Мәскеуде Қазақстан Елшілігінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» аттыҚазақстан халқына Жолдауына арналған дөңгелек үстел өтті.
Кездесуді ашқан Қазақстанның Ресейдегі Елшісі Дәурен Абаев бұл Жолдаудың Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бастамашылық еткен ауқымды саяси трансформация жағдайында жарияланғанын атап өтті. Сонымен қатар, ол ел Тәуелсіздігінің 35 жылдығымен тұспа-тұс келуінің символдық мәні бар екенін еске салды. Елші Жолдаудағы тұжырымдар Қазақстан дамуының алдағы кескіні мен бағыттарын, келесі тактикалық мақсаттары мен стратегиялық міндеттерін айқындайтынын баса айтты.
Ресей Федерациясы Президентінің стратегиялық серіктестік және ынтымақтастық жөніндегі басқармасы бастығының орынбасары Антон Рыбаковтың айтуынша, жаңа Конституцияның жалпыхалықтық референдумда қабылдануы халықтың Президенттің өршіл реформалық бағытын қолдайтынын көрсетті. Жолдауға қатысты пікір білдіре отырып, ол оның жасампаздық сипатына тоқталып, алдағы жылдары тек саяси және қоғамдық институттарды ғана емес, сонымен қатар жолдар мен әлеуметтік нысандарды салуға басымдық берілетініне назар аударды.
РФ СІМ ТМД елдерінің Үшінші департаментінің директоры Александр Стерник ағымдағы жылды Қазақстан үшін тарихи жыл деп атады. «Биылғы жыл аса маңызды референдумның, конституциялық реформаның, жаңа Парламенттің жасақталуының және Мемлекет басшысының мұқият тексерілген стратегиясы негізінде биліктің барлық эшелондарының қайта құрылуының куәсі болды. Жолдауда Қасым-Жомарт Тоқаев беделді Мемлекет басшысы, шоғырландырылған Парламент және тиімді билік вертикалі жағдайында республика дамуының алдағы бағдарын айқындап берді», – деді дипломат.
Осы тұрғыда РФ Сыртқы істер министрлігі Экономикалық ынтымақтастық департаментінің директоры Дмитрий Биричевский Қазақстан мен Ресейдің трендтерінің, жетістіктері мен проблемаларының ортақтығына тоқталды. «Біздің географиялық орналасуымыз, көршілестігіміз, тығыз серіктестік және одақтастық байланыстарымыз екі ел үшін де тиімді win-win жағдайына мүмкіндік береді», – деді ол. Жолдауда қозғалған инвестициялық ресурстар үшін жаһандық бәсекелестік мәселесіне тоқтала келе, дипломат қазақстандық әріптестерінің бұл саладағы жұмысына жоғары баға берді. Оның айтуынша, соңғы жылдары Қазақстанның $150-160 млрд-тан астам сомаға шетелдік инвестиция тартудағы айтарлықтай жетістіктерін статистика көрсетіп отыр.
Әлеуметтік зерттеулер сараптамалық институтының Халықаралық жобалар мен бағдарламаларды сараптамалық сүйемелдеу департаментінің директоры Алексей Власов Жолдаудың негізгі параметрлерінің ішінен «халық, әділдік және шынайылықты» бөліп көрсетті. «Мемлекет пен қоғамның алдына қойылып отырған мақсаттар мен міндеттердің шынайылығы — 2026 жылғы Жолдауды көптеген басқа стратегиялық құжаттардан ерекшелендіретін басты белгі», — деді сарапшы. Ол Қазақстан билігі қоғамдық көңіл-күйді жіті қадағалап, сын-қатерлерге дер кезінде ден қойып отырғанын атап өтті, бұған құжаттың азаматтардың тұрмыс сапасын арттыруға бағытталған әлеуметтік бөлімі дәлел бола алады.
Тақырыпты жалғастыра отырып, журналист әрі жазушы Леонид Млечин Қасым-Жомарт Тоқаев республикадағы жағдай туралы ақпаратты тек ресми мәліметтер мен баяндамалардан ғана алмайтынын, сондықтан адамның күнделікті өмірде кездесетін барлық қиындықтарын жақсы түсінетінін атап көрсетті.
Президенттік Академияның (РАНХиГС) проректоры Андрей Марголин жоғарыда айтылғандарға қазіргі Жолдаудың басты ерекшелігі оның теңгерімділігінде екенін қосып өтті. «Бұл өте маңызды, өйткені теңгерімділікті қамтамасыз етпейінше, елеулі нәтижелерге қол жеткізу оңай болмайды», – деп түсіндірді ғалым. Сондай-ақ ол Жолдаудың егемендікті нығайту туралы тезистен басталуын маңызды деп атап өтті, бұл ретте егемендік автаркия ретінде емес, Қазақстанның ұлттық мүдделерді ескере отырып, өзара тиімді халықаралық экономикалық байланыстарға интеграциялануы ретінде түсініледі. Оның айтуынша, Жолдауда атап көрсетілгендей, орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз ету үшін мемлекеттік басқару сапасын арттыру қажет.
Ресей Ғылым Академиясының Қытай және қазіргі Азия институтының Орталық Азия зерттеулер орталығының жетекшісі Александра Перминова Жолдауда әлеуметтік-экономикалық аспектілерге басымдық берілуін дұрыс тәсіл деп атады. Оның айтуынша, билік институттарының тиімділігі мен оларға деген сенім деңгейі халықтың мәселелерін шешудің сәттілігіне байланысты болады. Ол Жолдауда Қасым-Жомарт Тоқаевтың тек бастамалар көтеріп, болашақ бағдарларды белгілеп қана қоймай, нақты сын-қатерлер мен өзекті мәселелер туралы да ашық айтқанына назар аударды.
«ГеоЭнергетика» аналитикалық онлайн-журналының бас редакторы Борис Марцинкевич бұл жолғы Жолдаудың айрықша сипаттарының ішінен оның ауқымдылығы мен кеңдігін атап көрсетті. Оның пікірінше, ядролық мұраның не екенін өз тәжірибесінен жақсы білетін Қазақстанның бейбіт атом энергетикасының қажеттілігі туралы шешімді жан-жақты таразылап, салмақты қабылдауы ерекше құрмет тудырады.
«Экономика жоғары мектебі» ҒЗУ Азаматтық қоғамды және коммерциялық емес секторды зерттеу орталығының бас сарапшысы Вячеслав Иванов Жолдаудың халықаралық деңгейде кеңінен қамтылатынына сенімді. Ол бұл тарихи құжаттың тақырыптары диссертацияларда ескерілетінін және, атап айтқанда, өзінің жоғары оқу орнында зерттелетінін айтты.
Дөңгелек үстелді қорытындылай келе, оған қатысушылар бұл Жолдаудың жаңа Конституцияның қабылдануын, Құрылтай сайлауын, Халық Кеңесінің құрылуын, мемлекеттік басқару жүйесіндегі құрылымдық өзгерістердің жүзеге асырылуын және негізгі билік органдарының кадрлық жаңаруын қамтыған бір жылдық кезеңнің қорытындысы болғанын атап өтті. Сарапшылар бұл құжаттың сонымен қатар алға қойылған міндеттерді іске асырумен байланысты дамудың жаңа кезеңін ашатынына назар аударды. Олардың пікірінше, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев белгілеген экономика мен әлеуметтік саланы дамыту жөніндегі шаралар азаматтардың тұрмыс сапасы мен әлеуметтік әл-ауқатының артуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
