"Семей таңы" газеті
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

К 95-летию газеты «Семей таңы». От «Сарыарки» до «Семей таңы»

25.10.2014
К 95-летию газеты «Семей таңы». От «Сарыарки» до «Семей таңы»
9
Қаралды
Facebook-ке бөлісуWhatsapp-қа бөлісуTelegram-ға бөлісу

4 декабря в этом году исполняется 95 лет одному из старейших печатных изданий республики – газете «Семей таңы». В преддверии этого знаменательного в истории страны и региона события мы предлагаем вниманию читателей перевод с казахского языка книги директора-главного редактора газет «Семей таңы» и «Вести Семей» кандидата филологических наук Ризы Асановны МОЛДАШЕВОЙ «Сарыарқадан» «Семей таңына» дейін» — «От Сарыарки до «Семей таңы».

Продолжение.

«Қазақ тілі» — первая газета, познакомившая казахов с драматургией Мухтара Ауэзова. В номере от 29 марта газета писала, что в клубе имени Свердлова театр «Есаймақ» поставил для горожан спектакль по пьесе Мухтара Ауэзова «Бәйбише — тоқал» («Супруга и молодая жена»). Автор заметки рассказал читателям не только о содержании пьесе, но и об артистах, занятых в спектакле.

В сохранившихся номерах газеты можно прочитать ряд материалов о знаменитом казахском певце и музыканте Амре Кашаубаеве. В статье под названием «Амре» Аликей Маргулан пишет: «Известный в Семее певец Амре примет участие во Всемирной выставке, которая пройдет 15 июня в Париже. Приглашение к участию певцу специально направил телеграммой из Москвы нарком просвещения товарищ Луначарский».

Еще в газете написано о том, что если Амре удачно выступит во Франции на этнографическом концерте, то в последующем он переведет с казахского языка тексты самых красивых национальных песен для композиторов Европы. В статье выражается надежда на успешный дебют казахского певца, а также рассказывается о жизненном и творческом пути Амре Кашаубаева.

В последующем в «Қазақ тілі» вышло много материалов о триумфальном возвращении Амре из Парижа. Рассказывалось также об участии в концерте во Франции узбекских артистов. Было сказано о том, что неповторимые ритмы казахских и узбекских песен особо выделялись на фоне выступлений других зарубежных артистов.

 

{jcomments on}«Қазақ тілі» сообщила читателям, что одна из авторитетных французских газет отметила: что у казахской песни – огромное будущее.

 

Первым главным редактором газеты «Қазақ тілі» был известный журналист и общественный деятель Маннан Турганбаев.

М. Турганбаев родился в 1886 году в Каркаралинском уезде Семипалатинской губернии, на земле своих предков в селе Сарыарпан. Его отчий край – зимовье Мамбет. Маннан Турганбаев из рода Кара Кесек, по происхождению – Камбар.

С раннего возраста лишенный отца, Маннан воспитывался братом отца – Шаденом. С детства у мальчика появилась одаренность, способности к наукам и творчеству. До десяти лет Маннан учился у аульского муллы, освоил арабскую грамоту. А в 1900 году он приехал в Семипалатинск и поступил в медресе, где проучился шесть лет.

Примерно в период между 1906 и 1909 годами Маннан Турганбаев вернулся в родной аул и стал учить местных ребятишек. В 1909 году он поступил в медресе Ғалия в Уфе, которое окончил в 1915 году. Стремясь к совершенствованию своих знаний, молодой ученый в 1915 году едет в Турцию, где до 1917 года обучается в мусульманской духовной академии «Каир». Он также окончил кратковременные учительские курсы в Стамбуле.

Как активный член областного и казахского комитетов, Маннан Турганбаев многое делал для блага народа. Он был одним из продуктивных и популярных публицистов газеты «Сарыарқа» и журнала «Абай». Его статья под названием «Шежіре» («Летопись»), которая была опубликована 15 июня 1917 года в газете «Сарыарқа» и в первых номерах журнала «Абай», является прямым доказательством тесного сотрудничества автора с этими изданиями.

Маннан Турганбаев с раннего возраста был знаком с А. Букейхановым, А. Байтурсыновым, А. Ауэзовым, Ж. Аймаутовым, Н. Нурмановым, и А. Ермековым. В своей статье «Алихан Букейханов», опубликованной в газете «Семей таңы», известный писатель и ученый Каюм Мухамедханов рассказывает о приезде А. Букейханова в Семей и о том, как его здесь встречали. Еще в одной статье «Приезд Алихана в Семей», которая вышла в газете «Сарыарқа», выступивший от имени учителей М. Турганбаев пишет: «Дорогой наш Алихан Букейханов! Теперь вы своими глазами увидели, как с каждым днем улучшается положение нашего народа.  Раньше мы не имели возможности увидеть вас, теперь все изменилось. Мы, учителя, всегда готовы сотрудничать с вами, претворять в жизнь все ваши идеи и устремления. Мы счастливы, что лично встретились с вами».

Эти слова автора свидетельствуют о том, что Маннан Турганбаев стоял на тех же политических и жизненных позициях, что и Алихан Букейханов, что ему близки цели Алихана и методы их достижения.

В № 36 за 22 августа 1921 года газеты «Қазақ тілі» был опубликован некролог под названием «Бияш». Авторы некролога Ж. Аймаутов и М. Турганбаев рассказывают об ушедшем из жизни Бияхмете Шегеденулы Сарсекове, который был членом наркомата просвещения Казахстана, находившегося в Оренбурге:

«Бияхмет окончил учительскую семинарию в Семипалатинске и стал учителем. По прошествии нескольких лет он посвятил себя административной работе.

После революции 1917 года все казахские граждане принимали деятельное участие в развитии социальной сферы. Среди них находился и Бияш. Он также стал членом областного и казахского комитетов, был избран членом комитета Павлодарского уезда».

— Жусипбек Аймаутов и Маннан Турганбаев как писатели и общественные деятели известны не только в Семейском регионе, но и во всем Казахстане, — рассказывает директор Высшей школы педагогики ГУ имени Шакарима г. Семей, Заслуженный деятель Республики Казахстан, доктор филологических наук, профессор Арап Еспенбетов. – Они были близкими друзьями видных политических, общественных деятелей, учителей, в том числе и Бияхмета Сарсекова. Все они – активные члены «Алаша», для которых чаяния народа были превыше всего.

Продолжение следует.

На фото: Маннан Турганбаев

Ұқсас жаңалықтар

Абай облысының делегациясы ауыл әкімдерінің диалог-платформасына қатысты

28.11.2025
Абай облысының делегациясы ауыл әкімдерінің диалог-платформасына қатысты

Астанада ауыл әкімдерінің диалог-платформасы өтті. Жиында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев сөз сөйлеп, ауылды өркендету, ауыл әкімдері институтын одан әрі...

Толығырақ...Details

Мемлекет басшысы салық-бюджет үдерістерін жетілдіруге қатысты бірқатар ұсыныс айтты

28.11.2025
Мемлекет басшысы салық-бюджет үдерістерін жетілдіруге қатысты бірқатар ұсыныс айтты

Президент аймақтар арасындағы теңгерімді нығайту және салықтық түсімдердің әділ бөлінуін қамтамасыз ету үшін салық-бюджет үдерістерін жетілдіру қажет екенін атап өтті....

Толығырақ...Details

Цифрлық Қазақстанды ауылдар мен ауылдық округтерсіз құру мүмкін емес — Президент

28.11.2025
Цифрлық Қазақстанды ауылдар мен ауылдық округтерсіз құру мүмкін емес — Президент

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл әкімдерінің диалог-платформасында ауылдық округ әкімдері өздерінің кеңейтілген өкілеттіктерін толық іске асырып, салық түсімдерін ұлғайту мақсатында қолданыстағы...

Толығырақ...Details

Қасым-Жомарт Тоқаев: Бір палаталы жаңа Парламентте Президент квотасы болмайды

28.11.2025
Қасым-Жомарт Тоқаев: Бір палаталы жаңа Парламентте Президент квотасы болмайды

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл әкімдерінің диалог-платформасында биылғы Жолдауында бір палаталы Парламент құру туралы бастама көтергенін атап өтті. Cонымен қатар бүгінде...

Толығырақ...Details

Мемлекет әрдайым ауылды қолдайды — Тоқаев

28.11.2025
Мемлекет әрдайым ауылды қолдайды — Тоқаев

«Біз бүгін ауылға қатысты көптеген маңызды мәселені көтеріп, нақты міндеттерді айқындадық. Алдымызда тұрған міндеттің бәрін сапалы әрі жүйелі орындасақ, мақсатымызға...

Толығырақ...Details

Мерзімінде аяқталмаған жөндеу жұмысы үшін орындаушы жазаланды

28.11.2025
Мерзімінде аяқталмаған жөндеу жұмысы үшін орындаушы жазаланды

Semeytany.kz - Семей қаласының тұрғыны пәтерін жөндеуді уақытында аяқтамаған жөндеу бригадасына шағымданып, нәтижесінде орындаушы айыппұл төлеп, жұмысты аяқтау туралы ұйғарым...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Абай облысының делегациясы ауыл әкімдерінің диалог-платформасына қатысты

2 дня бұрын

Мемлекет басшысы салық-бюджет үдерістерін жетілдіруге қатысты бірқатар ұсыныс айтты

2 дня бұрын

Цифрлық Қазақстанды ауылдар мен ауылдық округтерсіз құру мүмкін емес — Президент

2 дня бұрын

Қасым-Жомарт Тоқаев: Бір палаталы жаңа Парламентте Президент квотасы болмайды

2 дня бұрын

Мемлекет әрдайым ауылды қолдайды — Тоқаев

2 дня бұрын

Мерзімінде аяқталмаған жөндеу жұмысы үшін орындаушы жазаланды

2 дня бұрын

Абай облысында бағасы көрсетілмеген тауар сатқан кәсіпкерлерге айыппұл салынды

2 дня бұрын

Абай облысында 800-ден астам тұтынушының құқығы қорғалды

2 дня бұрын

Президент: Әкім – ең алдымен, халықпен тікелей жұмыс істейтін мемлекеттік қызметші

2 дня бұрын

Президент: Ауыл әкімдері міндетті түрде білікті маман болуға тиіс

2 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС