"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ҚЫМЫЗ – ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫМЫЗ

21.07.2015
18
Қаралды
Facebook-ке бөлісуWhatsapp-қа бөлісуTelegram-ға бөлісу

Қазақтың қасиетті қымызы дастарқанымызға қайта оралып, ерекше сусынға құмартатындар қатары артып келеді. Ең бастысы, ұлттық тағамды ұлықтауға мемлекет тарапынан көңіл бөлініп, оны дайындау мен өңдеушілерге жан—жақты қолдау жасала бастады. Бие байлап, қымыз ашытып, оны өз отбасы үшін ғана дайындамай, ел игілігі үшін саудалап, нәпақа тауып, пайдасын көріп отырған отбасылар, жекелеген шаруа қожалықтары аз емес. Ол әсіресе Семей өңірінде басымдырақ екенін байқауға болады. Осындай шаруалардың бірі — Семейдің іргесіндегі «Шөпті—қақ» шаруа қожалығы. Ұлттық сусынның кең қанат жаюына өз үлесін қосып жүрген Дәуренбек Айманов шаруашылығында екі жүздің үстінде бие байлап, «Барқы» қымызын өз тұтынушыларына жеткізуде.

{jcomments on}- Бие сауу – өнер. Кез келген адам бие сауып, қымыз ала алмайды. Бір бие мөлшермен бір литр сүт береді. Жас биелер жарты литр беруі мүмкін. Сауыншы соны уақтылы алып алуы керек. Әйтпеген жағдайда жануар сүтін жылдам тартып алады, — деп бастады өз сөзін шаруашылық иесі Дәуренбек Айманов.

Дәуренбек Айманов — жылқы ұстап, қымыз өндіру жолына жайдан-жай келген азаматтардың бірі емес. Ауылда өскен ол бала кезінен жылқы ұстап, қымыз пісудің жайын біледі. Өйткені ата-аналары да бие байлап, қымыз өндірген. Дәуренбек бүгінде сол атадан қалған кәсіпті бойына сіңіріп жалғастырып отыр. Мектеп қабырғасын бітіргеннен кейін ол әскер қатарында болып, Отан алдындағы борышын өтейді. Кейін Семейге келіп, бірнеше жыл сүт зауыты мен ет комбинатында қызмет жасайды. Сөйтіп жүріп 1994 жылы жеке кәсіп ашуды ойлап, Саржалдан 50 жылқы сатып алады. Ал шаруашылыққа қажетті жерді Шөпті-қақ станциясы маңынан алып, оншақты бие байлап қымыз өндіре бастайды.

“Жақсы жерге қақ бітеді, ер жігітке бақ бітеді”  деген жақсы сөз бар қазақта. Шөпті-қақ біздің бағымыз болды. Бүгінгі күні екі жүздей бие байлап отырмыз. Келешекте сауынды биенің санын төрт жүзге жеткізу ойымызда бар. Сөйтіп қалаға тәу-лігіне бір тоннадан артық қымыз әкелмекпіз. Жұмыс жасап жатқанымызға биыл 21 жыл болды. Халық бізді танып алған. Сондықтан да қымыз жақсы өтеді деп айтуға болады. Ертемен әкелген қымызымыз таңғы онға дейін бітіп кетеді. Күніне жарты тонна қымыз саудалап отырмыз, — дейді қожалық иесі.

 

Маңдай термен келетін еңбектің арқасында қожалықта мал басы жыл сайын артып келеді. Бүгінде онда бес сауыншы, бес құлын тартатын адам еңбек етуде. Бұдан өзге қымыз тасымалдайтын жүргізуші мен екі сатушы бар. Дегенмен шаруашылыққа қосымша тағы екі  сауыншы мен құлын тартатын жұмысшылар керек екен. Дәуренбек Аймановтың айтуынша, сауыншыларды табу қиын. Оның сөзінше, егер жұмыс күші болса, әлі де жүз бие байлауға болады.

 

— Жай сөзбен айту оңай болғанымен, бие байлау — өте қиын іс. Жылқы малы асау болады, оны алдымен ұстау керек. Ол өзін-өзі жаралап немесе сізді мертіктіруі де мүмкін. Соның барлығын үйрету керек. Құлынының өзі тентек болады. Құлындары түнімен жылқымен бірге жайылады, оны сауар алдында бөліп алуымыз керек. Одан кейін ұстап, ноқталайтыныңыз бар. Сондықтан қымыздың жұмысы оңай емес. Күніне төрт рет, әр екі сағат сайын сауамыз, — дейді ол.

Бүгінде қымыздың пайдасы туралы көптеген мәліметтер бар. Жалпы алғанда, ол ағзаны нығайтады және жасаруына әсер етеді. Сусынды тұрақты түрде пайдаланушылардың зат алмасуы қалыпқа түсіп, қан құрамы жақсарады. Бұл- қымыздың адам денсаулығына тигізер әсерінің бір ғана бөлігі. Осы жайттарды ескерген Дәуренбек алдағы уақытта Семейде қымызхана ашып, сол жерден қырық адамға арналған    саумалхана жасауды көздеп отыр. Саумалтерапия ұйымдастырып, науқастарды 10 күн емдеуді де қолға алмақ.

— Адамдар белгілі бір уақытта келіп жаңа сауылған бие сүтін ішіп отырады. Қала сыртындағы арнайы ат қорамызда бие сауып, қалаға 15 минутта жеткізіп отырмақпыз. Ол жерде арнайы дәрігер де қызмет жасайды. Ана сүті болмаса, балаларға саумал ішкен өте пайдалы. Саумал ішіп өскен бала қорғасындай ауыр болады. Күніне төрт рет тамақтанардан жарты сағат бұрын саумал ішкен өте пайдалы, — дейді шаруашылық иесі.

Халқымыздың осы қасиетті тағамын дайындаушыларға мемлекет тарапынан жасалып отырған қолдау, көрсетілетін көмек бар. Нақтырақ айтсақ, қымыз өндірушілерге төленетін субсидия. Субсидия көлемі өндірілген әрбір литр қымызға 60 теңгеден деп белгіленіп отыр. Бұл өндірушілер үшін тиімді. Ал талап бойынша кем дегенде 35 бие байлаған адам оны емін-еркін өткізе алады деуге болады. «Шөпті-қақ» шаруа қожалығы да өткен жылдан бері мемлекет тарапынан жасалып отырған қолдаудың игілігін көруде. Бүгінде субсидия көмегімен электр жарығын, қымыз құтысы мен оның сыртына жапсырылған затбелгісін ақтап отыр.

— Қазір шаруашылықта 400 бие бар. Оларға арнайы орындар керек. Жабық орындардың құрылысын келер жылы бастауды жоспарлап отырмыз. Сондай-ақ үлкен өндірістік желдеткіштер қоймақпыз. Биелер салқын жерде тұрса, сүтті жақсы береді. Әйтпесе ыстық күн, шыбын-шіркей маза бермей, қанша күштері кетеді. Таза әрі салқын қора ішінде болса, өте жақсы, — дейді «Шөпті-қақ» шаруа қожалығының басшысы Дәуренбек Айманов.

Кәсіпкердің айтуынша, соңғы үш-төрт жылдың ішінде қымызды халық өте жақсы тұтына бастаған. Кәсіпкер қымызды әлеуметтік жағынан аз қамтылған азаматтар мен соғыс ардагерлеріне, Чернобыль апатының зардаптарын жоюға қатысқандарға, жүрек және онкологиялық аурулармен ауыратын адамдарға, сондай-ақ жүкті әйелдерге жеңілдікпен беріп отыр.

Асан МЫРЗАХАНОВ,

«Семей таңы»

Ұқсас жаңалықтар

Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

14.11.2026
Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

Қазақстан экономикасының тұрақты дамуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және халықтың әл-ауқатының артуы кәсіпкерлік саласының өркендеуімен тығыз байланысты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың...

Толығырақ...Details

Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

14.11.2026
Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

Адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау құқықтық мемлекеттің басты міндеттерінің бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясы әрбір адамның заңды мүдделерін қорғауға, әділ сот...

Толығырақ...Details

Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны туралы есеп

14.11.2026

  Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны...

Толығырақ...Details

Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

13.11.2026
Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

Қазақстанның тұрақты дамуы табиғи ресурстарды тиімді пайдалану және қоршаған ортаны қорғау мәселелерімен тығыз байланысты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында айқындалған экономиканы...

Толығырақ...Details

Әлеуметтік қамсыздандыру – азаматтардың конституциялық құқығы

13.11.2026
Әлеуметтік қамсыздандыру – азаматтардың конституциялық құқығы

Азаматтардың әлеуметтік қорғалуы мен әл-ауқатын қамтамасыз ету мемлекеттің маңызды міндеттерінің бірі. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында әлеуметтік кепілдіктерді сақтау, халықтың осал...

Толығырақ...Details

«Санаткер ұлт» жобасының кезекті басқосуы өтті

13.11.2026
«Санаткер ұлт» жобасының кезекті басқосуы өтті

Елордадағы Ұлттық академиялық кітапханада «Egemen Qazaqstan» газетінің «Санаткер ұлт» жобасы аясындағы кезекті дөңгелек үстел өтті. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жаңа...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Кәсіпкерлікті дамыту – қуатты экономика қалыптастырудың маңызды шарты

2 дня бұрын

Сот арқылы қорғалу – азамат құқықтарының маңызды кепілдігі

2 дня бұрын

Абай облыстық мәслихаты депутаттығына кандидаттарды партиялық тізім бойынша партиялық тізім ұсынған саяси партиялардың сайлау қорлары қаражаттарының түскені және жұмсалғаны туралы есеп

2 дня бұрын

Су ресурстарын сақтау және экологиялық қауіпсіздік: елдің тұрақты дамуының маңызды шарты

3 дня бұрын

Әлеуметтік қамсыздандыру – азаматтардың конституциялық құқығы

3 дня бұрын

«Санаткер ұлт» жобасының кезекті басқосуы өтті

3 дня бұрын

ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАР 59 КҮНДЕ 1 102 560 КІТАП ОҚЫҒАН: «КІТАП ОҚИТЫН ҰЛТ» РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МАРАФОНЫ ТАРИХИ БЕЛЕСТІ БАҒЫНДЫРДЫ

3 дня бұрын

Үржар ауданында инвестиция көлемі артып, жаңа өндіріс орындары іске қосылды

3 дня бұрын

Үлкен ауылында 33 мыңға дейін тұрғыны бар атомшылар қалашығын салу жоспарлануда

3 дня бұрын

Жаңа ауруханалар, стадион және мыңдаған шаршы метр тұрғын үй: Абай облысында қандай нысандар салынып жатыр?

4 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС