жылға 3,3 миллиард теңге банктік несие беру туралы келісім жасалған. Бұл қаржының 2,9 миллиард теңгесі игерілген. Алайда 2010 жылы банк тарапынан кепілдік мүліктің көлемін ұлғайту туралы заңсыз талап негізінде қаржыландыру тоқтатылған. Онымен қоса жұмысты жүргізу үшін айналымға да қаржы бөлінбегендіктен кәсіпорын жұмысын біржола тоқтатты. 1 700 адам жұмыссыз қалды. Ал еліміздегі аяқ киім фабрикалары отандық арзан шикізатсыз қалып, былғары аяқ киім өндірісі үлкен шығынға ұшырады.
Бұдан кейін банк тарапынан қаржыландыру болмаған. Ұзаққа созылған сот процестерінен кейін қарызды қайтару құқығы Қазақстанның инвестициялық қорына берілді. Бүгінгі таңда қарыз көлемі 2,3 млрд. теңгені құрайды. Нәтижесінде жұмысы тоқтап тұрған кәсіпорын қосымша 111 млн. теңге шамасында, еңбекақы қарызы 36 млн, басқа да берешектер бойынша 700 млн-ға қарыз болып отыр. Бүгінгі таңда, есепшоттарын пайдалануға тыйым салынғандықтан, кәсіпорын жұмыс істей алмайды.
ШҚО аппелляциялық сот алқасының 2019 жылдың 11 қарашасы күнгі қаулысымен, былғары — мех комбинатының мүлкі банк алдындағы қарыздан 15 есе көп болғанына қарамастан, кәсіпорын банкрот деп танылды.
— Семей былғары — мех комбинатының басшылығына жұмысты дұрыс ұйымдастыра алмаған деген кінә артылды. Алайда алғашқыда 40 адам ғана еңбек еткен кәсіпорындағы жұмысшылар санын 1700 адамға жеткізіп, үлкен ұжымға айналдырғанымыз есепке алынбады,- дейді мекеме басшылығы.
Біздің өнімдеріміз әлемнің 16 мемлекетіне экспортталса, оның ішінде АҚШ, Еуропа елдері, Оңтүстік Корея, Қытай, Үндістан бар. Тек Италияның «Ламипель» компаниясына ғана 2008 жылға дейін 267 контейнер тауар жөнелтілген. Қорғаныс Министрлігіне, ІІМ, «ҚТЖ» ҰК»АҚ мен «ҚазМұнайГаз» кәсіпорындарының барлық салаларына қыстық киімді осы комбинат дайындады. Бүгінгі таңда Италия, Германия және Қытай мемлекеттерінен бұл мекемемен жұмыс істеуге ниетті инвесторлар бар.
— Біз мемлекеттен көмек сұрап отырған жоқпыз. Тек кәсіпорынның банкрот деп танылғаны жайлы шешімді өзгертіп, жұмыс істеуге, салығымызды төлеп, Үкіметпен есеп айырысуға мүмкіндік берілсе деген өтінішіміз бар, — дейді Семей былғары-мех комбинатының директоры Жұмағазы Рахымғалиев.
Кәсіпорынның банкрот болуы салдарынан Семейдің ғана емес, еліміздің экономикасы да қажылық тұрғыдан үлкен шығынға ұшырайды. Жұмыс істеуге қабілетті кәсіпорынның мүлкі банкрот деп танылған соң металл қалдықтары саудасына түседі. Бюджетке қарыздың аз ғана бөлігі қайтарылады. Қазір кәсіпорын қаржыландырып отырған тазарту құрылғыларын бюджет тарапынан қаржыландыруға тура келеді.
Егер кәсіпорынның есепшоттарына салынған тыйымды алып, жұмыс істеуге мүмкіндік жасалса, Семей былғары-мех комбинаты қала бюджетін толықтыруға үлес қосып қана қоймай, отандық тауарды экспорттау арқылы ел экономикасын өркендетуге, жұмыссыздықты азайтуға да ықпал етер еді.
Өз тілшіміз
{jcomments off}
