Сөз додасында еліміздің әр өңірінен келген он екі айтыскер бақ сынады. Олардың қатарында «Айтыстың ақтаңгері» Айбек Қалиев, Мақсат Ақанов, Мұхтар Ниязов, Рүстем Қайыртайұлы, Жансая Мусина, Аспанбек Шұғатаев, Мейірбек Сұлтанхан сынды 6 «Алтын домбыра» иегері, сондайақ Әсем Ережеқызы, Шұғайып Сезімхан, Серік Қуанған, Қуандық Кенжебекұлы, Айбек Серікқазин болды.
Айтыс шымылдығы айрықша көрініспен ашылды: айтыс өнерінің жанашыры, ұлт руханиятының абызы атанған Жүрсін Ерманды Абай облысының әкімі Берік Уәли сахнаға қызыл кілеммен жүргізіп алып шықты. Ашылу салтанатына облыс әкімі Берік Уәли қатысып, айтыскерлерге сәттілік тіледі. — Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Абайдың 180 жылдық мерейтойын жоғары деңгейде атап өтуді тапсырған болатын. Облысымызда ұлы ойшылдың 180 жылдығы алғаш рет кең ауқымда аталып өтуде. Бұл – он күндік той тойлау емес, ой ойлау деңгейінде ұйымдастырылып жатқан мерейлі шара.
Алаштың астанасы Семей топырағы — тұңғыштар мекені. Қазақ даласындағы тұңғыш театр, тұңғыш баспа, тұңғыш футбол клубы, тұңғыш телеграф, тұңғыш банк, тұңғыш цирк Семей жерінде дүниеге келді. Қазақтың тұңғыш кәсіби әншісі Әміре Қашаубаев Семей топырағынан түлеген. Қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаған Абайды да тұңғыш деуге толық қақымыз бар. Сондықтан тұңғыштар жеріне қош келдіңіздер! Бұл жолғы айтыс бұрынғы айтыстардан өзгерек. Олай дейтініміз, мықты ақындардың барлығы осында. Мұндай айтыс Семей жерінде көптен бері өткен жоқ. Бүгінгі сөз додасында ақындардың жақсы сөз айтып, халықты бірлікке, елдікке шақыруына тілектеспіз. Абай тойы құтты болсын!- деді облыс басшысы.
Айтысты белгілі айтыскер ақын, Парламент Мәжілісінің депутаты Аманжол Әлтаев жүргізді. Сөз сайысына қазылар алқасының төрағасы – ҚР еңбек сіңірген қайраткері Жүрсін Ерман, ҚР еңбек сіңірген қайраткері Сауытбек Абдрахманов, ақын Төлеген Жанғалиев, Дәулеткерей Кәпұлы, Серік Қалиев, Қалқаман Сарин, Парламент Мәжілісінің депутаттары Ринат Зайытов пен Жанарбек Әшімжан, айтыскер ақындар мен жыршы-термешілердің халықаралық одағының Абай облысы филиалының төрағасы Дәулет Сметов төрелік етті. Абай атындағы театрда бір күн бойы жұртшылықты жіпсіз байлаған сөз сайысының нәтижесінде бас жүлдеге тігілген автокөлікті қарағандылық Мақсат Ақанов жеңіп алды. Бірінші орын алған Рүстем Қайыртайұлы 3 млн теңге сыйақыға ие болды. Екінші орын алған Айбек Қалиев пен Мейірбек Сұлтанханға 1 жарым млн теңге берілді. Үшінші орынды Әсем Ережеқызы мен Жансая Мусина жеңіп алып, 1 млн теңгеге ие болды. Айтысқа қатысқан басқа да ақындарға 500 мың теңгеден берілді. Ақын Қуандық Кенжебекұлы Сиязбек Сүлейменов әулетінің арнайы жүлдесіне (200 мың теңге) ие болса, облыс әкімінің 500 мың теңге көлеміндегі арнайы жүлдесі Мұхтар Ниязовқа табысталды.
– Бүгінгі айтысқа қатысқан ақындардың шеберлігіне де, көрерменнің қошеметіне де тәнтімін. Айтыскерлердің барлығы да Абайдың болмысын, рухани әлемін тереңнен толғап, халыққа жеткізе білді. Айтыстың басы-қасында қаншама жыл жүріп, қаншама айтысты, сансыз көрерменді көрдім. Бірақ осындай әділетті, өнерге шын жанашырлықпен қарайтын, ерекше қошемет көрсететін көрерменді бұрын-соңды көрмеппін, – деп жүрекжарды пікірін білдірді айтыстың мәртебелі қонағы Жүрсін Ерман.
Айтыстың марапаттау салтанатына облыс әкімі Берік Уәли қатысты. Аймақ басшысы осындай айтыс жыл сайын дәстүрлі түрде өтіп тұратынын айтты. — «Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп» жырлаған гуманист ақын Абайдың мерейтойына арналған «Адамзаттың Абайы» республикалық ақындар айтысы өте жоғары деңгейде өтті деп есептейміз. Ақынның мұрасын насихаттауға арналған айтыс Семейдің төрінде өтуі керек. Келесі жылдан бастап ұйымдастырып тұрамыз. Республикалық айтыстың күнтізбелік тізіміне енгізуді сұраймыз,- деді облыс әкімі.
Аймақ басшысы Абай тойына орай ұйымдастырылған республикалық айтысқа төрелік еткен қазылар алқасының төрағасы Жүрсін Ерманға, қазылар алқасының мүшелері Сауытбек Абдрахманов пен Төлеген Жанғалиевқа, айтысты жүргізген Аманжол Әлтайға құрмет көрсетіп, арнайы тапсырыспен жасалған Абай шапаны мен тақиясын және мерейтойлық кілемшені сыйға тартты. Айтысқа жиналған халықтың қарасы қалың болды. Залда ине шаншар орын табылмады. Көрермендер театр алдына қойылған лед-экраннан да тамашалады. Бұл – халқымыздың Абай мұрасына, төл өнерімізге деген ерекше ықыласының айғағы. Ұлы ақынның өмір жолын, рухани мұрасын өз жырларына арқау еткен саңлақтардың сөз сайысы айтыс өнеріне шөлдеп қалған жерлестеріміз үшін шын мәнінде рухани мереке болды.
Кәмшат СЕРІКҚЫЗЫ
