Шығыс Қазақстан облысында 59 мыңнан астам мүмкіндігі шектеулі жан болса, олардың 4800-і — мүмкіндігі шектеулі балалар. Мемлекет басшысы өз Жолдауларында мұқтаж азаматтарды, бәрінен бұрын, мүмкіндігі шектеулі жандарды әлеуметтік қорғау мәселелеріне аса үлкен көңіл бөледі. Соған орай елімізде мүмкіндігі шектеулі жандарды жұмысқа орналастыру және оларға қолжетімді инфрақұрылым, яғни «кедергісіз орта» құру бойынша кешенді жұмыс жүргізілуде. 2014 жылдан бастап Шығыс Қазақстан облысының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасы мен аймақтық «Нұр Отан» партиясы «Кедергісіз келешек» жобасын жүзеге асыруда. Жоба аясында айтарлықтай жұмыстар атқарылған. Ол туралы 31 наурыз күні облыстық Абай кітапханасында өткен шарада айтылды.
Шараға Шығыс Қазақстан облысының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасының мүгедектермен, ардагерлермен және әлеуметтік мекемелермен жұмыс жөніндегі бөлімінің басшысы, «Нұр Отан» партиясының ШҚО және Семей қалалық филиалының өкілдері, қала басшылығы, қалалық мәслихат депутаттары, үкіметтік емес ұйымдарың мүшелері, «Даму» қорының, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің мамандары, нашар көретін, нашар еститін балаларға арналған интернат тәрбиеленушілерінің ата-аналары мен мүмкіндігі шектеулі жандар қатысты.
— Облыс бойынша мүгедектердің құқықтарын қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын жақсарту жөнінде 2012-2018 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Қазір үшінші, яғни соңғы кезеңі жүзеге асырылуда. Облыс бойынша кешенді жұмыс жүргізіліп жатыр деп айта аламыз. 2016 жылы 503 әлеуметтік маңызы бар нысанға паспорт беру мақсаты болса, олардың барлығына паспорт беріліп, 300-і адаптациядан өткен. 2017 жылы да бес жүзден астам нысанға паспорт берілсе, 306 нысан адаптациядан өтеді деп жоспарлануда,- дейді Шығыс Қазақстан облысының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасының мүгедектермен, ардагерлермен және әлеуметтік мекемелермен жұмыс жөніндегі бөлімнің басшысы Әлия Бариева.
Әлеуметтік маңызы бар нысандар алдымен паспортталады. Яғни, пандус және өзге де мүмкіндігі шектеулі жандарға қажетті тетіктердің жобасы әзірленеді. Осы паспортты алған соң нысан адаптациядан өтеді. Бұл мүмкіндігі шектеулі жандардың өздерін өзгелермен теңдей сезінулеріне жол ашатындығы ақиқат. Сонымен қатар облыс бойынша 7 «инватакси» де мүгедектердің өмір сүру сапасын арттыру үшін қызмет етуде. Олардың 4-еуі Өскемен қаласында болса, үшеуі Семей шаһарында. Сондай-ақ Аягөз және Риддер қалалары да «инватаксиге» қол жеткізген. 2018 жылдың соңына дейін ондай көліктің саны облыс бойынша 18-ге жетеді деп жоспарлануда. Бір жылда бірінші топтағы 8 мың мүгедек «инватакси» қызметіне жүгінетіндігін ескерсек, көліктің саны артса, қызмет көрсету сапасы да көтерілетіндігі сөзсіз.
Елбасы «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты халыққа Жолдауында елімізде мүгедектердің, сал ауруына шалдыққан адамдардың өмір сүру сапасын арттыруға, жағдай жасауға жол ашуды тапсырған.
Мүмкіндігі шектеулі жандарға әлеуметтік көмек көрсету айлығы аясында, Мүгедектердің құқығын қорғау халықаралдық күніне орай, «Кедергісіз келешек» партиялық жобасын іске асыру мақсатында өткен шарада Елбасы Жолдауын жүзеге асыруға қатысты қолға алынған істер атап көрсетілді.
— Мемлекет басшысы елімізді мүмкіндігі шектеулі жандар үшін кедергісіз аймаққа айналдыру керектігін айтып, нақты тапсырмалар жүктеді. Бұл бағытта жұмыс атқарып жатырмыз. Қаламызда 13 мыңнан астам адам мүгедектігіне байланысты жәрдемақы алады. 18 жасқа дейінгі мүмкіндігі шектеулі 1206 бала бар. Мүмкіндігі шектеулі жандардың ішінде үш мыңға жуығы — ядролық сынаққа байланысты ауруға шалдыққан жандар,- деген жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Азамат Құрманғалиев қаладағы мүмкіндігі шектеулі жандарға кедергісіз орта жасау мақсатында атқарылып жатқан жұмыстар жайында айтып өтті.
Қаладағы 2130 әлеуметтік маңызы бар нысан бейімдеуден өтетін нысандар тізіміне алынған. 460-тан астам нысанға бейімдеуден өткен орта ретінде паспорт беріліпті. Алдағы уақытта 300-ден астам нысанды бейімдеуден өткізу жоспарлануда. Сонымен қоса нашар еститін, нашар көретін мүгедектер үшін қалада бірнеше дыбысты бағдаршамдар орнатылған. Арнайы үйірмелер де олардың бос уақытын тиімді өткізуге жол ашып отыр. Мысалы, мүмкіндігі шектеулі жандардың арасында күміс зергері атанып көпшілікке танылған Абылайхан Асылбай, балалар ертегісін тәржімалаумен айналысатын Нұркен Бектасов, вокал бойынша бірқатар байқаулардың лауреаты атанып жүрген Марат Әлиасқаров, шахматшы Болат Кабжанов және басқа да белсенді жандар бар.
Жиын барысында білім бөлімінің әдіскері Айтжамал Сүлейменова мектепке дейінгі мекемелерде инклюзивті білім беру жайында айтты. Қалада бірнеше инклюзивті білім беру мекемелері балаларға қызмет көрсетуде. Олардың қатарында №№ 4,5,9 ясли бақшалары да бар. Мұнда тілі мүкіс, есту қабілеті нашар, көру қабілеті төмен балалар тәрбиеленеді. Оларға оңалту көмектері көрсетіледі. Сондай-ақ мектеп жасындағы мүмкіндігі шектеулі жандар үшін де мүмкіндіктер жасалып отырғанына білім бөлімінің әдіскері жан-жақты тоқталды.
Айта кетерлігі, бұл жиын сурдоаудармамен өтті. Шара аясында мүмкіндігі шектеулі жандар әзірлеген қолөнер бұйымдарынан көрме ұйымдастырылды. Көрмеге қарттар үйіндегі қолөнер үйірмесіне қатысушы қариялардың, балалар мен 18-ден асқан жастардың үйірмесіне қатысушылардың қиялынан қанат қаққан туындылары қойылған. Қатысушылар жәдігерлермен танысып, әрбір жұмыстың өзіндік ерекшелікке толы екендігін байқады.
«Бізде қолөнер және бейнелеу өнері бойынша үйірмелер жүргізіледі. Балаларды әлеуметтік қызметкерлер өздері алып келіп отырады. Үйірме балалардың қоршаған ортаға икемделуіне жәрдемдеседі. Мұнда біз қайшыны ұстауды, қағазды қиюды, ине-жіпті пайдалануды, сабақтауды, матамен, желіммен жұмыс істеуді үйретеміз. Әр затты тәрбиеленушілеріміз бар ынта-жігерімен жасағандықтан, көрмеге қойылған әрбір туынды ерекше»,- дейді Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығындағы үйірме жетекшілері.
Әйгерім СӘРСЕНҒАЛИ, «Семей таңы»
