Семей қалалық әкімдігінде қалалық жер қатынастары бөлімінің басшысы Сүлеймен Медеуовтің төрағалығымен ҚР-ның кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастарын реттеу мәселелері бойынша енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларды түсіндіруге арналған ауқымды жиын өтті.
Жиынға ШҚО жердің пайдаланылуы мен қорғалуын бақылау басқармасы басшысының орынбасары Мейірхан Әшімханов, аталмыш басқарманың мемлекеттік бақылау бөлімінің басшысы Алмас Досжанов, ауылдық округ әкімдері, шаруа қожалықтары мен кооператив басшылары, қалалық мәслихат депутаттары және Абай ауданының тұрғындары қатысты.
Алмас Досжанов «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастарын реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы жайында ақпарат берді. Айта кетерлігі, аталмыш Заң жобасын 2017 жылдың ақпанында ҚР Үкіметі қолдап, Парламент депутаттарының қарауына ұсынған.
— Жер реформасы бойынша құрылған комиссия шешімімен мынандай өзгерістер мен толықтырулар енгізу қарастырылады: біріншіден, қазақстандықтарға ауыл шаруашылығы жерлерін жалға беру институтын сақтау және жетілдіру; екіншіден, қазақстандықтарға жалға берілетін ауыл шаруашылығы жерлерінің шекті (ең жоғары) мөлшерін белгілеу; үшіншіден, шекара маңындағы аймақтарда ауыл шаруашылығы жерлерін берудің талаптарын қатаңдату; төртіншіден, халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, елді мекендер маңындағы жайылымдардың алаңдарын анықтау; бесіншіден, жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер телімін беруді мемлекеттік мұқтаждыққа жатқызу,- деді Алмас Досжанов.
Яғни, Заң жобасы бойынша, ауыл шаруашылығымен айналысатын азаматтарға конкурстық негізде жер беріледі, барлық тұрғындарға БАҚ арқылы конкурс талаптары таныстырылады. Бұған дейін берілетін жердің мөлшеріне шектеу қойылмаған болса, енді, бір адамның иелігіне ұлан-ғайыр жер өтіп кетпеуі үшін, нақты мөлшер белгіленеді.
Ол жерлердің ұтымды пайдаланылуын тексеру мақсатында, тұрақты мониторинг жүргізу қарастырылады. Жалға алудың алғашқы 5 жылында – жыл сайын, келесі кезеңдерде — суармалы егістікте әрбір 3 жылда, телімді жерде әр 5 жылда қадағалау болады. Яғни, мемлекет меншігін мақсатсыз пайдалануға тосқауыл жасалады.
Сондай-ақ шекара маңындағы аудандарда жер беру талаптары күрделенеді. Шетелдіктерге, азаматтығы жоқ адамдарға, шетелдік заңды тұлғаларға және шетелдіктердің қатысуы бар заңды тұлғаларға жерді иеленуге шектеу қойылады. Ауылдық жерлерде мал жайылымдық алқаптардың жетіспеушілігі проблемасын шешу үшін заң жобасымен елді мекендер маңында тұрғындардың жеке малдарын ұстауға байланысты мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында қажетті жайылымдардың көлемдері анықталатын болады. Ауыл маңындағы жекенің қолындағы жайылымдық жерлер мемлекеттің меншігіне қайтарылып, шаруаларға қайта беріледі.
Мейірхан Әшімхановтың айтуынша, бұрын жекенің иелігінде мақсатсыз пайдаланылған жерді мемлекет қарамағына қайтарып алу үшін сот арқылы біршама уақытты қажет ететін процестер жүргізілетін. Жаңа заң жобасы енгізілсе, мақсатсыз пайдаланылған жерлер мемлекет мұқтажы үшін деп мемлекетке қайта қайтарылып, жайылымдығы шаруаларға, қала маңындағылары тұрғын үй салу үшін кезекте тұрған азаматтарға беріледі.
Айта кетерлігі, қазіргі таңда кооператив құру арқылы мемлекеттен жеңілдетілген несие, қолдау алуға жағдай жасалып отыр. Бірақ, кооператив құру талабы бойынша, малы бар шаруаларда жер болуы керек (кооперативті мал шаруашылығы үшін ғана емес, құс, ет, сүт-тауарлы және өзге бағытта құруға болады). Алайда кооператив үшін жер беру мәселесі аталмыш жобада қарастырылмапты. Сүлеймен Медеуұлының айтуынша, бұл мәселе жөнінде Семей қаласының жер қатынастары бөлімі хат дайындап, облыстық басқармаға жолдаған. Жобаның әлі енгізілмегенін, талқылау кезеңінде екенін ескерсек, бұл проблема шешіледі деген үміт бар.
Жалпы, тоқсан ауыз сөзіміздің тобықтай түйінін шығарсақ, жаңа заң жобасы халықты ауыл шаруашылығы жерлерімен қамтуға, жайылымдық алқаптың мәселесін шешуге, тұрғын үй үшін жер беру проблемаларын жеңілдетуге негізделген.
Әйгерім СӘРСЕНҒАЛИ, «Семей таңы»
