Адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заңдылық пен әділеттілікті қамтамасыз ету құқықтық мемлекеттің басты қағидаттарының бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясында әр адамның құқықтық қорғалуына және қылмыстық сот ісін жүргізу барысында әділ қаралуына негіз болатын кепілдіктер қарастырылған.
Осындай маңызды кепілдіктердің бірі – кінәсіздік презумпциясы. Бұл қағидатқа сәйкес, адамның кінәсі заңда белгіленген тәртіппен дәлелденіп, соттың заңды күшіне енген айыптау үкімімен анықталмайынша, ол кінәсіз деп есептеледі.
Кінәсіздік презумпциясы нені білдіреді?
Кінәсіздік презумпциясы адамның құқықтарын негізсіз айыптаудан қорғауға бағытталған. Оның басты мәні – қылмыстық құқық бұзушылық жасады деген күдіктің өзі адамды кінәлі деп тануға жеткіліксіз.
Кез келген айыптау заңды жолмен алынған және тиісті тәртіппен бағаланған дәлелдемелерге негізделуге тиіс.
Бұл қағидат қылмыстық процестің барлық кезеңінде сақталуы қажет. Тергеу жүргізіліп жатқан адамның да заңда көзделген құқықтары мен бостандықтары қорғалуға тиіс.
Кінәні дәлелдеу міндеті кімге жүктеледі?
Құқықтық мемлекетте адам өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес. Кінәні дәлелдеу міндеті айыптаушы тарапқа жүктеледі.
Бұл ереже азаматтардың құқықтарын қорғаудың маңызды тетігі болып табылады. Өйткені адамға қатысты айыптау тек болжамдарға немесе тексерілмеген мәліметтерге сүйенбеуі керек.
Сонымен қатар адамның кінәлілігіне қатысты жойылмаған күмән оның







