«Бірінші несие бюросы» ЖШС мәліметіне сүйенсек, еліміздегі экономикалық белсенді халықтың 77 пайызының кредиттері бар. Қарыз алушылардың төрттен бір бөлігінің (шамамен 1,8 миллион адам) несиелік төлемдер бойынша мерзімі өткен берешегі бар. Қаржы мамандарының айтуынша, азаматтардың әл-ауқатын және өмір сүру деңгейін жақсарту үшін қаржылық сауаттылықты арттырудың маңызы зор.
Айкөркем МАҚЫШ,
«Semeı tańy»
Осы ретте Семейде АҚШ Елшілігінің қолдауымен «Asyl Niet» қоғамдық бірлестігі «Қаржылық сауаттылық – қаржылық еркіндікке жол» атты тегін тренинг өткізді. Тренингте 25 жылдық тәжірибесі бар психолог және қаржыгер Жанар Әділбаева қаржылық шекті қалай бұзуға, кез келген кіріспен ақша жинақтауға, несиелерден арылуға және тиімді инвестициялауға болатынын түсіндірді.
— Әр адам қаржылық жағынан еркін бола алады. Сіз кез келген кіріспен ақша жинай аласыз. Біз адамдарға қалай мақсат қою керегін, қалай ой көкжиегін өзгертуге болатынын үйретеміз. Кіріспен бірге, шығындарды бақылауда ұстаудың маңызы зор. Мен өз құзыретім шеңберінде кірісті ұлғайтуға мүмкіндік беретін әдістерді түсіндіремін. Сондай-ақ бізде Инвестициялар блогы және несиелеудің үлкен блогы бар. Соңғы блокта біз ипотеканы тиімді алу жолдарын, банк қызметкерлерімен қалай сөйлесіп, қандай сұрақтар қою керегін және несиелерді қалай тез жабуға болатынын кезең–кезеңімен үйретеміз, — деді тренинг спикері Жанар Әділбаева.
Осындай қаржы саласында кең ауқымды қамтитын тренинг әрбір қоғам мүшесіне пайдалы екені рас. Ұйымдастырушылардың айтуларынша, олар кәсіпкерлердің қаржылық тұрғыда дамуына да ықпал ететін көрінеді.
— Бізге кеңес алуға қанша ақша табатынын және қанша ақша жұмсайтынын білмейтін кәсіпкерлер жиі келеді. Олардың айналымында ақша бар, бірақ кірістілігі белгісіз. Мен бухгалтерлік есеп жүргізуді үйретемін. Сондай-ақ пассивті табыс табуға көмектесемін, ақшаны қайда салу тиімді екенін айтамын, — деді спикер.
Бұған дейін Алматы, Астана, Шымкент және Түркістанда ақылы негізде өткізілген тренинг Абай облысында тегін ұйымдастырылды.
— Сауалнама нәтижелеріне талдау жасай отырып, адамдардың шамамен 80 пайызы ай сайынғы табысынан 5, 10 және одан да көп пайыз жинайтынын анықтадық. Сондай-ақ бізді халықтың пайыздық мөлшерлемесі жоғары несие алатыны алаңдатып отыр. Тұтынушылық несиелерімен, бөліп төлеуімен қоса, адамдар жоғары пайыздық ипотека және автокредит төлеп отыр. Несие алудан гөрі, қаражатты үнемдеп, ақша жинаған тиімдірек. Халықаралық несие бюросының мәліметі бойынша, он жыл ішінде халықтың несие алуы 1995 есеге өскен. Олардың төрттен бір пайызы несиесін өтей алмайды. Карантин басталған 2020 жылдан бері несиеге тек мүлікті ғана емес, тіпті тамақты да ала бастады, — деді «Asyl Niet» орнықты даму жөніндегі республикалық қоғамдық бірлестігінің төрайымы Айжан Мұқатаева.
