Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ел аумағын заманауи геологиялық барлау әдістерімен геологиялық тұрғыдан зерттелу деңгейін арттыру жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында, биыл Қазақстан Үкіметі жер қойнауын зерттеудің жаңа кезеңіне, яғни неғұрлым егжей-тегжейлі масштабтағы жұмыстарға кіріседі.
Өткен жылы қойылған міндеттерді ескере отырып, жалпы аумағы 100 мың км² болатын аумақта 1:50 000 масштабында геологиялық түсірілім жүргізуге арналған 20 жоба әзірленді. Алдағы уақытта жыл сайын ең перспективалы учаскелердің 30 мың км² аумағын қамту жоспарланып отыр. Салыстыру үшін айтсақ, кеңестік кезеңде қолданылған карталау масштабы 1:200 000 болған.
Алдағы үш жылда аталған 20 жобаны іске асыруға, сондай-ақ аз зерттелген шөгінді бассейндер аумағында сейсмобарлау жұмыстарын жүргізуге және заманауи геологиялық инфрақұрылым қалыптастыруға 240 млрд теңге, яғни шамамен 500 млн доллар бағыттау жоспарланған. Салыстыру үшін: соңғы 15 жылда бұл салаға 469 млн доллар инвестиция құйылған.
Жобаларға Жерді қашықтан зондтау деректерін талдау, аэро-геофизикалық және геохимиялық зерттеулер, сондай-ақ кешенді далалық жұмыстар кіреді.
Учаскелер тізімін қалыптастыруда қорлардың сарқылу факторы, жер қойнауын пайдаланушылардың болмауы немесе өте аз болуы, әрі пайдалы қазбалардың басым түрлері бойынша перспективалылық ескерілді. Нәтижесінде мыс, алтын, қорғасын, мырыш, сирек жер элементтері, барит, боксит кен орындарын анықтау әлеуеті жоғары аумақтар белгіленді.
Сонымен қатар аз зерттелген мұнай-газға перспективалы бассейндерде – Солтүстік Торғай, Шу–Сарысу және Сырдария бассейндерінде сейсмобарлау жұмыстарын жүргізу жоспарлануда. Бұдан бөлек, зертханалық-талдамалық базаны жаңғырту және геологиялық деректерді цифрландыру да күн тәртібінде.
Осы масштабта жер қойнауын геологиялық зерттеуге көшу геологиялық болжамдардың дәлдігін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді. Бұл Еуропалық одақ, Канада, Аустралия, Қытай сияқты елдердің халықаралық тәжірибесіне сай келеді. Өңірлік деңгейде детальды карталау перспективалы аумақтарды айқындаудың негізгі іргетасы болып саналады: ол геологиялық әрі инвестициялық тәуекелдерді азайтып, кейіннен геологиялық барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруге жеке инвестиция тартуға жол ашады.
