"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

БІТІМДІ БИЛЕР АЙТПАҚ

24.12.2020

Семейде Билер кеңесі жұмысын бастады. Жаңа ұйым дау-дамайларды көне дәстүр негізінде сотқа жеткізбей шешуге ықпал жасамақ. Бұл — Елбасының «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында жүзеге асырылып отырған жоба.

Айта кетсек, елімізде жоғарғы сот төрағасы Жақып Асановтың бастамасымен 2018 жылдың басынан жобалық менеджмент әдісімен 7 топ жұмыс істеуде: «Мінсіз судья», «Үлгілі сот», «Әділ процесс», «Сапалы нәтиже», «Оңтайлы орта» «SMART СОТ» және «Татуласу: сотқа дейін, сотта». Осы бағдарламалар шеңберінде жаңа жүйелілік, түбегейлі өзгерістер қолға алынған.

Қазақтың құқықтық әлемі мен құқықтық дүниетанымының тамыры тереңде жатыр. Адамгершілік құндылықтарға негізделген дала демократиясының институттары кең құлаш жайған көшпелі қоғамда пікірталас қисындығының құралы ретінде әділ сот пен шешендік ділмарлықтың рөлін өте жоғары қойған. Қазіргі тілмен айтқанда, құқықтық тұрғыдан тәлім-тәрбие беру, заң ретінде жүзеге асыру сынды ұлттық идеология билерге жүктелген. Билер кеңесі қазақ қоғамында маңызды мәселелерді шешіп, әділдіктің үстемдік құруына ұйытқы болған. Халқымыз кез келген мәселені келісіммен шеше білгендігіне тарих пен ауыз әдебиеті дәлел. Қазақ халқы үшін бітімгершілік билік айтудың ең озық үлгісі болған.

Ағымдағы жылы Семей қаласында ешбір органға тәуелсіз Билер кеңесі құрылды. Алайда елдегі эпидемиологиялық ахуалға байланысты  жұмысын уақытша тоқтатқан болатын. Енді қайтадан іске кіріспек. Кеңестің құрамына Семей қаласының құрметті азаматтары, зейнеткер жасындағы заңгерлер мен ұлағатты ұстаздар, сондай-ақ ғылым докторлары — жиыны 11 би енді. Кеңес мүшелері ҚР «Халықаралық құқық қорғау орталығы» республикалық қоғамдық ұйымының семинарына қатысып, арнайы сертификатқа ие болған. Билер кеңесінің төрағасы болып Абай ауданының Құрметті азаматы, білім саласының үздігі Шаған Манапұлы Жұмақсанов тағайындалды.

«Бүгінде заман низамы өзгерген. Көне жосық та жолдан ығысқан. Бұрынғы билер институтын қазіргі қоғамға енгізуге бола ма?»  деген сұрақ кез келген адамды мазалауы мүмкін. Әділ билік айтып, небір күрделі дауды екі ауыз сөзбен шеше білген, екі жақты да сөзге тоқтата білген билерден неге үйренбеске?! Ережеге сәйкес, Билер кеңесі «Рухани жаңғыру» аясында ұлттық код ретінде қазақтың билерінің дәстүрін жаңғырту, қоғамдағы бірлік пен ынтымақты насихаттау, дауласушылық деңгейін төмендету, құқық бұзушылыққа төзбеушілік пен оның алдын алу мәселелері бойынша, салт, ғұрып, озық дәстүрлерді сақтау жөніндегі кеңесші орган болып табылады.

Билер кеңесі бүгінде Азаматтық сот пен жасөспірімдер соты, сондай-ақ әкімшілік сотымен меморандумға отырған. Аталған органдар жәбірленуші тарап пен айыпталушыны ең әуелі билерге жүгінтпек. Билер кеңесінің қоғамдағы әсіресе отбасылық-тұрмыстық кикілжіңдердің азаюына септігін тигізері анық. Бүгінгі таңда, статистикаға сүйенсек, елімізде жыл сайын отбасындағы жанжалдың салдарынан әрбір үшінші неке бұзылады. Сондықтан өмірлік тәжірибелері мол ақсақалдар арқылы бірін-бірі заңмен қудалағандарды азайтпақ.

— Билер кеңесі «Рухани жаңғыру» бағдарламасының бір жемісі болды. Бұл мәселе елімізде республика деңгейінде көтеріліп, аймақтық заң билігіне Билер кеңесін құру туралы тапсырма берілген болатын. Көпшілік қауым соттың бұл кеңесті құру туралы бастамасын қолдап, оның құрамына аса беделді азаматтарды, отбасылық психология, білім беру, медицина саласында тәжірибесі мол аға буын өкілдерін, сот жүйесінің ардагерлерін, сондай-ақ қаланың Құрметті азаматтарын енгізуді ұсынды. Біз, міне, 11 биден тұратын Билер кеңесін құрдық. Бүгінде елімізде болмашы дүниеге бола сотқа жүгінетіндер көбейіп кетті. Салдарынан көп азаматтар, тіпті жап-жас бозбалалар істі болып, сотталып кетіп жатыр. Темір тор ұлтымыздың келешегі жастардың жолын біржола жауып, өмірін өзгертіп қана қоймай, ұрпақтарының өміріне де дақ түсіреді ғой. Сондықтан біз дауды сотқа жеткізбей, ақыл-кеңесімізді айтып, тараптарды татуластырып, құнмен бітістіруге тырысамыз. Сонымен қатар қазір ел ішіндегі қасіретті жағдайдың бірі — жас жұбайлардың көптеп ажырасуы. Міне, осы белең алып отырған мәселенің шешімін табуда, шаңырақ шайқалғын тұста басу айтып, жастарды өзара татуластырып, жөнге салуда билердің ықпалы зор, – дейді Билер кеңесінің төрағасы Шаған Манапұлы.

Билер кеңесі биліктің бір тармағы ретінде бүгінгі соттар, кешегі билер ісін жалғастырып, ел ішінде туындаған дауларды шешуге атсалыспақ. Мән-мағынасы жағынан ғана қарап қоймай, екі тараптың бітімге келуін, дауды шешу жолдарын медиация институты арқылы ел арасында кеңінен насихаттауда. Ел болған соң дау-дамайсыз болмайды. Бірақ сол жанжалды ушықтырмай, дер кезінде шешуге қол жеткізу бүгінгі күнде маңызды болып отыр. Өйткені ұлтымыздың болмысына жат құбылыстар белең алып, салт-дәстүріміз құнсыздана бастаған, материалдық игіліктерге көбірек мән беріліп отырған қазіргі қоғамда дау-дамайлар жылдан-жылға еселеп артуда.

Қара қылды қақ жарған әділдікті, мұнтаздай адалдықты, мүлтіксіз жауапкершілікті қағидат тұтқан бабалардан мирас болып қалған игі дәстүрді, ұлттық құндылықты қайта жаңғыртқан Билері кеңесі сенім үдесінен шығады деген ойдамыз.

«Би айтқанды құл да айтады, тек құл аузының дуасы жоқ»,- деп Төле би айтқандай, даулы мәселенің түйінін тарқатып, сотқа дейін және соттан тыс шешілуіне аузы дуалы, ел арасында биік беделге ие ақсақалдардың ықпалы зор болады деген сенімдеміз.

Абылай МАҚСҰТБЕК, «Семей таңы»

{jcomments off}

Ұқсас жаңалықтар

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

18.11.2026
Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

Абай облысында «Конституция және сөз бостандығы: журналистиканың жауапкершілігі» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Іс-шараға Журналистер клубының мүшелері мен жоғары оқу орнының...

Толығырақ...Details

Камералдық бақылау нәтижесі бойынша жолданған хабарламаларды орындау тәртібі. Салық төлеушілер нені білуі қажет?

18.11.2026
Камералдық бақылау нәтижесі бойынша жолданған хабарламаларды орындау тәртібі. Салық төлеушілер нені білуі қажет?

Абай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті кірістерді төмендету және жасыру фактілерін анықтау, сондай-ақ камералдық бақылау нәтижелері бойынша жолданған хабарламаларды орындау...

Толығырақ...Details

Қазақстандағы ғылымның дамуы: жеті жылда қаржыландыру көлемі 3,2 есе артып, коммерцияландыру деңгейі 31%-ға жетті

18.11.2026
Қазақстандағы ғылымның дамуы: жеті жылда қаржыландыру көлемі 3,2 есе артып, коммерцияландыру деңгейі 31%-ға жетті

Қазақстанда ғылыми әлеуетті нығайтуға, зерттеу инфрақұрылымын дамытуға және отандық ғылыми әзірлемелерді экономиканың нақты секторына енгізуге бағытталған ауқымды өзгерістер жүзеге асырылуда....

Толығырақ...Details

«Әкелер одағы» Қазақстанда энергетикалық сусындарға толық тыйым салуды талап етті

18.11.2026
«Әкелер одағы» Қазақстанда энергетикалық сусындарға толық тыйым салуды талап етті

«Әкелер одағы» Қазақстанда энергетикалық сусындардың өндірісі мен сатылымына толық тыйым салуды ұсынды, деп хабарлайды astana-akshamy.kz.  Энергетикалық сусындар бүгінде көптеген қазақстандықтың күнделікті...

Толығырақ...Details

Almaty SuperSki кластерінің құрылысы қарқынды жүріп жатыр

18.11.2026
Almaty SuperSki кластерінің құрылысы қарқынды жүріп жатыр

Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Kazakh Tourism Development Ltd. компаниясы директорлар кеңесінің отырысын өткізді.  Жиында Almaty SuperSki жобасын жүзеге асыру барысы...

Толығырақ...Details

Балалардың интернеттегі қауіпсіздігі және онлайн-платформалардың жауапкершілігі: Қазақстанда медиа саласындағы заңнама жетілдірілуде

18.11.2026
Балалардың интернеттегі қауіпсіздігі және онлайн-платформалардың жауапкершілігі: Қазақстанда медиа саласындағы заңнама жетілдірілуде

Қазақстан Республикасының Құрылтайында онлайн-платформалар мен масс-медиа мәселелеріне қатысты заң жобалары бірінші оқылымда қаралды. Түзетулер азаматтардың құқықтарын қорғауға, балалардың интернеттегі қауіпсіздігін...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

19 часов бұрын

Камералдық бақылау нәтижесі бойынша жолданған хабарламаларды орындау тәртібі. Салық төлеушілер нені білуі қажет?

19 часов бұрын

Қазақстандағы ғылымның дамуы: жеті жылда қаржыландыру көлемі 3,2 есе артып, коммерцияландыру деңгейі 31%-ға жетті

19 часов бұрын

«Әкелер одағы» Қазақстанда энергетикалық сусындарға толық тыйым салуды талап етті

20 часов бұрын

Almaty SuperSki кластерінің құрылысы қарқынды жүріп жатыр

23 часа бұрын

Балалардың интернеттегі қауіпсіздігі және онлайн-платформалардың жауапкершілігі: Қазақстанда медиа саласындағы заңнама жетілдірілуде

24 часа бұрын

Абай облысында 260 ауыл интернетпен қамтылған

24 часа бұрын

«Бөтен ойындардың» қатысушысы болма: Семейде студенттерге есірткі қылмысы үшін сотталғандардың хикаясы көрсетілді

24 часа бұрын

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

24 часа бұрын

Ауыл шаруашылығын жаңғырту: азық-түлік қауіпсіздігі мен экономикалық дамудың маңызды бағыты

24 часа бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС