Семей қаласының ақпарат орталығында Еңбек Заңдылығы мәселесін сөз еткен іргелі жиын болып өтті. БАҚ өкілдері алдында жақында ғана қайта толықтырылып, жаңарған Заңнама басымдықтары жайлы Қазақстанның салалық кәсіподағының Семей өңірлік мекемесі мамандары жан-жақты түсінік беріп өтті.
Ел Заңнамасы тарапынан орын алған биылғы жылғы басты ерекшелік сол — еліміздегі еңбек нарығын реттейтін жаңа заң жүйесінің қолданысқа берілуі болып отыр. Кәсіподақ саласы басшыларының айтуынша, жаңа Кодекске сәйкес, жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қатынастарды өздігінен және ұжымдық шарт арқылы реттеу принциптері қарастырылған. Бірақ Қазақстанда ұжымдық шарт бекіту тәжірибесі бұрыннан бар. Бұл жаңа заңның қолданыстағы тиімділігін тіптен еселей түспек.
Дегенмен аталмыш заң талаптарының көптеген күрделі тұстары да бар. Мәселен, атап айтар болсақ, Кодекс жобасына сәйкес, «өндіріс көлемі, атқарылған жұмыс пен көрсетілген қызмет көлемінің қысқаруы ұйымның экономикалық ахуалын нашарлатуға ұласса», жұмыс берушінің бастамасымен еңбек шарты бұзылуы мүмкін.
Жиынға қатысушы мамандар жаңа Еңбек кодексіне мұндай негіздеменің енгізілуін ел кәсіпорындарындағы ахуалды нашарлатуы мүмкін экономикадағы қазіргі ауыр жағдаймен түсіндірді. Әрине, нарықтық ахуал өз дегеніне көндіреді. Әйтсе де, Қазақстанның салалық кәсіподағының Семей өңірлік мекемесі директоры Сәбит Ибраевтың айтуынша, жаңа заңда жұмысқа тұрушының мүддесі баса ескерілген. Яғни, ел азаматтарының еңбекпен қамтылу құқығы заңмен қорғалады.
Сонымен қатар Еңбек кодексі жобасы жекеменшік сектордағы жұмыс берушілерге зейнет жасына жеткен қызметкерлерді жұмыстан шығаруға рұқсат беруді ұсынады. Қазір бұл ереже мемлекеттік және азаматтық қызметшілерге қатысты ғана қолданылады. Бірақ жобада кәсіби біліктілігі жоғары зейнет жасындағы қызметкермен еңбек шартын жыл сайын ұзарту мүмкіндігі де қарастырылған.
– Бұл — зейнет жасына жеткендерді жаппай жұмыстан шығарады деген сөз емес. Біздің ойымызша, жұмыс беруші ең әуелі қызметкердің білікті болуына мүдделі және ондай маманнан айырылғысы келмейді, — дейді сөз алған мамандар.
Қуаныш ЖОЛЫМБЕТ,
«Семей таңы»
