1941 — 1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің қатары жыл өткен сайын сиреп бара жатыр. Биыл, міне, сұрапыл соғыстың аяқталғанына 76 жыл толып отыр. Тарих қойнауына кеткен сол жылдарда қолына қару алып Отанын қорғаған жауынгерлердің бірі — Қалбатау ауылының тұрғыны Найл Загидуллин. Бүгінде жасы 95-ке жақындаған сол бір отты жылдардың куәгері қанды шайқастарды еске алған сайын еңсесі түсетіні түсінікті болар. Қарт жауынгер әр кез сан мыңдаған жауынгердің қыршыннан қиылғанын, хабар-ошарсыз, із–түзсіз кеткенін, қаншасы туған өлкесіне жараланып оралғанын, соғыстың жүрекке салған жарасының жазылмайтынын айтып, қанды оқиғалар жайлы тебірене отырып әңгімелейді.
Загидуллин Найл Гашигулович 1926 жылы Татарстанда дүниеге келген. 1943 жылы, небәрі 17 жасында, әскер қатарына шақырылып, майданға аттанған бозбала Жапон соғысына қатысып, Монғолия жерінде Кеңестер Одағының 4049 әскери бөлімінде борышын өтейді. 1943 жылы атқыштар полкінің 282-дивизиясы құрамында болады. Майдангер ІІ дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен және «Жапон соғысындағы жеңісі үшін» медалімен марапатталған.
1950 жылы Қазақстанға, Жарма ауданына қоныс аударады. Осында шаңырақ көтеріп, үш баланы өмірге әкеледі. Балажал, Бөке кен орындарында, электр станциясында абыройлы еңбек етіп, зейнеткерлікке шығады.
Ардагер ақсақал:
— Бүгінгі ұрпақ пен келер ұрпақ сол қанды қырғында кеудесін оққа төсеген жауынгерлердің ерен ерлігін ұмытпай, есімдерін жадында сақтайды деп сенемін. Әрқашан бейбіт заман болсын, ел іргесі берік, келер ұрпақтың аспаны ашық, жүздері жарқын болсын,- деп тілегін білдіріп отырады соғыс ардагері.
Жарма ауданынан 15 126 адам соғысқа аттанды, оның 11 600-і ұрыс даласынан оралмады. Брест қамалынан бастап барлық шайқастарға қатысқан жерлестеріміз жан аямай соғысып, Жеңіс күнін жақындатты. Жармалық майдангерлердің Еуропа мемлекеттерін азат етуге, Берлинді алуға, Жапон милитаристерін талқандауға қатысқаны жайлы өлке тарихында баяндалады. Ерекше ерліктері үшін 10 шақты жерлесіміз Кеңес Одағының Батыры атанса, үш бірдей жармалық Даңқ орденінің толық иегерлері болды.
Ал ауданымыздың тумасы Төлеуғали Әбдібековті біреу білсе, біреу білмес. Қуғын-сүргін кезінде туысы «халық жауы» атанып, басына қара бұлт үйірілгенде жас жігіт Төлеуғали Шымкентке кетуге мәжбүр болады. Кейіннен, 1942 жылы мамырда, Шымкенттегі жаңадан жасақталған сарбаздар тобымен бірге Калинин майданына жөнелтіледі. 8-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының мергені — аға сержант Төлеуғали Әбдібеков жаудың 397 солдатын жер жастандырған. 8-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының әскери іс-әрекеттердің қысқаша есебінде 1942 жылдың өзінде аға сержант Әбдібековтің 219 фашистің көзін жойғаны жазылған. Алайда нағыз ерге батыр атағы берілмеді. Дегенмен Ұлы Отан соғысында ерліктің ерен үлгісін көрсеткен батырымызды жерлестері мақтан етеді. Өнегелі өмірін үлгі тұтады.
От пен оқтың арасында толарсақтан саз кешіп жүріп елі мен жерін жаудан қорғаған жауынгерлердің ерлігіне ұрпақтары әрқашан тағзым етіп келеді. Жыл сайын Жеңіс мерекесінде Найл Загидуллин де ерекше құрметке бөленеді.
Абылай МАҚСҰТБЕК, «Семей таңы»
