Мәжілісте Қазақстанның Халық партиясының депутаттық фракциясы отырысы өтіп, онда парламентарийлер Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы жобасын қарады. Фракция жетекшісі Магеррам Магеррамов Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бастаған реформалар азаматтарды ел үшін маңызды шешімдерді талқылау мен қабылдауға белсендірек қатысуға ынталандырып отырғанын айтты.
Фракция басшысының сөзінше, конституциялық өзгерістерге бастау болған негізгі ой халыққа Жолдауда айтылған бір палаталы парламентке көшу туралы бастама (2025 жылғы 8 қыркүйек). Бұдан кейін парламенттік реформалар бойынша жұмыс тобы құрылып, жарты жыл бойы ұсыныстар жиналып, талданған: жалпы алғанда парламенттік өзгерістерге қатысты шамамен 600 бастама, ал Конституцияға түзетулер жөнінде 1600-ден астам ұсыныс түскен.
Одан соң қоғамдық сұранысты ескере отырып, Президент Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысында конституциялық реформаны бастауды ұсынды. Осы жұмыс үшін өңірлерден және түрлі кәсіби салалардан 130 өкіл кірген комиссия жасақталды. Фракция отырысында айтылғандай, комиссияға 2000-нан астам ұсыныс келіп түскен. Талқылаулар мен бастамаларды жинақтау нәтижесінде 30 қаңтарда Негізгі заңның жаңа редакциясы жобасы таныстырылып, қазір ол кең қоғамдық талқылауға шығарылды.
Жобаның негізгі жаңалықтарының бірі ретінде депутаттар Құрылтай өкілеттіктерін кеңейту және жаңа жоғары консультативтік орган — Халық кеңесін құру ұсынысын атап өтті. Оған Конституцияда арнайы бөлім арналмақ, ал оның қызмет тәртібі бөлек конституциялық заңмен бекітіледі деп жоспарланған. Сондай-ақ жоба вице-президент институтын енгізуді көздейді: отырыста айтылғандай, бұл бастама Ұлттық құрылтайдың 20 қаңтарда Қызылордада өткен қорытынды жиынында жарияланған.
НПК өкілдерінің пікірінше, вице-президент лауазымының пайда болуы билік ауысуы кезіндегі жүйелік тәуекелдерді азайтып, төтенше саяси шешімдерсіз-ақ алдын ала түсінікті сабақтастық тетігін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Фракция жүргізіліп жатқан конституциялық реформаны қолдайтынын мәлімдеді.
Талқылау барысында депутаттар жоба мәтініндегі жекелеген тұстарға да тоқталды. Ирина Смирнова жаңартылған преамбуланың мәніне назар аударып, оны «жаңа Конституцияның компасы» деп атады. Асылбек Нұралин еңбек ету құқығының бекітілуін партияның сайлауалды бағдарламасындағы тармақтардың бірі ретінде атап өтті. Сейтжан Кенжегүл мемлекеттік саясаттың әлеуметтік бағытын азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың құндылықтық негізі ретінде қолдайтынын жеткізді. Сұңқар Ислам ұсынылып отырған өзгерістер елге ғылым мен инновацияны дамытуға бағытталған жаңа бағдар беретінін айтты.
Партия өкілдері жаңа Конституция құқықтар мен бостандық кепілдіктерін нығайтуға берік негіз бола алатынына, сондай-ақ азаматтардың мемлекеттік істерді басқаруға нақты қатысуын кеңейтетініне сенім білдірді.
