21 қыркүйек күні шаһарымыздың тұрғындары тәуелсіз Қазақстанның брендіне айналған еліміздің ең құнды жәдігерлерінің бірегейі Алтын адамды тамашалау мүмкіндігіне ие болды. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Шілікті Алтын адамы» көрмесінің ашылу салтанаты өтті. Салтанатты шараға қала қонақтары мен қоғам қайраткерлері қатысты.
Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Қайрат Сабырбаев көрмеге келген қонақтарды құттықтап сөз сөйледі.
— Құрметті қонақтар, бүгін мекемемізде игілікті шараның тұсауын кескелі отырмыз. Өздеріңізге белгілі, Елбасымыздың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «Шілікті Алтын адамы» экспонатын жасау идеясы ШҚО әкімі Даниал Кенжетайұлы Ахметовтің ұйғарымымен бастау алып, бүгінде біздің мұражайымызға әкелініп отыр. Шіліктідегі Алтын адамды Әл-Фараби атындағы ұлттық университеттің профессоры, тарих ғылымдарының докторы, жерлесіміз Әбдеш Төлеубаев 2003 жылы тапқан болатын. Ал осы жәдігердің түпнұсқасы Астана қаласының мұражайында сақтаулы. Бүгінгі біздің мұражайымыздағы Алтын адамның көшірмесін жасаған — археолог Қырым Алтынбеков. Міне, осы азаматтардың бірлесіп атқарған жұмыстарының арқасында біз осындай керемет туындыға қол жеткізіп отырмыз. Әрине, бұл біз үшін тарихи маңызды оқиға. Өйткені бұл — қазақтың тарихы.
Шежіреші, қоғам қайраткері Жанболат Молдабеков пен профессор, тарихшы, ғалым Амантай Исин және қоғам қайраткері, ақын, жыршы Құсмілия Нұрқасым экспонаттың лентасын қию құрметіне ие болып, өз пікір-тілектерін білдірді. Қызыл лента қиылғаннан кейін музей қызметкері шараға қатысушыларға Алтын адам жайлы ақпарат берді.
Негізінен, Шілікті Алтын адамы Бәйгетөбе қорымынан 2003 жылы табылған. Жәдігер б.з.д. 8-ші ғасырға жатады және бұл Алтын адам Есік қорғанынан табылған Алтын адамнан 400 жылға көне екен. Жалпы, Шілікті Алтын адамының киімі, оның әлеуметтік-таңбалық қызметіне сәйкес, патшаның, ханның немесе басқа да билеушінің мәртебесін айшықтайды, сондай-ақ олардың көзқарастарындағы әлемдік модельді көрсетеді. Киімін безендіруде қолданылған жануарлардың бейнелері ерекше қасиеттілік белгісі тұмар түрінде алтыннан жасалған. Алтын адамның ғылыми көшірмесін жасауда автор Ұлан өлкесінен табылған жәдігерлерге сүйеніпті. Бұл бірегей заттардың қолданылу мақсатын түсінуге мүмкіндік береді, өйткені олар қабірде, көне мұзда сақталған. Археолог Әбдеш Төлеубаевтың сөзіне қарағанда, ағаш қабір тас қорғанға жасырылып, беті топырақпен жабылған. Құрылым қысқартылған пирамида түрінде болған. Мазардың ішінен 4303 алтын бұйымдар табылды. Шілікті Алтын адамының киімін қайта қалпына келтіру арқылы көне сақ қоғамы билеушісінің бейнесін көре аламыз.
Иә, Елбасымыз Н.Назарбаев еліміздегі музейлер туралы: «…Көненің көзіндей, тарихтың өзіндей болған жәдігерлерді жинақтап, жүйелеу, оларды келешекке сақтап жеткізу, өзге жұртқа барымызды көрсетіп насихаттау — абыройлы міндеттің бірі»,— деп атап өткен болатын.
Сонымен, қорыта айтатын болсақ, ғасырлар бойы қалпын бұзбаған асыл мұра өнерсүйер қауымның қызығушылығын туғызды. Егеменді еліміздің бай тарихын түгендеу, баянды дәстүрін танып білу, көнені көздің қарашығындай сақтау – барша халықтың міндеті. Іргелі жоба тарихты сақтауға, елдікті нықтауға септігін тигізбек. Семей қаласының тұрғындары мен қала қонақтары үшін еліміздің бетке ұстар жәдігері, әлемге танымал Алтын адам артефактісін қаламыздың тарихи-өлкетану мұражайынан көруге мол мүмкіндік туып отыр.
Қ.НӘСІПБЕКОВ, Семей қаласы.
