Елімізде ширек ғасыр бойы мықты Президенттік басқару жүйесі салтанат құрды. Ол тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында, аумалы-төкпелі кезеңде сан түрлі ұлт пен ұлысты бөлінушілік пен бүлінушіліктен сақтаған тегеурінді басқару жүйесі бола білді. Соның арқасында бүгінгі күні ел іргесі бекіп, халықтың әл-ауқаты артып, әлемдік аренада Қазақстан өз орнын айқындап алды. Әрі қарай да демократиялы түрде дамуымыз үшін, Президентіміз билік тармақтарына қатысты өкілеттіліктерді қайта бөлу реформасын және оған сәйкес Ата Заңға өзгерту енгізуді талқылауға ұсынған.
Саяси сауаты мен мәдениеті жетіліп, қоғамдық үлкен өзгерістерге ұстанымдарын парасатты түрде жеткізіп жүрген халқымыз конституциялық реформаны талқылауда.
Десе де Ата Заңның 26-шы бабына енгізілетін «әркім» сөзі көпшіліктің санасында күмән туғыз- ғаны рас. Бұл мәселе 14 ақпан күні Семей қаласының Абай атындағы облыстық әмбебеп кітапханасында ұйымдастырылған дөңгелек үстелде жергілікті атқарушы билік және саяси партиялардың өкілдерінің, халық қалаулыларының, үкіметтік емес ұйымдар мен кәсіподақ ұйымдары мүшелерінің, ардагерлер мен саясаттанушылардың және әлеуметтанушылардың да талқысына түсті.
Дөңгелек үстел жұмысының мақсатын таныстырған қалалық әкімдік жанындағы қоғам-дық кеңес төрағасының орынбасары Жанна Жибраева конституциялық реформаға тоқталып, енгізілетін өзгерістерді түсіндіріп өтті.
Одан кейін тәуелсіз әлеуметтанушы Алексей Коновалов халық реформамен таныс па, Мемлекет басшысының бұл қадамын қолдай ма, болашақтан не күтеді деген сауалдар арқылы тұрғындардың саяси сауаттылығын, пікірін саралау үшін зерттеу жүргізгендігін атап өтті.
— 940 қала тұрғыны зерттеу жұмысына қатысты. Пікір білдірушілер — 18-63 жас аралығындағы шаһардағы 89 көшенің тұрғындары. Әлеуметтік топтарына қарай, сауалнама зейнеткерлер мен еңбеккерлерден, жұмыссыздар мен үй шаруасындағы әйелдерден, жағдайы төмен отбасы мүшелері мен мемлекеттік және өзге саладағы қызметкерлерден алынды. Қорытындысы бойынша, 6 пайыз тұрғын Президент талқылауға ұсынған құжатпен таныс болмай шықты. Яғни, халықтың 94 пайызы саяси сауатты. Ал жалпы респонденттердің 54,3 пайызы Мемлекет басшысының билік тармақтарын қайта бөлу тұрғысындағы қадамына қолдау танытып отыр,- деген «Семей қаласындағы тәуелсіз әлеуметтік орталық» ҚБ төрағасы А.Коновалов семейліктер Елбасы бастамасына құрметпен қарайтындықтарын жеткізді.
Сауалнама қорытындысынан соң дөңгелек үстел басына жиылғандар өздерін сауалнама нәтижесі емес, Ата Заңдағы 26-баптың 1-тармақшасындағы «Қазақстан Республикасының азаматтары» сөзін «әркім» сөзіне алмастыру мәселесі толғандыратындарын атап өтті.
— «Қазақстан Республикасының азаматтары» сөзін «әркім» деп өзгерту арқылы біз Қазақстанның азаматтарын, шетелдік азаматтар мен азаматтығы жоқ адамдарды теңестіріп отырмыз. Бұған қарсымын. 26-шы бапқа өзгеріс енгізудің қажеті жоқ деп ойлаймын. Мемлекеттің басты құжаты Ата Заң болғандықтан және өзге заңдар осы құжат негізінде әзірленетіндіктен, «әркім» сөзін енгізбеуді ұсынамын,- деп Сұлтан есімді қала тұрғыны өз пікірін білдірді.
Сондай-ақ пікірталас алаңында тілге қатыс-ты да «Конституцияда орыс тілі ресми тіл деп көрсетпей-ақ, мемлекеттік тіл қазақ тілі деп қана жазылса», ел атауына қатысты «Қазақстан Республикасы емес, Қазақ Республикасы деп өзгертілсе», жер мәселесіне орай, «Жер мемлекеттің меншігі деп ерекше аталып, ол жалға берілген жағдайда да әркімнің меншігіне өтпей, мемлекет иелігінде қалса» деген ұсыныс-пікірлер де айтылды.
Ал «Нұр Отан» партиясының Семей қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Зульфия Жамалтдинова әркімнің өз пікірін ұсынуға құқы бар екендігін айтып, мәселені түсіндіруге тырысты.
— Мемлекет басшысы талқылауға ұсынған Ата Заңға енгізілетін жоба. Бүгін еліміздің әр аймағында реформаны талқылау өтіп жатыр. Күн сайын әрбір қазақстандық өз пікірін мемлекеттік билік тармақтары арасындағы өкілеттіліктерді бөлуге қатысты ұсыныстар әзірлеу мақсатында құрылған жұмыс тобына жолдай алады. Ұсыныстарыңызды жұмыс тобына жолдаңыздар. Бірақ бұл бап, Конституцияның «Адам және азамзат» бөлімінде болғандықтан, адамның құқығын қорғау мақсатында өзгеріске ұшырағалы отыр. Ол жер мен басқа мәселеге қатысты емес. Ал жер мәселесі Жер кодексінде толық көрсетілген,- деп Зульфия Фазылжанқызы пікір білдірді.
Әйгерім СӘРСЕНҒАЛИ, «Семей таңы»
