БӨЖЕЙ ЕРАЛЫҰЛЫ
«Абай жолы» романындағы оқырман назарын аударатын оқиғалардың бірі Құнанбай мен Бөжей арасындағы жанжал. Бөжей Ералыұлы Кеңгірбай бидің немересі, Тобықтының Жігітек атасынан шыққан беделді кісі.
Әуелі Құнанбайдың қамқорлығында болып, ел басқару ісіне ерте араласқан. Алайда, 1846 жылғы жер дауына байланысты екеуінің арасы ажыраған. Құнекең мен Бөжекең өршіп кеткен араздықтың түйінін Қарқаралыға барып шешуге жолға дайындалып, әкесі Абайды өзімен бірге ертіп әкетпек болады. Қарқаралыға жүрер алдында Абайға анасы Ұлжан:
– Балам, үлкендер бірде тату, бірде араз бола береді. Бөжекеңді көрген жерде сәлеміңді түзу бер. Бір кезде жақсы жақының еді. Кім тентек, кім мақұл? Қайдан білдің? Әкең дұшпан десе, сен әділ бол! Жамандыққа кім табылмайды дейсің, жанашырдан айрылма! – дейді.
Қарқаралыға барғаннан кейін бала Абай Бөжейді алыстан көріп қалады да лезде, көкірегіне қолын қойып, дауыстап:
– Ассалаумағалейкүм!.. – деп иіліп сәлем береді. Осы сәтте Абайға қарағанда Бөжекең:
– Балам, жөніңді айтшы, бізді көрсең, сәлем бер деп әкең айтып па еді, әлде өздігіңмен істедің бе? – деді.
– Бөжеке, әкем емес, өзім беріп тұрған сәлемім сізге!..дейді , бала Абай
Бұл жауапты естіген соң Бөжей бар ықыласымен балаға жақындап:
– Әкең айтпай, өзің білген болсаң, батамды берейін. Көзіңнен жақсы жанар көрдім ғой, шырағым, ендігінің жүгі сенде қалар, балам! Жолың болсын!.. Жалғыз-ақ өзгені берсе де, әкеңнің қаттылығын бермесін! – деп бетін сипап жүріп кетеді.
Сөйтіп ананың алтындай ақылын санасына жүктеп алған алғыр бала Телғара Бөжейдің сыныннан сүрінбей өтеді. Бөжей дүние салғаннан кейін жас та болса, бас болып батасын алған атасының асын өзі еңсеріп өткізеді. Өйткені Абай өзі айтқандай өз ұстанымына берік болды. 1866 ж. Күшік-тобықты болысының басқарушысы Құнанбайұлы Құдайберді өліп, оның орнына Абай Құнанбайұлы болыстыққа сайланады. Абайдың арқасында 20 жыл бойы шешілмей келген дау әділ шешімін табады.
