Мәжілісдепутаты, «Ақжол»партиясыфракциясыныңжетекшісіАзатПеруашевҚРжаңаКонституциясындаменшікнысанын барынша нақтылап бекітудіұсынды.ОлөзұсынысынКонституциялықреформажөніндегікомиссияныңоныншыотырысындаайтты.
Азат Перуашев меншік институтының мәртебесі инвестициялық тартымдылық пен экономиканың оң бизнес-ахуалы үшін маңызды рөл атқаратынын атап өтті.
Оның айтуынша, қолданыстағы Конституцияда меншіктің тек екі түрі қарастырылған: мемлекеттік және жеке меншік. Сонымен бірге қазіргі экономистер кем дегенде меншікті 5-6 түріге бөледі.
«Финляндия, Литва, Латвия, Әзірбайжан және басқа елдердің конституцияларында мемлекеттік және жеке меншікпен қатар муниципалдық нысан көрсетілген. Қытай, Бразилия, Үндістан конституцияларында бұған ұжымдық немесе кооперативтік меншік қосылған. Кейбір елдерде жария меншік, яғни жария қор нарығында орын алатын компаниялардың меншігі ерекше көзге түседі. Бірқатар басқа елде экономикалық алуандылықты ынталандыру мақсатында Конституциядағы меншік нысандарының тізбесі мүлде шектелмеген», – деді ол.
АзатПеруашевтіңпікірінше, нарықтыққатынастардыңбүгінгідамуы қосымша муниципалдықменшікті,ПМИКпенкондоминиумдардың,АШӨКменкәсіпкерлердіңмүлкінанықтауқажеттілігінтуғызады.
Ол сондай-ақ Мемлекет басшысы кооперативтерді ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін ең тиімді қызмет түрлерінің бірі ретінде белгілеген Президенттің қаңтардағы «Түркістан» газетіне берген сұхбатын еске салды.
«БірақкооперативбүгіндеАзаматтықкодекстетүсіндірілгендейжекеменшіктіңқарапайым жиынтығы ма?Пайшылардыңлатифундистермен, кредиттік серіктестіктердің қарыз алушылармен көпжылдықдауларыжәнебасқа да мысалдарбұлмәселеқолданыстағызаңнамадатолық пысықталмағанын көрсетеді»,- деп атап өттідепутат.
Оның айтуынша, тура осылайша бірлескен меншіктің басқа түрлері туралы да айтуға болады, өйткені бүгінде бизнесте жеке кәсіпорындар ғана емес, сонымен қатар мемлекет қатысатын жеке құрылтайшылардың кәсіпорындары, АШӨК атынан шығатын муниципалды органдармен байланысқан бизнес және т.б. дамуда.
Азат Перуашев индустрия мен креативті экономиканың әртүрлі жаңа нысандарының қарқынды өсуін ескере отырып, уақыт өте келе цифрлық меншіктің жаңа нысандарын анықтау қажеттілігі туындауы мүмкін екенін айтты.
«Осыған байланысты меншік мәселесін шешудегі негізгі қағидат деп нарықтық қатынастар, яғни бәсекелестік, монополияларға қарсы іс-қимыл өлшемшарттары, нақтылап айтқанда – әртүрлі тәсілдерді таңдау мүмкіндігі екенін атап өту қажет деп санаймын», – деді депутат.
Осығанбайланысты«Ақжол»партиясыфракциясыныңжетекшісіжаңаКонституциядаменшікнысанын барынша нақтылау мүмкіндігінқарастырудыұсынды.
Атап айтқанда, 8-баптың 1-тармағын мынадай редакцияда жазуды ұсынды: «Қазақстан Республикасында меншіктің барлық нысандары танылады, кепілдендіріледі және тең дәрежеде қорғалады».
«Бұл тек мемлекеттік және жеке меншікті ғана емес, экономиканы әртараптандыру және ұлттың әл-ауқатының өсуін қамтамасыз ету мақсатында бизнестің, қоғамның және мемлекеттің ресурстары мен мүмкіндіктерін экономикалық айналымға кеңінен тарту мүмкіндігін ашатын және қорғауды білдіретін барлық басқа да ықтимал нысандарды қолдауды білдіреді», – деп атап өтті Азат Перуашев.
