"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

К 95-летию газеты «Семей таңы». От «Сарыарки» до «Семей таңы»

25.10.2014
К 95-летию газеты «Семей таңы». От «Сарыарки» до «Семей таңы»
9
Қаралды
Facebook-ке бөлісуWhatsapp-қа бөлісуTelegram-ға бөлісу

4 декабря в этом году исполняется 95 лет одному из старейших печатных изданий республики – газете «Семей таңы». В преддверии этого знаменательного в истории страны и региона события мы предлагаем вниманию читателей перевод с казахского языка книги директора-главного редактора газет «Семей таңы» и «Вести Семей» кандидата филологических наук Ризы Асановны МОЛДАШЕВОЙ «Сарыарқадан» «Семей таңына» дейін» — «От Сарыарки до «Семей таңы».

Продолжение.

«Қазақ тілі» — первая газета, познакомившая казахов с драматургией Мухтара Ауэзова. В номере от 29 марта газета писала, что в клубе имени Свердлова театр «Есаймақ» поставил для горожан спектакль по пьесе Мухтара Ауэзова «Бәйбише — тоқал» («Супруга и молодая жена»). Автор заметки рассказал читателям не только о содержании пьесе, но и об артистах, занятых в спектакле.

В сохранившихся номерах газеты можно прочитать ряд материалов о знаменитом казахском певце и музыканте Амре Кашаубаеве. В статье под названием «Амре» Аликей Маргулан пишет: «Известный в Семее певец Амре примет участие во Всемирной выставке, которая пройдет 15 июня в Париже. Приглашение к участию певцу специально направил телеграммой из Москвы нарком просвещения товарищ Луначарский».

Еще в газете написано о том, что если Амре удачно выступит во Франции на этнографическом концерте, то в последующем он переведет с казахского языка тексты самых красивых национальных песен для композиторов Европы. В статье выражается надежда на успешный дебют казахского певца, а также рассказывается о жизненном и творческом пути Амре Кашаубаева.

В последующем в «Қазақ тілі» вышло много материалов о триумфальном возвращении Амре из Парижа. Рассказывалось также об участии в концерте во Франции узбекских артистов. Было сказано о том, что неповторимые ритмы казахских и узбекских песен особо выделялись на фоне выступлений других зарубежных артистов.

 

{jcomments on}«Қазақ тілі» сообщила читателям, что одна из авторитетных французских газет отметила: что у казахской песни – огромное будущее.

 

Первым главным редактором газеты «Қазақ тілі» был известный журналист и общественный деятель Маннан Турганбаев.

М. Турганбаев родился в 1886 году в Каркаралинском уезде Семипалатинской губернии, на земле своих предков в селе Сарыарпан. Его отчий край – зимовье Мамбет. Маннан Турганбаев из рода Кара Кесек, по происхождению – Камбар.

С раннего возраста лишенный отца, Маннан воспитывался братом отца – Шаденом. С детства у мальчика появилась одаренность, способности к наукам и творчеству. До десяти лет Маннан учился у аульского муллы, освоил арабскую грамоту. А в 1900 году он приехал в Семипалатинск и поступил в медресе, где проучился шесть лет.

Примерно в период между 1906 и 1909 годами Маннан Турганбаев вернулся в родной аул и стал учить местных ребятишек. В 1909 году он поступил в медресе Ғалия в Уфе, которое окончил в 1915 году. Стремясь к совершенствованию своих знаний, молодой ученый в 1915 году едет в Турцию, где до 1917 года обучается в мусульманской духовной академии «Каир». Он также окончил кратковременные учительские курсы в Стамбуле.

Как активный член областного и казахского комитетов, Маннан Турганбаев многое делал для блага народа. Он был одним из продуктивных и популярных публицистов газеты «Сарыарқа» и журнала «Абай». Его статья под названием «Шежіре» («Летопись»), которая была опубликована 15 июня 1917 года в газете «Сарыарқа» и в первых номерах журнала «Абай», является прямым доказательством тесного сотрудничества автора с этими изданиями.

Маннан Турганбаев с раннего возраста был знаком с А. Букейхановым, А. Байтурсыновым, А. Ауэзовым, Ж. Аймаутовым, Н. Нурмановым, и А. Ермековым. В своей статье «Алихан Букейханов», опубликованной в газете «Семей таңы», известный писатель и ученый Каюм Мухамедханов рассказывает о приезде А. Букейханова в Семей и о том, как его здесь встречали. Еще в одной статье «Приезд Алихана в Семей», которая вышла в газете «Сарыарқа», выступивший от имени учителей М. Турганбаев пишет: «Дорогой наш Алихан Букейханов! Теперь вы своими глазами увидели, как с каждым днем улучшается положение нашего народа.  Раньше мы не имели возможности увидеть вас, теперь все изменилось. Мы, учителя, всегда готовы сотрудничать с вами, претворять в жизнь все ваши идеи и устремления. Мы счастливы, что лично встретились с вами».

Эти слова автора свидетельствуют о том, что Маннан Турганбаев стоял на тех же политических и жизненных позициях, что и Алихан Букейханов, что ему близки цели Алихана и методы их достижения.

В № 36 за 22 августа 1921 года газеты «Қазақ тілі» был опубликован некролог под названием «Бияш». Авторы некролога Ж. Аймаутов и М. Турганбаев рассказывают об ушедшем из жизни Бияхмете Шегеденулы Сарсекове, который был членом наркомата просвещения Казахстана, находившегося в Оренбурге:

«Бияхмет окончил учительскую семинарию в Семипалатинске и стал учителем. По прошествии нескольких лет он посвятил себя административной работе.

После революции 1917 года все казахские граждане принимали деятельное участие в развитии социальной сферы. Среди них находился и Бияш. Он также стал членом областного и казахского комитетов, был избран членом комитета Павлодарского уезда».

— Жусипбек Аймаутов и Маннан Турганбаев как писатели и общественные деятели известны не только в Семейском регионе, но и во всем Казахстане, — рассказывает директор Высшей школы педагогики ГУ имени Шакарима г. Семей, Заслуженный деятель Республики Казахстан, доктор филологических наук, профессор Арап Еспенбетов. – Они были близкими друзьями видных политических, общественных деятелей, учителей, в том числе и Бияхмета Сарсекова. Все они – активные члены «Алаша», для которых чаяния народа были превыше всего.

Продолжение следует.

На фото: Маннан Турганбаев

Ұқсас жаңалықтар

«Таза бейсенбі» акциясы аясында Абай облысында «AMANAT» партиясының мүшелері 2 тоннаға жуық қоқыс шығарды

02.04.2026
«Таза бейсенбі» акциясы аясында Абай облысында «AMANAT» партиясының мүшелері 2 тоннаға жуық қоқыс шығарды

«AMANAT» партиясының бастамасымен Абай облысы, Семей қаласында «Таза Қазақстан» жобасы аясында экологиялық акция тұрақты түрде жалғасын табуда. Бұл жолғы тазалық...

Толығырақ...Details

Семей қаласында спорт саласы бойынша ауқымды және кешенді іс-шаралар жоспарланған

02.04.2026
Семей қаласында спорт саласы бойынша ауқымды және кешенді іс-шаралар жоспарланған

Ағымдағы жылы Семей қаласында дене шынықтыру және спорт саласын дамыту бағытында ауқымды жұмыстар жүзеге асырылмақ. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі...

Толығырақ...Details

Абай облысында 16 спорт нысаны пайдалануға берілді

02.04.2026
Абай облысында 16 спорт нысаны пайдалануға берілді

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Абай облысында спорт саласы қарқынды дамып келеді. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте облыстық дене...

Толығырақ...Details

Абай облысының оқушысы «XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік жобасында апталық ойын жеңімпазы атанды

01.04.2026
Абай облысының оқушысы «XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік жобасында апталық ойын жеңімпазы атанды

Қазақстандық оқушылардың бірнеше буыны армандаған, талай дарынның жұлдызын жаққан «XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік жобасында Үржар ауданының оқушысы Эльнара Молданова жобаның...

Толығырақ...Details

Әлем чемпиондарына облыста құрмет көрсетілді

01.04.2026
Әлем чемпиондарына облыста құрмет көрсетілді

Semeytany.kz – Абай облысының әкімі Берік Уәли Германияның Инцель қаласында өткен жасөспірімдер арасындағы конькимен жүгіруден әлем чемпионатында топ жарған спортшылармен...

Толығырақ...Details

Бозталдағы жағдай бақылауда, тұрғын үйлерге су қаупі жоқ

01.04.2026
Бозталдағы жағдай бақылауда, тұрғын үйлерге су қаупі жоқ

Semeytany.kz – Абай облысының әкімі Берік Уәли Бесқарағай ауданындағы Бозтал ауылына барып, қар суының жай-күйімен және суды бұру бағытында атқарылып...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Семейдегі сауда орындарының жайы сын көтермейді: облыс әкімі қатаң тапсырма берді

17 часов бұрын

«Таза бейсенбі» акциясы аясында Абай облысында «AMANAT» партиясының мүшелері 2 тоннаға жуық қоқыс шығарды

17 часов бұрын

Семей қаласында спорт саласы бойынша ауқымды және кешенді іс-шаралар жоспарланған

17 часов бұрын

Абай облысында 16 спорт нысаны пайдалануға берілді

17 часов бұрын

Абай облысының оқушысы «XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік жобасында апталық ойын жеңімпазы атанды

1 день бұрын

Әлем чемпиондарына облыста құрмет көрсетілді

2 дня бұрын

Бозталдағы жағдай бақылауда, тұрғын үйлерге су қаупі жоқ

2 дня бұрын

Облыс әкімі Бесқарағай ауданының жаңа әкімін таныстырды

2 дня бұрын

Тұрғындар мәселесі облыс әкімінің жеке бақылауына алынды

2 дня бұрын

Семейде жаңа спорт кешені бой көтереді

2 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС