Бір қарағанда сұп-сұр болып көрінгенімен, Семей — әдемі қала. Мұнда сыртқы сәулетімен қатар, ішкі дизайны келіскен еңселі ғимараттар көп. Бірақ іргетасы құлап, сәні бұзылған нысандар да жетіп артылады.
Қала көркін айшықтайтын бірден-бір белгі – сәулеті. Жергілікті және облыстық, республикалық бюджеттен жетерліктей-ақ қаражат тартылып жатады. Қала басшысы да қала келбетінің айшықталғанына, аймақтың абаттануына мүдделі екендігін білдіріп келеді. Жыл сайын қыруар тірліктер атқарылып жатқанына ел-жұрт куә. Дегенмен ойдым-қырдым жол, сапасыз салынған кейбір тротуар, ескі ғимараттардың жайы толайым тірліктер мен жасалған жұмыстарды кейде жоққа шығарғандай болып жататыны өкінішті.
Мәселен, Бауыржан Момышұлы даңғылы, 19 а мекежайында орналасқан ғимараттың жұпыны кейпі назарымызды аудартпай қоймады. Зерделей келе, қаланың орталығынан орын тепкен ғимарат әкімшіліктің емес, комитеттін балансында екендігі белгілі болды. Қанша уақыт бойы ғимарат сырты сылақ көрмегені белгісіз, деседе, аталған орынға Семей бөлімшелік көліктегі санитарлық – эпидемиологиялық бақылау басқармасы мен Қазақстан Республикасы Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің Абай облысы бойынша экология Департаменті жайғасыпты. Департаменттің баспасөз хатшысынан сұратқан мәліметке сүйенсек, қызметкерлер 1-ші және 2-ші қабатта ғана жұмыс жасайды.
— Біздің Департамент тілекелей Министрлікке қарайды. Департамент ғимаратының сыртқы жұмыстарының жүргізілуі әзірге белгісіз. Министрліктен қаражат бөлінген де, міндетті түрде жасалынады, — деп түсіндірді баспасөз хатшысы.
«Семей-Cәулет» мемлекеттік мекемесінің қызметкері Дәуренбек Жеңісбековтың айтуынша, Семей қаласының сыртқы келбетін жақсартуға бағытталған жұмыстар жалғасуда.
— Нысандардың меншік иелеріне ғимаратты тиісінше күтіп ұстауды рейд барысында ескертіп отырамыз. Қаладағы нысандардың қасбеттерін сырлау, өңдеу жөніндегі жұмыстардың уақтылы жүргізілуін бақылаймыз. Тұрғын үйлердің сыртын кірпішпен қаптап, оны бояп қоятын заман өтті. Жоба жасаған кезде ғимараттардың сыртқы қасбетіне ерекше көңіл бөлінуі керек, — деді Д. Жеңісбеков.
«Айта-айта Алтайды, Жамал апам қартайды» демекші тағы да «иесіз қалған» ғимараттардың да жайын түрте кеткенді жөн көрдік. Қала ішіндегі ескі ғимараттар көрер көзге де ерсі. Иесі жоқ ғимараттардың күйі нендей халге түсетіні айтпаса да түсінікті. Солардың бірі көне Семей телеграфы мен бұрынғы зооветиринарлық техникум ғимараттарының тағдыры талай рет өткір пікірталас тудырған еді. Оқу орны бұл ғимараттан көшкен соң, ол жеке меншікке берілген. Жаңа қожайын үйді бұзбақшы болған, алайда, қоғам белсенділері оны қорғап қалыпты. Енді сәулет ескерткішінің келешек тағдыры не болары белгісіз. Жақын арада қалпына келтіру жұмыстары жүргізілмесе, ғимараттың қирап қалуы әбден мүмкін. Ал телеграф ғимаратының көрінісі аянышты. Іші қаңырап бос қалған, терезелерінде әйнек жоқ, тақтайшалармен бекітілген, баспалдақтардың біразы қираған. Мейлі жеке не болмаса мемлекет меншігіне өтсе де, тарихи ғимараттың керексіз заттай мүжіліп бара жатқаны көңіл қынжылтады.
Қалада бірнеше жылдардан бері құрылысы аяқталмай тұрған нысандар да қаланың сәнін кетіріп тұр. Сырты қаңылтырмен қапталып, қаңырап тұрған нысандардың қасынан түнде түгіл, күндіз өтуге қорқасың. Ең болмағанда есік-терезесі салынып, төбесі жабылса, балалар үшін де қауіпсіз болар еді… Құрылысы аяқталмай тұрған нысан десе, семейліктердің есіне ең алдымен «Semey Mall» сауда үйі келетін шығар… Қаланың қақ ортасындағы бой көтерген кешенінің жобасы осыдан 7 жыл бұрын жасалған. Әуелдегі жоспар бойынша кешенді 2021 жылы аяқтау керек болатын.
Семей қаласында қасқайып бос қалған ғимараттарды қайта пайдаға жарату, сұрықсызын сүріп тастау, жөнге келетінін жаңарту сынды жұмыстар қолға алынуы керек-ақ. Ал біз көтерген мәселенің мән-жайын тиісті мекемелер зерделеп, жауап қатарына сенеміз. «Жаңа Қазақстанды» құру жолында Мемлекет басшысы Қ.Тоқаев «Халық үнін еститін үкімет» тұжырымдамасын іске қосқан болатын. Осыған орай жүйелі жұмыстар жасалады деген сенім бар.
Сымбат ҚАЙРАТҚЫЗЫ, «Semeı tańy»
