"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ТУРАЛЫ КОДЕКСКЕ ЕНГЕН ӨЗГЕРІСТЕР

23.01.2015

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексі 2001 жылдың 30 қаңтарынан бері қолданылып келді. Бұл Кодекске осы уақытқа дейін талай өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

{jcomments on}Бүгінгі күннің талабына байланысты. Осы уақытқа дейін кездескен олқылықтар ескеріліп, құқықтық құрылымдарға деген азаматтардың сенімін арттыру. Қазақстанның құқықтық жүйесін халықаралық деңгеймен теңестіру мақсатында Елбасының «Қазақстан – 2050» Стратегиясы, қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауы негізінде жаңа Әкімшілік Кодекс қабылданды.

Жаңа Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодкес 2015 жылдың 1-ші қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілді. Кодекстің жаңа нұсқасы 920 бап, 53 тараудан құралған, ал ескі Кодекс 733 бап, 44 тарауды қамтыған. Осыдан-ақ біз жаңа құжатта ауқымды өзгерістер болғанын байқаймыз.

 

Өзгерістер тек тараулар мен баптардың санында ғана емес, ондағы құқық бұзушылықтың сала-сала бойынша жіктеліп және кез келген құқық бұзушылық бойынша әкімшілік істің рәсімделуі мен істің қаралу барысы барынша оңтайландырылғандығында.

 

Жалпы, Кодекске енген өзгерістерді заман талабы деп түсінген жөн.

Ескі Кодекс пен жаңа Кодекстің айырмашылықтарына келетін болсақ, ескі Кодекс бойынша заң талаптарына сай, еңбек және еңбекті қорғауға байланысты заңнамаларына қатысты барлық заң бұзушылықтарға әкімшілік айыппұл салынып келді. Ал жаңа Кодекс бойынша жекеленген заң бұзушылықтарға ғана айыппұл салу көзделіп отыр. Яғни ҚР Еңбек Кодексінде көрсетілген көптеген заң бұзушылықтарға ескерту жасау қарастырылған.

Қандай жағдайларда айыппұл салынады десек, атап айтқанда еңбек келісімі шарттарынсыз жұмысқа тарту, еңбек ақы төлеу талаптарын бұзу, еңбек демалысын бермеу, жұмыс уақытын заңсыз ұзарту, қайғылы оқиғаларды анықтамау, жасыру, тағы басқалар.

Кодекс, ең алдымен, азаматтардың жауаптылығын арттыру құндылығын көрсетуде. Өз кінәсін мойындап, айыбын төлеген жандарға көптеген жеңілдіктер қарастырылған. Әсіресе айыппұлды 7 күннің ішінде төлеген жағдайда, азаматтар белгіленген соманың – айыппұлдың 50 пайызын ғана төлеуге мүмкіндік алады.

Кодексте әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға уәкілеттік берілген органдардың құзіреттері қайта қаралған. Айыппұл түріндегі әкімшілік жаза көзделген баптар уәкілетті мемлекеттік органдардың қарауына берілген.

Ескі Кодекспен қаралатын кейбір әкімшілік жауапкершілік бойынша баптар алынып тасталған, олар Қылмыстық Кодекске енгізілген. Әкімшілік құқық бұзушылықтың жекеленген құрамдарының 80-нен астам бабы қылмыстық шалыс басу ретінде сарапталынып, оның 44- бабы және 13- баптың кейбір бөлімдері Қылмыстық Кодекске қылмыстық шалыс басу деп енгізілген.

Жаңа Кодексте, жалпы әкімшілік ескерту жазасының аумағы кеңейтілген, шағын кәсіпкерлік субъектілері мен жеке тұлғалар үшін айыппұл көлемі азайтылған, әкімшілік қамауға алудың ең ұзақ мерзімін 30 тәулікке дейін, айрықша және төтенше жағдайлар режимінде 45 тәулікке дейін қысқарту көзделген.

Мәселен, бұрын, кәсіпкерлердің қанша көлемде зиян келтіргеніне қарамастан, салынатын айыппұл көлемі бірдей болатын. Жаңа жоба осы олқылықтарды еске алып, кәсіпкерлердің жасаған құқық бұзушылық әрекетіне, келтірген зиянына қарай айыппұл көлемі реттелген. Яғни айыппұл шағын кәсіпкерлік субъектілерге 1000-нан 750 айлық есептік көрсеткішке азайтылған.

Кодексте қасақана жеңіл жарақат түсіру, ұрып-соғу, жол-көлік ережесін бұзу кезінде дене жарақатын келтіру дерегі бойынша істі қарау көрсетілмеген, енді мұндай жауапкершілік Қылмыстық Кодекспен қаралады. Сонымен қатар бұрын автокөлік басқару құқығынан айырылған адамдар мас күйінде автокөлікті қайта басқарса, бұл да Қылмыстық Кодекс арқылы қылмыстық шалыс басу деп қаралады.

Жаңа Кодекстің 44-ші тарауы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді жүзеге асыратын органның, лауазымды адамдардың әрекеттеріне, әрекетсіздіктеріне шағым жасауды қарастырған. Бұл тарау бойынша органдардың, лауазымды адамдардың іс-әрекеттеріне шағым беруге мүмкіндік берілген.

Жаңа Кодексте ескі қолданыстағы Кодекстегі 67, 68, 71-баптарындағы нормалар қарастырылмаған. Яғни бұрынғыдай іс-әрекетіне өкінгендігін білдіруге байланысты, құқық бұзушылық елеусіз болған жағдайда, жағдайдың өзгеруіне, науқастығына байланысты әкімшілік жауаптылықтан босату қарастырылмаған.

Алайда жауаптылықты жеңілдететін мән-жайлар анықталған жағдайда, судья, орган, лауазымды адамдар өзіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалған жеке тұлғаға салынатын әкімшілік айыппұл сомасын 30 пайызға дейін қысқартуға құқылы.

Жеңілдіктің мән-жайлары жаңа Кодекстің 56-бабында белгіленген, бұлар өз іс-әрекетіне өкініш білдіру, өз еркімен келген залалдың орнын толтыру, келген зиянды жою, тағы басқалар.

Жаңа Кодексте Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша қысқартылған іс жүргізу деп жаңа 42-ші тарау қарастырылған. Мұның мақсаты — құқық бұзушы өз кінәсін мойындап, салынған айыппұл мөлшерімен келісіп, айыппұл сомасының 50 пайызын жеті тәулік ішінде төлесе, іс қаралды деп есептеледі, соттылығы болды деген белгілер болмайды.

Жаңа Кодексте жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша заңды күшіне енген қаулыларды қайта қарау мүмкіндігі қарастырылған.

Қорыта келгенде, жаңа қолданысқа енген Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылқ туралы Кодексі сот жұмыстарын, уәкілетті орган, лауазымды адамдардың жұмыстарын жандандыруға, төреліктің сапасын арттыруға әсерін тигізері анық екені белгілі.

Басқа да өзгерістерді болашақта ақпараттардан құлағдар ететін боламыз.

Аманбай АЛДИЯРОВ,

Семей қаласының

мамандандырылған әкімшілік сотының

судьясы.

Ұқсас жаңалықтар

Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

17.11.2026
Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

Қазіргі мемлекеттік қызмет жүйесі өзінің жұмыс философиясын біртіндеп өзгертіп келеді. Мемлекеттің басты назарында мемлекеттік қызмет көрсету процесінің өзі емес, адам,...

Толығырақ...Details

Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

17.11.2026
Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

Қазақстанның экономикалық әлеуетін арттыруда көлік және логистика саласының маңызы ерекше. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында айқындалған инфрақұрылымды жаңғырту, экономиканы әртараптандыру және...

Толығырақ...Details

Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

17.11.2026
Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

Адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заңдылық пен әділеттілікті қамтамасыз ету құқықтық мемлекеттің басты қағидаттарының бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясында әр адамның...

Толығырақ...Details

Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

17.11.2026
Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

Қазақстан Халық Кеңесі Қоғамдық бастамаларды дамыту комитетінің төрағасы Вера Кимнің төрағалығымен Білім беру және адами капитал мәселелері жөніндегі салалық комиссияның...

Толығырақ...Details

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

16.11.2026
Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

Абай облысының бүгінгі тынысын бағалау үшін кешегісін де кем білмеу керек. Ал ертеңіне сеніммен қарауға бүгінгі өзгерістердің ауқымын, нақты нәтижесі...

Толығырақ...Details

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

16.11.2026
Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

16 часов бұрын

Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

16 часов бұрын

Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

16 часов бұрын

Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

20 часов бұрын

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

1 день бұрын

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

2 дня бұрын

Абай облысында жыл басынан бері 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жасалды

2 дня бұрын

Қолжетімді әрі сапалы медицина: Президент Жолдауындағы әлеуметтік дамудың маңызды бағыты

2 дня бұрын

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

2 дня бұрын

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

2 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС