Шығыс Қазақстан облыстық ана мен бала орталығының нейрохирургия бөлімшесі 2005 жылы ашылған. Бұл – елімізде балалардың бас, ми мен жұлын ауруларын емдейтін нейрохирургия бағытында іске қосылған үшінші бөлімше. Аталған бөлімшеде дәрігерлер аман алып қалған балалардың саны жүздеп саналады. Оған жаңа туған нәрестелерден бастап, әртүрлі ауыр деңгейдегі, мәселен бас-ми жарақатын алған балалар түседі. Хирургтердің айтуынша, мұнда кездесетін әрбір жағдай қайталанбайды.
2020 жылы облыстық ана мен бала орталығы заманауи медициналық құралдармен жабдықталған жаңа ғимаратқа көшті. Бөлімшеде жұлын патологиясын емдеуді дамытуға басты назар аударылған. Жергілікті мамандар жұлынның туа біткен жарықтарына (грыжа) ота жасай береді. Бұл – микроскоп астындағы ең күрделі жоғары технологиялық манипуляциялар.
«Бөлімшеде 20 төсек бар. Босандыратын блокпен тығыз қарым-қатынаста жұмыс істегендіктен, нейрохирургиялық ақаумен туған нәрестелерге бірден ота жасауға тырысамыз. Мысалы, балаларда туа біткен жұлын жарығы жиі кездеседі. Бұл патологияның әртүрлі деңгейінде болады. Асқынып, іріңдеп кетпес үшін бірден операция жасаған жағдайда, жүйке жүйесі ақауымен туғанына қарамастан, нәресте ары қарай жақсы дамып кетуі мүмкін. Гидроцефалия деген ауру түрі кездеседі. Бұрын мұндай диагноз үкім сияқты естілетін. Қазір орталықтың нейрохирургтері гидроцефалияға шунттау отасын жасайды. Шунттау жүйесінде бүгінде тек сапалы америкалық антигравитациялық жүйені қолданамыз. Бұдан бөлек, көрсетілімдерге байланысты эндоскопиялық әдіспен де ота жасайтын қауқарымыз бар», – деп түсіндірді бөлімше меңгерушісі Талант Арыстанбекұлы.
Алтай қаласының тұрғыны, тоғыз жастағы Вика Шнейгербергер осы бөлімшеде туғанынан емделіп келеді. Оған алдымен 2013 жылы жұлын жарығына және гидроцефалия диагнозы бойынша шунттау отасы жасалған екен. Жуырда кішкентай Викаға омыртқаны бекіту операциясы жасалды. Қазір қайта оңалтудан өтіп жатыр. Анасы Анна Шарапова қызының жағдайы едәуір жақсарғанын айтады.
«Көз жанары қалпына келуде, бұрын зәрін ұстай алмайтын, ол жағы да ақырындап оңалып келеді. Отадан кейін отыра бастадық. Туғаннан осы бөлімшеде емделіп келе жатырмыз. Дәрігерлер – білікті, ал медбикелер – мейірімді. Ең бастысы, емнің барлығы тегін, яғни МӘМС аясында болғандықтан, бір тиын төлеген жоқпыз, — дейді Виканың анасы Анна Шарапова.
Талант Арыстанбекұлы бөлімше заманауи технологияға сай Leica деген микроскоппен жабдықталғанын айтады. Аспап операция кезінде ангиорежимде науқастың қан тамырларын көруге мүмкіндік береді, яғни, қанмен қамтамасыз етілуін бақылап отырады. Соның нәтижесінде, шығысқазақстандық нейрохирургтер қиын жерде орналасқан нейрохирургиялық ісіктерді де сылып, алып тастайды.
«Қазір мақтанышпен айтатын тағы бір жаңалығымыз – ол тетеринг-синдромға ота жасауды меңгеруіміз. Тетеринг-синдром дегеніміз – жұлынның өзінің торлау қабатына, қатты қабатына жабысып қалуы, соның кесірінен омыртқаның қисаюы сияқты аномальді ауытқу пайда болуы мүмкін. Бүгінге күнге дейін мұндай науқастарды республикалық ұлттық орталықтарға жіберетінбіз, ол жерде науқастар Қазақстанның түкпір-түпкірінен келгендіктен, кезекті ұзақ күтуге тура келетін. Енді өзімізде де емдейтін болдық», – деді бұл туралы бөлім меңгерушісі.
Алдағы уақытта дәрігерлер Викаға дәл осындай ота жасауды жоспарлап отыр.
«Мұндай ауру кезінде науқастардың бұлшық еттері тартылып тұрады, жұлын талшықтарын жартылай қиған кезде, бұлшық ет босаңсиды. Қиындықпен жүргендер жақсы қозғала бастайды. Қазір біз бұл отаны жүйелі түрде жоспарға қойдық. Көп клиникалар мұндай операцияны жасаудан қашқақтайды. Себебі жасалуына байланысты ауыр, аса күрделі ота деп саналады, ол үшін ең алдымен науқастарды іріктеу керек. Кемінде алты сағат уақыт кетеді. Біз мұндай операциялардың бүлдіршіндерге пайдасы тиіп отырғанын өз тәжірибемізден көріп отырмыз, демек оны алдағы уақытта да жалғастыра берген дұрыс», – деп санайды Талант Арыстанбекұлы.
Талшын Қалиасқар,
«Семей таңы»
