Бүгінде еліміздегі баға тұрақсыздығы ең түйткілді мәселелердің біріне айналды. Күнделікті тұтынып жүрген азық-түліктен бастап қымбатшылық қай салаға болмасын дендеп еніп барады. Дүкен сөрелерінен жақында ғана көрген бағаның қай кезде өзгеріп кеткенін қарбалас тіршілікпен жүріп байқамай да қалатын жағдайға жеттік. Осылайша, тек қана күнделікті тұтынатын тауарларға кететін бір айлық шығынды таразыға салсаңыз, қалтаңыздың әжептеуір қағылатынына көз жеткізесіз.
Күні кеше Энергетика министрлігі елімізде электр энергиясының қымбаттайтыны туралы мәлімдеме жасады. Бір зейнатақыдан екінші зейнетақыға, бір жалақыдан екінші жалақыға дейін әр тиынын есептеп, күндерін қалт-құлт етіп көріп жүрген қарапайым халық мұндайда не істейді?
Ең қажетті деген тауарлардың өзін алу қиынға соғып тұрғанда, бұл жаңалық жұртқа оңай тимесі анық. Сонымен, қазақстандықтарды алдағы уақытта электр энергиясы тарифтерінің көтерілуі күтіп тұр. Нақты тарифтер келесі айда белгілі болады. Бұл туралы Ұлттық экономика министрлігінің табиғи монополияларды реттеу комитеті төрағасының міндетін атқарушы Тимур Қосымбаев мәлімдеді.
Бұған дейін, яғни 1 шілде күні, коммуналдық қызметтердің тарифін көтеруге тыйым салған мораторийдің мерзімі аяқталған еді. Міне, сол күннен бастап монополистер мемлекеттік органдарға тарифті көтеру туралы өтініштерін жібере бастады. Соның ішінде электр энергиясының бағасын арттыру мәселесі де болды. Қазақстанда электр энергиясына тарифтерді белгілеу туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Энергетика вице-министрі Жандос Нұрмағанбетов ведомствоның тұтынушыларды және ел экономикасын энергиямен сенімді жабдықтау бойынша шаралар қабылдап жатқанын айтты. Оның сөзінше, жаңа баға инфляция деңгейінен жоғары болмауы тиіс. Яғни, болжам бойынша, 8 пайыздан аспауы керек. Сала мамандары тарифті көтеру мәселесі жұмысшылардың жалақысы мен қордаланған проблемаларды шешу қажеттілігінен туындап отыр дегенді алға тартуда. Олардың пайымынша, қазіргі баға саладағы шығындарды толық жауып, сапалы энергиямен қамтамасыз етуге мүмкіндік бермейтін көрінеді. Брифинг барысында спикер еліміздің электр энергетикасы саласы қолданыстағы активтерді жаңартуды қажет ететінін атап өтті. Қолданыстағы қуаттар өткен ғасырдың 60-70-ші жылдары салынған екен.
Сондай-ақ ол осы қыста Қазақстан электр энергиясының тапшылығына тап болуы мүмкін екенін, KEGOC компаниясының болжамы бойынша, ол шамамен 300 мегаватты құрайтынын жеткізді. — 1 шілдеден бастап 26 энергия өндіруші ұйымда шекті тарифтер орта есеппен 4-12%ға ұлғайды. Ал алдағы жылдың жылыту маусымында 1-1,5 млрд киловатқа дейінгі электр энергиясының тапшылығы болуы мүмкін. Егер мұндай мәселе туындаса, электр энергиясын көрші елдерден алуға мәжбүр боламыз, — дейді Жандос Нұрмағанбетов.
Жалпы, электр энергиясы бағасының бір орында тұрмайтыны анық. Бұл орайда сала мамандары тарифтердің халықтың қалтасына салмақ түсетіндей бірден қымбаттап кетпей, біртіндеп көтерілетінін, әрбір аймақтың әлеуметтік-экономикалық жағдайы ескерілетінін айтып келеді. Десе де, электр энергиясы бағасының жыл сайын өсетінін ескерсек, тарифтің біртіндеп көтерілуі де халыққа әсер етпей қоймайды. — Жалақы өспесе де, күнделікті алып жүрген азық-түліктің, коммуналдық қызметтер бағасының үздіксіз өсуі үйреншікті нәрсеге айналды. Онсыз да аз жалақыны қайда жеткізерімізді білмей дал боламыз. Жыл өткен сайын электр энергиясы да қымбаттап барады. Енді тағы көтерілсе, елдің жағдайы не болады? Бұл әркімнің қалтасына шақ келе бермейді. Онсыз да қымбатшылықтан көз ашпай келе жатқан жұртшылық күнін қалай көрмек? – дейді қала тұрғыны Айнұр Найманбаева.
Келесі айда электр энергиясының тарифі өссе, бұл қоғам наразылығын тудырып, халықты ашындырмасына кім кепіл?! Сонда қымбаттамаған не қалды?
Дана ТАЛҒАТБЕК,
«Семей таңы»
