«Адамзаттың Абайы: әдеби мұрасы және абайтану мәселелері». Осындай атаумен Абайдың мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық «Жидебай-Бөрілі» қорық-мұражайында халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Ұлы ақын Абай Құнанбайұлының 170 жылдығына орай ұйымдастырылған іс-шараның өтуіне аталған мұражай мен М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты ұйытқы болды.
{jcomments on}Конференция жұмысына республикамызға белгілі ғалымдар, жоғары оқу орындарының ғылым қызметкерлері мен оқытушылары, сондай-ақ Түркия, Қытай, Белоруссиядан ғалымдар қатысты. Алқалы жиын ашылар алдында «Баламды медресеге біл деп бердім…» атты жаңа экспозициялық көрме ашылды.
— Халқымыздың ең үлкен мақтанышы, ойшыл ақын, кемеңгер бабамыз Абайдың мұрасын насихаттап келе жатқан мұражай үшін де, баршамыз үшін де бүгін тарихи күн. Хакімнің дүниеге келгеніне әр он жыл толған сайын, осылай бас қосып, өткеніміз бен кеткенімізді, жеткеніміз бен болашақ жоспарымызды бір сарапқа салып алу әрқашан да әдетімізге айналған. Абайдың әуелден-ақ әкенің баласы болмай, адамның баласы болуды армандағаны белгілі. Бүгінде ұлы ақын сол көксеген арманына жетіп, баршаға аты қадірлі, сөзі өтімді, пікірі қымбат адамзат ардағы, адамзат ақыны, адамзат ақылманы болып жетіп отыр, — деді көрменің ашылу салтанатында Жандос Мағазбекұлы.
Конференцияның пленарлық мәжілісіне М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институтының директоры, ҚР ҰҒА корреспондент мүшесі У.Қалижанов, «Қазақстан-ZAMAN» халықаралық қоғамдық-саяси газетінің бас директоры Хастүрік Серкан, ҚР БҒМ Экономика институты ғылым орталығының жетекшісі, академик, профессор Оразалы Сәбден, Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті педагогика жоғарғы мектебінің директоры, профессор Арап Еспенбетов қатысып, өз баяндамаларын жасады. Бұлардан бөлек шараға Минск қаласының «Звязда» баспа үйінің директоры А.Карлюкевич, Қытайдан келген қандасымыз, жазушы, зерттеуші Кәрім Дүйсенбайұлы сыды зиялы қауым өкілдері қатысты.
Келесі кезекте белгілі ғалым, қоғам қайраткері, академик, ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері Оразалы Сәбденнің «Абай және қазақ болашағы» атты кітаптың тұсаукесер рәсімі жасалды. Абай Құнанбайұлының шығармалары мен қара сөздері қазақ халқын, жалпы адамзат баласын екі ғасырдан бері рухани құндылықтарға жетелеуде. Еңбекте дара ойшылдың қара сөздерінде көтерілген мәселелерді XXI ғасырда іске асыру тетіктері айқындалған. Сондай-ақ қазақ еліне, жалпы өркениетке елеулі үлес қосқан әл-Фараби, Мұхаммед Хайдар Дулати, Абылай хан сияқты 30-ға жуық тарихи тұлға туралы қысқаша мәлімет беріледі. «Біз Абайға қайта бет бұрып, оның туындыларынан ақиқат пен шындықты, оның толық адамынан ар-ұят, намыс пен мейірімділікті алып, өзімізді өзгертуге, рухани жан дүниемізді түзетуге бет алсақ екен», – дейді автор. Оразалы Сәбден — алпыстан астам елде болып, өз елінде жетпіс монографиялық кітабы жарық көрген экономист — ғалым. Ақыл — ой, білім — ғылым деңгейі жоғары ғалымның еліне айтар жүрекжарды ойлары баршылық. Аталмыш еңбекте сол ойларын ел игілігін ойлап ортаға салады.
Конференция барысында зерттеуші — ғалымдар әртүрлі тақырыптарда баяндамалар жасады. Айта кету керек, конференция материалдары топтастырылып, жинақ құрастырылатын болады.
Асан МЫРЗАХАНОВ, «Семей таңы»
