Халқымыздың тұрмыс-тіршілігі мен мәдениетінің ажырамас бір бөлігі – қолөнері. Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан бұл өнер – қазақ халқының эстетикалық талғамының, дүниетанымының көрінісі. Бүгінде ежелгі өнерді заман талабына сай етіп жаңғыртып, түрлі қолөнер бұйымдарын жасап жүрген шеберлер аз емес. Солардың бірі – Үржар ауданының тумасы Ерлан Тұрдахұнов.
Ерлан Тұрдахұнов – тек қолөнермен айналысатын шебер ғана емес, сонымен қатар ұрпаққа ұлттық өнерді үйретіп жүрген ұстаз. Оның айтуынша, бұл өнер оның бойына әкесінен дарыған.
– Әкем ұста адам болатын. Мектеп қабырғасында жүрген кезімнен-ақ қолөнерге қызығып, әр түрлі заттар жасай бастадым. Кейін Семейдегі Шәкәрім атындағы университетке түсіп, еңбек және сызу пәнінің мұғалімі мамандығын алып шықтым, қазір осы салада еңбек етіп келемін. Бос уақытымда қолөнердің қыр-сырын меңгеріп, машықтандым, – дейді ол.
Кейіпкеріміз 2011 жылдан бері Үржар балаларға арналған арнайы әлеуметтік қызмет көрсету орталығында мүмкіндігі шектеулі балалармен жұмыс істейді. Шебердің айтуынша, мұндай балалардың бойында өнерге деген ерекше ынта бар. Қолөнермен айналысу олардың өмірге деген құлшынысын оятып, ізденіске жетелейді, баланы төзімділікке тәрбиелеп, ойлау қабілетінің дамуына ықпал етеді.
Бос уақытында ағаш пен сүйектен, киізден түрлі бұйымдар жасайтын қолөнерші облыстық деңгейдегі көрмелерге жиі қатысады. Ерлан ағаның ерекше жетістігі — 2013 жылы Астанада өткен «Разные равные» байқауындағы жеңісі. Осы байқауға ұстаз шәкірттері Әлібек Төлегенов пен Роман Құрмановпен бірге қатысыпты. Әлібекпен бірге жасаған «Тауыс» атты туындысы Гран-приге ие болып, шәкірті 300 мың теңге сыйақы алып қайтыпты. Сол байқауға апарған төрт қолөнер бұйымын төрт министр өздеріне естелікке алып қалған екен. Бұл — ұстаз бен шәкірттің алғашқы үлкен жеңісі.
Халқымыздың ұмыт болып бара жатқан қолөнер түрінің бірі — сүйектен жасалатын бұйымдар. Кейіпкеріміз осы өнер түрін де қолға алып, ерекше туындылар жасауда. Оның қолынан шыққан бұйымдарға қызығушылар көп. Ерлан аға өз қолымен жасаған бұйымдарын ауданның құрметті азаматтарына тарту етеді екен. Оның туындыларын Ресей мен Қытайдан келген қонақтар да қызығып сатыпты.
Шебердің мақсаты – қолөнер бұйымдарын сатып, пайда табу емес, ұлттық мұраны жас ұрпаққа насихаттау. Ол қолөнер бұйымдардың жасалу жолдарын жастарға үйретуді өз парызы санайды. Ерлан Тұрдахұнов ұлттық ойындарда қолданылатын заттарды да жасайды.
Он саусағынан өнер тамған қолөнершінің еңбегі елеусіз қалған жоқ. 2023 жылы Астана қаласындағы әлеуметтік қызмет көрсету орталығының, 2024 жылы облыс әкімінің алғыс хаттарымен марапатталды. Жақында ғана Абай Құнанбайұлының 180 жылдық мерейтойы аясында өткен көрмеде «Көрермен көзайымы» аталымын жеңіп алды.
Қолөнер – халықтың жүрегінен шыққан өнер. Ұлттық мұраны дәріптеп, шәкірттерін қолөнерге баулып жүрген Ерлан сынды шеберлердің еңбегі құрметке лайық.
Кәмшат СЕРІКҚЫЗЫ
