"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ДІНИ ЭКСТРЕМИЗМНІҢ ЕМІ БАР МА?

24.05.2019

Тәуелсіздік алған жылдардан бері елімізге діни ағымдардың түр-түрі келді. Солардың ішінде әсіресе Ислам дінінің атын жамылған ағымдардың қоғамға қатері зор екеніне бүгінде көз жетті. Қазіргі күні олардың біразын түстеп тануға болатын болса, енді бірін пікір-ұстанымына қарап айыруға болады.

Бүгінгі таңда еліміз бойынша ең қауіпті ағымдардың бірі псевдосәлафилік болып тұр. Деструктивті, яғни қоғамдағы үйлесім мен тұрақтылықты, салт-дәстүр мен зайырлылық принциптерін, конституциялық жүйені бұзуға бағытталған бүлдіргі ағымның сипаты жайлы дінтанушы зерттеушілер еңбектеріне сүйеніп көрелік.

Бірінші кезекте, тәкфирилік ағым өкілдері ғасырлардан бері қалыптасқан мәзһаб ғұламаларының еңбектерін жоққа шығарады. Халифат құру туралы аса қатерлі ұстаным дәл осындай сенімнен көктеп шығады. Ал «Менен кейін 30 жыл халифат болады. Одан кейін патшалық жалғасады» делінетін көрегендікпен айтылған Пайғамбар хадисін халықты фитна-бүлікке бастап жүргендер, әрине, мойындамайды.

Әлбетте, жаңылмайтын жақ, сүрінбейтін тұяқ болмайды. Мұндай деструктивті, радикалды ағым өкілдері мұсылманды кіші күнәлары үшін дінсіз санауға дейін барады. Ал намаз оқымағанның бәрін кәпір санау – шариғатқа мүлде қарама-қайшы пікір. «Кімде — кімнің жүрегінде Жаратушыға деген тозаңның түйіріндей сенімі болса, ол адамның Исламы өзінде қалады» (яғни ол адам — мұсылман) деген дін ғалымдарының бірауызды пікірі бар. «Мұсылманды дінсіздікте айыптау оның қанын төгумен бірдей»,- делінген имам Бұхариден сахих тізбекпен жеткен хадисте, оны қайда қоямыз? Бұдан шығар қорытынды: деструктивті ағым өкілдері адамның діни сенім-нанымын, көзқарасын тергеп-тексеріп, соның аясында ғана мәміле жасайды. Діни төзеалмаушылық сынды қыңыр қасиеттер опа бермейтінін әлемдегі геосаяси проблемалардан айқын көріп жүрміз.

Діни экстремистік және радикалды райдағы сенімдегілер үшін «ұлттық құндылық», «мемлекетшілдік» деген ұғым жоқ. Яғни отансүйгіштік, ұлтжандылық сезімдерін бағаламайды, мемлекеттік рәміздерді мойындамайды. Тіпті балаларының зайырлы білім алуына қарсылық көрсететіндері де бар. Деструктивтілікті анықтайтын бұл тізімді жалғастыра беруге болады. Жат ағымдар осылайша тек жеке азаматтардың өміріне ғана зардабын тигізіп қоймай, еліміздің ішкі тұрақтылығы мен ұлтаралық және конфессияаралық келісім саясатына да залалын келтіруде.

Діни экстремизм мен терроризмге бастап апаратын тура жол – діни радикализмге шалдығатындар – қоғамнан өз орнын таппаған, әлеуметтік ортадан шеттелген адамдар. Дінге сенушілердің радикалдануына ықпал етуші күштердің негізгісі – діни-радикалды идеологияны насихаттайтындар. Діни-радикалды уағыздардың ықпалына тез ілінетіндердің қатарында қылмыс әлемінің өкілдері де бар. Өйткені радикалды уағызшылар мемлекет билігі мен жүйесіне сын тағып, оған балама ретінде «әлеуметтік әділдік орнаған қоғам» жайлы уағыз жүргізеді, экстремистік пиғылдағы теріс пікірлер таратады. Ал қылмыстық әлем өкілдері, әсіресе темір торға қамалғандар, мұндай тақырыпқа көбірек қызығатыны белгілі.

Теолог ғалымдардың пікіріне сүйенер болсақ, діни экстремизм – діни фанатизмнің шектен шыққан түрі. Кез келген экстремизмнің мәні – олардың пікірлеріне қосылмағандарға зорлық-зомбылықтарын көрсету. «Діни экстремизм»  әлемді өздерінің  шектен шыққан көзқарастарына сәйкес қайта құруға ұмтылады.  «Діни экстремизм» – террористік іс-әрекеттердің туындауына себеп болатын саяси құрал. Жаһандану заманында «діни экстремизм» қанатын кеңге жайып, халықаралық деңгейге жетіп отыр.  Қазіргі уақытта халықаралық экстремизм және терроризммен күресті әлемдік қоғамдастықтармен біріге отырып жан-жақты күшейтуіміз керек. Бүкіл әлемдегі кез келген мемлекетке бұл «қоғамдық қасіретке» қарсы күресті жеке жүргізу қиындыққа соғады.

Бізге керегі — ұлттық болмысқа ие, дәстүр мен төл мәдениетімізге негізделген, моральдық-материалдық тұрғыдан адамзаттың озық игіліктерін пайдалануға, оған үлес қосуға бастайтын прогрессивті Ислам.

Десек те «Адасқанның айыбы жоқ, қайта үйірін тапқан соң» демекші, бүгінгі күндері мемлекет тарапынан тура жолдан жаңылысқан жандарға жол нұсқау, психологиялық тұрғыдан оңалту, теологиялық, заңдық көмек беру арқылы зайырлы өмірге бейімдеу шаралары қолға алынған. Мәселен, Дін мәселелерін зерттеу орталығының Семей өңірі бойынша секторы мамандары бұл ретте игілікті істерді жолға қойған. Аталған орталық жұмыс барысында деструктивті идеологияның ықпалына ұшыраған, радикалды ұйымдардан зардап шеккен жандарға көмектер көрсетуде.

Қазіргі күндері жалған сенімнің жетегінде жүріп, алайда уақыт өте келе теолог мамандардың және туыстарының, тұтас қоғамның ықпалымен дәстүрлі ата дінімізге қайта оралған жандар да бар. Дегенмен радикалды идеялармен уланып, темір тордың арғы жағында жазасын өтеп келіп, түзелген қандастарымыз үшін тура жолды табу қымбатқа түсетіні белгілі жайт.

Ендеше, жақындарыңыздан жоғарыда аталғандай оғаш қылықтар байқасаңыз, уақыт жоғалтпай теолог мамандардың көмегі мен кеңесіне жүгінгеніңіз жөн.

Әлібек КЕМЕЛХАН, «Семей таңы»{jcomments off}

Ұқсас жаңалықтар

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

16.11.2026
Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

Абай облысының бүгінгі тынысын бағалау үшін кешегісін де кем білмеу керек. Ал ертеңіне сеніммен қарауға бүгінгі өзгерістердің ауқымын, нақты нәтижесі...

Толығырақ...Details

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

16.11.2026
Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...

Толығырақ...Details

Абай облысында жыл басынан бері 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жасалды

16.11.2026
Абай облысында жыл басынан бері 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жасалды

Абай облысында 2026 жылдың алғашқы 10 айында 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жүргізілген. Өңірде жыл сайын 220 мыңнан астам екпе...

Толығырақ...Details

Қолжетімді әрі сапалы медицина: Президент Жолдауындағы әлеуметтік дамудың маңызды бағыты

16.11.2026
Қолжетімді әрі сапалы медицина: Президент Жолдауындағы әлеуметтік дамудың маңызды бағыты

Халықтың денсаулығын сақтау, медициналық қызметтердің сапасын арттыру және денсаулық сақтау инфрақұрылымын жаңғырту Қазақстанның әлеуметтік дамуындағы маңызды міндеттердің бірі болып қала...

Толығырақ...Details

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

16.11.2026
Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

Адамның еркін жүріп-тұруы, тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдауы және елден тыс жерлерге шығуы оның негізгі құқықтары мен бостандықтарының қатарына жатады....

Толығырақ...Details

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

16.11.2026
Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

Ақпараттық кеңістіктегі заманауи сын-қатерлер, этносаралық қатынастарды ақпарат құралдарында жариялаудың жаңа тәсілдері және жасанды интеллект мүмкіндіктері журналистер қауымдастығы өкілдерінің басын қосқан...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

13 часов бұрын

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

18 часов бұрын

Абай облысында жыл басынан бері 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жасалды

18 часов бұрын

Қолжетімді әрі сапалы медицина: Президент Жолдауындағы әлеуметтік дамудың маңызды бағыты

18 часов бұрын

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

18 часов бұрын

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

19 часов бұрын

Абай облысында салық түсімдерінің жоспары 102 %-ға орындалды

20 часов бұрын

Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

3 дня бұрын

Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

3 дня бұрын

Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны туралы есеп

3 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС