"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

16.11.2026
Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық
1
Қаралды
Facebook-ке бөлісуWhatsapp-қа бөлісуTelegram-ға бөлісу

Адамның еркін жүріп-тұруы, тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдауы және елден тыс жерлерге шығуы оның негізгі құқықтары мен бостандықтарының қатарына жатады. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында бұл құқықтарға кепілдік беріліп, оларды жүзеге асырудың құқықтық негіздері айқындалған.

2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген жаңа Конституцияның 24-бабында ел аумағында еркін жүріп-тұру, тұрғылықты жерді таңдау және Қазақстаннан тыс жерлерге шығу құқықтары бекітілген.

Еркін жүріп-тұру – адамның негізгі бостандығы

Конституцияның 24-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының аумағында заңды түрде жүрген әрбір адам заңда белгіленген жағдайларды қоспағанда, ел ішінде еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдауға құқылы.

Бұл құқық азаматтардың бір өңірден екінші өңірге қоныс аударуына, жұмыс немесе білім алу мақсатында басқа қалаға баруына, сондай-ақ жеке өмірлік жоспарларына сәйкес тұрғылықты жерін өзгертуіне мүмкіндік береді.

Еркін жүріп-тұру құқығы адамның еңбек ету, білім алу және жеке өмірін ұйымдастыру мүмкіндіктерімен тығыз байланысты.

Мәселен, азаматтың басқа өңірден жұмыс табуы немесе білім алу үшін өзге қалаға көшуі оның өмір сүру жағдайын жақсартуға бағытталған жеке таңдауы болуы мүмкін.

Тұрғылықты жерді еркін таңдау құқығы

Тұрғылықты жерді таңдау бостандығы адамның қай елді мекенде өмір сүретінін өз бетінше шешуіне құқықтық негіз қалыптастырады.

Бұл құқық тұрғындардың жеке және отбасылық жағдайына, кәсіби қызметіне немесе басқа да өмірлік қажеттіліктеріне байланысты қоныс аударуына мүмкіндік береді.

Сонымен қатар тұрғылықты жерді еркін таңдау азаматтарды заңнамада белгіленген тіркеу және өзге де міндетті рәсімдерді орындаудан босатпайды.

Мұндай талаптар азаматтардың құқықтарын қамтамасыз етуге және мемлекеттік қызметтерді ұйымдастыруға байланысты қолданылады.

Шетелге шығу және елге қайта оралу құқығы

Жаңа Конституцияның 24-бабының екінші тармағында әр адамның Қазақстан Республикасынан тыс жерге шығу құқығы бекітілген.

Бұл мүмкіндік азаматтардың шетелге саяхаттауына, білім алуына, жұмыс істеуіне немесе өзге де заңды мақсаттармен баруына құқықтық негіз болады.

Сонымен бірге аталған құқық заңда белгіленген жағдайларда және көзделген тәртіппен шектелуі мүмкін.

Конституцияда Қазақстан Республикасы азаматтарының өз еліне кедергісіз оралу құқығына да кепілдік берілген.

Бұл ереже азамат пен мемлекет арасындағы құқықтық байланыстың маңызды көрінісі болып табылады.

Құқық пен заң талаптарының үйлесімі

Еркін жүріп-тұру құқығы адамның жеке бостандығын қамтамасыз ететін маңызды кепілдіктердің бірі болғанымен, оны жүзеге асыру заң талаптарын сақтаумен қатар жүреді.

Мәселен, заңнамада көзделген ерекше жағдайларда белгілі бір аумақтарға кіруге немесе елден шығуға қатысты шектеулер қолданылуы мүмкін.

Мұндай шектеулер тек заңды негіздерге сәйкес белгіленуге тиіс.

Азаматтардың өз құқықтарын білуі, көші-қон және тіркеу рәсімдерінен хабардар болуы олардың заңды мүмкіндіктерін тиімді пайдалануына көмектеседі.

Еркіндік – құқықтық мемлекеттің маңызды қағидаты

Адамның тұрғылықты жерін еркін таңдауы мен қозғалыс бостандығы оның жеке өмірін жоспарлауына, кәсіби дамуына және қоғам өміріне белсенді араласуына ықпал етеді.

Бұл құқықтар ел ішіндегі еңбек ұтқырлығын арттыруға, білім алу мүмкіндіктерін кеңейтуге және өңірлер арасындағы байланыстарды нығайтуға да жағдай жасайды.

Жаңа Конституцияның 24-бабы адамның еркін жүріп-тұру, тұрғылықты жерін таңдау және елден тыс жерлерге шығу құқықтарын қорғаудың маңызды құқықтық негізін қалыптастырады.

Аталған конституциялық кепілдіктер адамның жеке бостандығын құрметтеуге, құқықтық мәдениетті нығайтуға және азаматтардың өз өміріне қатысты шешімдерді еркін қабылдауына мүмкіндік береді.

Ұқсас жаңалықтар

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

16.11.2026
Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

Ақпараттық кеңістіктегі заманауи сын-қатерлер, этносаралық қатынастарды ақпарат құралдарында жариялаудың жаңа тәсілдері және жасанды интеллект мүмкіндіктері журналистер қауымдастығы өкілдерінің басын қосқан...

Толығырақ...Details

Абай облысында салық түсімдерінің жоспары 102 %-ға орындалды

16.11.2026
Абай облысында салық түсімдерінің жоспары 102 %-ға орындалды

Абай облысында 2026 жылдың 9 айында салық түсімдерінің көлемі жоспардан асып, 102 %-ды құрады. Өңірде салықтық әкімшілендіруді жетілдіру, кәсіпкерлерге қолайлы...

Толығырақ...Details

Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

14.11.2026
Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

Қазақстан экономикасының тұрақты дамуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және халықтың әл-ауқатының артуы кәсіпкерлік саласының өркендеуімен тығыз байланысты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың...

Толығырақ...Details

Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

14.11.2026
Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

Адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау құқықтық мемлекеттің басты міндеттерінің бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясы әрбір адамның заңды мүдделерін қорғауға, әділ сот...

Толығырақ...Details

Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны туралы есеп

14.11.2026

  Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны...

Толығырақ...Details

Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

13.11.2026
Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

Қазақстанның тұрақты дамуы табиғи ресурстарды тиімді пайдалану және қоршаған ортаны қорғау мәселелерімен тығыз байланысты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында айқындалған экономиканы...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

22 секунды бұрын

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

1 час бұрын

Абай облысында салық түсімдерінің жоспары 102 %-ға орындалды

1 час бұрын

Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

2 дня бұрын

Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

2 дня бұрын

Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны туралы есеп

2 дня бұрын

Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

3 дня бұрын

Әлеуметтік қамсыздандыру – азаматтардың конституциялық құқығы

3 дня бұрын

«Санаткер ұлт» жобасының кезекті басқосуы өтті

3 дня бұрын

ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАР 59 КҮНДЕ 1 102 560 КІТАП ОҚЫҒАН: «КІТАП ОҚИТЫН ҰЛТ» РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МАРАФОНЫ ТАРИХИ БЕЛЕСТІ БАҒЫНДЫРДЫ

3 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС