| Осы жылдың қыркүйек айында Өр Алтайдың төсінде Оралхан Бөкейдің 70 жылдық мерейтойы ел көлемінде өткен елеулі оқиға болып еді. Катонқарағай ауданында қазақтың игі жақсысының басын қосқан дүбірлі дүрмекке Семей қаласынан «Семей таңы» газетінің редакциясы аудан әкімі Дәурен Тілеубаевтың арнайы шақыртуымен барып қайтқан болатын. Осы сапарда «Көк тудың желбірегені» әнінің сөзін жазған ақын Алмас Ахметбекұлымен танысып, сұхбаттасудың сәті түскен. |
|
{jcomments on}Қазақ әндерін сүйіп тыңдайтын қауымның жүрегіне жол тауып, патриоттық рухыңды көтеретін әннің шығу тарихы жайында біліп, әсерлі әннің әлеміне бір сәтке үйіріліп едім. Қайтар жолымыз бір болып, «Бұқтырма» су қоймасында паром тосып тұрғанда да Алмас ағамен пікірлесіп, бойындағы адами болмысты тани түскендей болдым. Осы кездесуде Алмас Ахметбекұлы Қазақ елінің Тәуелсіздігі жайындағы толқынысын, толғанысын тебіреніп жеткізіп еді.
Хош. Қазақ елінің ұлық мерекесі саналатын Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында Алатаудың баурайындағы әсем қала Алматыда тұрып жатқан Алмас Ахметбекұлымен сұхбаттасып, Тәуелсіздік жайындағы ойына тағы бір терең бойлауды құп көрдім. Күнделікті күйбің тірліктің қауырт шаруасына қарамай телефонмен сұхбат беруге келіскен ақын ағаның ойына оқырман қауымның берер бағасы бар болар. Көз жүгіртіп, көңілге түйері бар болса, бізге мәртебе!
-Алмас Ахметбекұлы, Ассалаумағалейкум! «Семей таңы» газетінен Ерзат ініңіз. Келе жатқан Тәуелсіздік күні мерекесімен құттықтаймын! Айтулы мереке қарсаңында өзіңіздің Тәуелсіздік жайындағы ойыңызбен бөліссеңіз?
-Рахмет. «Семей таңы» басылымының тарихы тереңде екендігін бұрыннан білетінмін. Семей — қазақтың игі жақсыларын дүниеге әкелген киелі топырақ, Тәуелсіздік рухының ең басындағы бастауы ғой. Семей дегенде бізге кешегі тарихтан белгілі Алашорда, елім деген Алаш көсемдері ең алдымен көз алдыңа келеді. Еліміздің рухани орталығындағы белді һәм беделді басылымнан хабарласып, сұхбат алып жатқандығына мен де қазақтың азаматы ретінде қуаныштымын!
-Алмас аға, еліміз Егемендік алып, Тәуелсіздіктің туын тіккенде ең алғаш болып елге оралған азаматсыз. Осының өзі сіздің Тәуелсіздік деген ұғымға бей – жай қарамайтындығыңызды аңғартып тұрғандай…
-Жырақта жүрген қазақтың барлығы да ұзақ жылдар іссапарда жүргендей сезімде болады. Олардың ұрпағына ең асыл аманаты, ең асыл мұраты Отанның азаттығы мен бостандығы. Кер заманның тұсында шекара асып кеткен қай қазақтың баласын алсаңыз да Тәуелсіздік, бостандықты аңсап, туған елді амалсыз тастап, атамекеннен алыс кеткендер. Бірақ, барлығының көкейінде Тәуелсіздіктің үміті мен сәулесі сөнбей кеткендер. Олар осы асыл қасиеттерді сөндірмей ұрпағына тапсырғандар. Сондықтан азаттық деген тек Қазақстанда тұрып жатқандар үшін емес, шетте жүрген қандастарымыз үшін де асқақ арман болған еді. Біздің ел Кеңес Үкіметінің құрамында бол-ған тұста Қазақ қашан бостандық алады деген сөзді жырақта жүрсек те, алдыңғы толқыннан естіп өстік.
Ал Қазақстан азат болғанда жырақта бір күн де қалмаймыз деп Алтайдың ар жағында жүрген достарымызбен серттесіп, алғашқы азаматтардың бірі болып елге оралдық. Қазақ жерінде өмір сүруден, еңбек етуден, ой – санамен жұмыс істегеннен артық бақыт жоқ деп ойлаймын. Әрбір қазақ үшін өсіп – өнетін топырақ – қазақтың топырағы. Сондықтан өзіміздің өмірімізді, отбасымызды, балаларымызды, келер ұпақтың қамын Қазақстанның болашағымен байланыстырдық. Байланыстыра береміз де. Қазақстанда қазақ деген ұлт үшін тұрақты, қасиетті байлық ол әлбетте, азаттық пен Отанның тәуелсіздігі. Сондықтан Тә-уелсіздік деген ұғым кез – келген мерекенің басында, бастауында, биігінде тұруы керек. Тіпті, қазақ отбасындағы той да Тәуелсіздіктен басталуы керек. Тәуелсіздік деген – Отандағы ғана емес, шет жүрген қазақ үшін де өте қымбат. Алыстағы ағайындар үшін Отан һәм Тәуелсіздік деген ұғым екі есе қымбат десем, артық айтпағаным.
Қазақстаның Егемендік алған күнінен бастап керегесін жайысып, уығын шаншып, осы елде өмір сүргенімізге, осы елде қызмет еткенімізге кеудемді мақтаныш сезімі кернейді.
-Алмас аға, Орағаның 70 жылдық мерейтойында «Көк тудың желбірегін» әнінің сөзінің шығу тарихын сұрап едім. «Қор- ғас» бекетінен өткенде Көк тудың жел-бірегенін көріп, «Кеңсірігім ашып, жүрегім тебіреніп, көзімнен жас шығып кетті» деп едіңіз. Әлбетте, бұл ата – баба аңсаған Тә-уелсіздікке деген сағыныш болар?
— Сен екеуміз сияқты, бар қазаққа
бақ беріп,
Қанша ғасыр аңсаған, атаулы
бір сәт келіп.
Сені құштық құлшынып,
азат Отан, жас Отан,
Жастық шақта маңдайға, Тәуелсіздік тап келіп,
— деп бір өлеңімде Тәуелсіздікке деген сағынышымды жеткізіп едім. Сол Тә-уелсіздіктің маңдайға жазылғанына керемет қуандық. Ел болып ес жиған сәтте, Тә-уелсіздіктің бесінші айында еліміздің мемлекеттік нышандары қабылданды. Ол сәтте біз әлі де Отанға орала қойған жоқ едік. М.Әуезов атындағы академиялық театрда Рәміздерді қабылдау рәсімі тікелей эфирден болды. Елбасымыз Көк Туды тізерлеп келіп сүйіп, бетіне басқанда жүзінен кереметтей толқынысты көрдім. Осы сәтте жиналған бәріміз де толқып, тебіреніп кеттік. Көк ту туралы алғашқы тебіреніс осы сәттен басталды. Араға 8-9 ай салып елге келе жатқанда «Қорғас» бекетінен өткенде Көк Тудың желбірегенін көрдім. Көзіме жас толды, кеңсірігім ашыды, көкірегімде өлең жолдары үйіріле берді. Міне, осылайша «Көк тудың желбірегіні» әнінің сөзі өмірге келді. Шүкір. Патриоттық рухыңды көтеріп, қазаққа қызмет етіп жатқандығына қуанамын. Әлбетте, бұл ән де Тәуелсіздікке деген сағыныштан жұдырықтай жүректі жарып шыққан туынды. Сөзі халыққа жетті, өңдеуі ұлттық бояумен нақышталды.
-Аға, сіздің ұрпақ, сіздің отбасыңыз Егемен елде өмір сүріп жатыр, бақытты шығарсыз?
-«Алла жалғыз. Алладан басқа Тәңір жоқ» дейміз. Дәл сол сияқты «Қазақ бір. Қазақстан жалғыз. Қазақстаннан басқа Отан жоқ». Менің ең үлкен қасиет тұтатын биігім де, сезінетінім де қазақ деген халық, Қазақстан деген — Отан! Біздің әулеттің, ағайынды сегіз отбасының, жеке менің отбасымның барлығы да өздерін патриоттық рухта сезінеді. Менің отбасымның барлық мүшелері музыкант. Үлкен қызым Зере Қазақстан ұлттық арнасында дыбыс режиссері. Одан кейінгі егіз қыздарым Зіңқар мен Зүрият та өнерлі. Өткен жылы Ұлттық арна жариялаған «Егіздер» жобасында бас бәйгені жеңіп алды. Екеуі де халықаралық деңгейдегі конкурстардың жеңімпазы, лауреаты, жүлдегер атанды. Италия, Германия, Түркия, АҚШ – та өз өнерлерін көрсетіп жүр. Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының соңғы курсында оқып, білім алып жатыр. Кенже ұлым математикаға жақын. Ақырындап өлең де жазып жүр екен. Кейіннен байқадым. Бәрінің де рухы биік, еліне деген сүйіспеншілігі басым, ойлы азаматтар болып өсіп келе жатыр. Шаңырақтың отанасы Жеңісгүл Нығметқызы. Текті ұрпақтың қызы. Әсіресе, нағашы атасы Мырзасадық Құрманғожаұлы Алаш қайраткерлерінің қатарында болған азамат.
Жеңісгүл Нығметқызы екеуміз Алланың берген үш қыз, бір ұлын тәрбиелеп келеміз. Екі немеренің атасымын. Бұйыртса, үшінші немереміз болады деп күтудеміз. Ұрпақтың қуанышын, қызығын көріп отырғанымызға мың да бір шүкіршілік деймін.
-Алмас Ахметбекұлы, сұхбатыңызға рахмет! Отбасыңыз аман болсын!
Сұхбаттасқан
Ерзат ЖАНАТҰЛЫ.
