Қазіргі таңда несиесі жоқ адам кем-де кем. ҚР Қаржы нарығын реттеу агенттігінің мәліметінше, қазақстандықтардың несие бойынша қарыздары 18 триллион теңгеге жетіпті. Соңғы үш жылда тұтынушылық несие саны артқан. Халықтың 84%-ының, яғни 8,4 миллионнан астам адамның қарызы бар екені анықталды. Ресми мәліметтерге сүйенсек, несие алғандардың 1,7 миллионы берешегін уақтылы қайтара алмай жүр. Бұл жағдайды реттеудің бір әдісі ретінде халықтың қаржылық сауаттылығын арттыруға баса мән беріледі.
Соңғы жылдары халықтың қаржылық сауатын арттыру бойынша жұмыстар жандана түсті. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: «Азаматтар арасында қаржылық сауаттылықты арттыру қажет»,- дей келе, AMANAT партиясына Үкіметпен бірлесіп «Қарызсыз қоғам» жобасының ауқымын кеңейтуді тапсырған болатын. Берешегі бар адамдардың қаржылық сауатын арттыруға бағытталған бұл жоба жүйелі түрде жүзеге асырылуда.
Жоба аясында қаржы сарапшылары халықты оқытып, қаржылық сауатын арттыруға көмектеседі.
— «Қарызсыз қоғам» жобасы несие бойынша берешегі бар, борышкерлер тізімінде тұрған, несиесін уақытында төлемеген азаматтарды қолдауға бағытталған. Тренинг қаржылық сауаттылық деңгейін көтергісі келетін, өз қаражатын ұтымды пайдалануды үйренуге ниетті, кәсіп ашуды жоспарлап жүрген және қаржы туралы білімге мұқтаж жандарға арналған.
Биыл елімізде 200 мыңға жуық ересек халықты, 100 мың студент пен 450 мың оқушыны қаржылық сауаттылық негіздеріне оқыту жоспарланған. Ал Абай облысы бойынша 6 мың адамды оқыту жоспарланса, бүгінгі күні жоспардың 91,36 пайызы орындалды. 5 ақпаннан бастап оқыту Аягөз, Бородулиха, Үржар, Мақаншы, Жарма, Көкпекті аудандары, Курчатов, Семей қалаларында өткізілді. Семей қаласы мен Бесқарағай, Жаңасемей, Абай және Ақсуат аудандарында оқыту жүріп жатыр,- деді Абай облысы бойынша «Қарызсыз қоғам» жобасының менторы Сәулет Еркінова.
Оқу барысында қатысушылар қаржылық сауаттылық негіздері, жеке қаржыны басқару, жинақтау, сақтау және көбейту, жеке және отбасылық бюджетті есепке алу әдістерін меңгереді. Сонымен бірге, кредит түрлері, кредиттеу кезіндегі есептеу, депозит түрлері, банк ставкаларын, пайыздарын зерделеу, сондай-ақ инфляция, банк жүйесі, сақтандыру және қор нарықтары туралы ақпарат алады. Қарыздар мен несиелерді жою, инвестиция салу, қаржылық шешімдер қабылдаудағы когнитивті қателер жайлы түсінік қалыптастырады.
-Сонымен қатар, білім алушылар алаяқтық схемалар мен қаржы пирамидаларын, жеке тұлғалардың банкроттық туралы заңын қарастырады. Қатысушыларға кірістерді арттыру жолдары, сондай-ақ ШОБ-ты мемлекеттік және мемлекеттік емес қолдау шаралары, тиімді банк құралдары, бизнес-жоспар құру әдістемелері түсіндіріледі, конкурстарға қатысуда қолдау көрсетіледі. Қатысушылардың өтініші мен тілегі бойынша әртүрлі заңгерлік кеңестер беріледі. Тренингтер аяқталған соң қатысушыларға сертификат және әрі қарай өз бетінше жұмыс істеу үшін жұмыс дәптері беріледі. Мұнда берілген сертификат қаржы сарапшысының жыл сайынғы тегін қолдауына және заңгерлік кеңестерін алуға құқық береді,- деді Абай облысы бойынша «Қарызсыз қоғам» жобасының менторы.
Сәулет Еркінқызының айтуынша, Семей қаласында 5 ақпаннан бері 26 лек оқытылыпты. Оқу әлі жалғасуда. Қатысушылар 30-50 адамнан тұратын топта бес күн білім алады. Сабақтар таңғы 9-дан 17:00-ге дейінгі уақытқа жоспарланған. Әдетте, түске дейін қатысушыларға теориялық білім берілсе, түстен кейін жеке кеңесшілер жұмыс жүргізеді. Әр қатысушы үшін практикалық сабақтар да қарастырылыпты. Жалпы, 1 қазанға дейін 966 семейлік сертификат алған.
-Мен «Қарызсыз қоғам» жобасына қатысып, 5 күн бойы қаржылық сауаттылығымды арттырдым. Курсты аяқтаған соң ой-санам өзгеріп, қаржыны мақсатты жұмсауды жолға қойдым. Әр адамның жетістігі оның сана-сезіміне, санадағы жоспарына байланысты. Сондықтан, өмірін жақсы арнаға өзгертуді мақсат еткен әрбір адам бұл курсқа қатысуы керек деп ойлаймын,- деді 24-ші лек қатысушысы Лаура Маратқызы.
Оқуға жазылу үшін qogamfin.kz сайтында өтінім қалдыру керек немесе AMANAT партиясының өңірлік кеңсесіне жүгінген жөн.
