Семейдің облыстық тарихи-өлкетану музейінің Қарауыл ауылындағы филиалында соғыс және еңбек ардагері, Қызыл Жұлдыз орденінің иегері Дінсләм Арғынбековке арналған «Еңбегін ел таныған майдангер» атты еске алу кеші болып өтті. Шара барысында мұражай қызметкерлері адамзат тарихындағы сұрапыл соғыста майдан даласында қаза тапқан боздақтардың аманатын арқалап елге дін аман оралған соғыс ардагері жерлесіміз Дінсләм Арғынбекұлының өмірі мен майдан даласындағы ерлік жолы жайлы баяндап, бейбіт заман орнағаннан кейінгі атқарған еселі еңбегі турасында кең көлемді ақпарат беріп өтті.
{jcomments on}Шыңғыстау өңірінің тумасы Дінсләм Арғынбекұлы 1924 жылы қарапайым еңбек адамдары Арғынбек Тәңірбергенұлы мен Кәмила Жігітекқызының шаңырағында дүниеге келген. Ол 2 ұл, 5 қыздың үлкені, отбасының тұңғышы еді. Соғыс басталып, ел басына күн туған зобалаң шақта, небары 18 жастағы Дінсләм Арғынбекұлы 1942 жылы тамыз айында әскер қатарына алынады. 41 жастағы әкесі Арғынбек те майданға аттанады. Дінсләм Арғынбекұлы Алматыдағы 1 жылдық офицерлік училищеге түсіп, 6 ай оқиды. Училищені бітіруге мүмкіндік болмай, сержант, аға сержант атағын алған курсанттар 1943 жылы ақпан айында бір пойызбен Сталинград түбіндегі соғысқа жіберіледі. Дінсләм Арғынбекұлы одан кейін ІІІ Украина майданына Харьков маңына түседі. Ол өзінің көзі тірісінде жазған естелігінде былай дейді: «Мен Дон өзенінің маңындағы соғысқа алғашқы рет 1943 жылдың сәуір айында кірдім. Онда мен 72 оқпен атылатын қол пулеметші едім. Содан бастап Воронеж, Орлов, Курск майдандарында соғыса жүріп, 2-3 рет жеңіл жараландым. 20-30 күндей емделіп, қайтадан қатарға қосылдым. 1943 жылы қыркүйек айында 3 мәрте ауыр жараланып, Днепропетровск госпиталінде 6-7 ай емделіп, сауығып, қайтадан соғысқа бару үшін жолдама алдым».
Дінсләм Арғынбекұлы 1944 жылы мамыр айында Одесса қаласындағы артиллериялық бөлімге қабылданып, танкіге қарсы жасырын түрде алысқа ататын 76 мм зеңбіректің атушысы мамандығын 4-5 ай оқып үйренген. 1944 жылдың күзінде жауға аяусыз соққы беріліп, мықты бекіністері бұзылып, Болгария, Румыния, Югославия, Венгрия, Австрия мемлекеттері азат етіледі. Дінсләм Арғынбекұлы кезекті бір ша-буыл жайлы былай баяндайды: «Будапешт қаласының маңында болған кезекті бір шайқаста жау бекінісі мықты болды. Осы бетпе-бет келген қоян-қолтық соғыста мен жаудың 1 танкісін, 1 бронетранспортерін, 2 пулеметін, 3 автомашинасын жойып, 80-ге жуық солдат пен офицерін оққа ұшырдым. Содан кейін жау бізді қоршап алды. Сол түні біздің полк амалын тауып жаудың шебін бұзып шығып, 40-50 шақырымдай артта қалған дивизияға таң ата келіп жеттік. Біздің полк жеті күннен кейін қайта құрылды. 1945 жылдың 13 ақпанында Венгрияның астанасы Будапешт қаласы және Австрияның орталығы Вена қаласы жаудан толықтай азат етілді. Вена қаласына 20-30 шақырым қалғанда, жаудың 1бронетранспортерін және 8-9 адамын өртеп жібердім. Берлинге 70-80 шақырым қалғанда, 1945 жылы 9 мамырда соғыс бітіп, фашистік Германия тізе бүкті».
Вена қаласын азат ету жолындағы жоғары әскери дайындығы үшін Дінсләм Арғынбекұлы 1945 жылы 13 сәуірде Сталиннің № 334 бұйрығымен полковник Леоновтың қолынан алғыс хат алады. Дінсләм Арғынбекұлы Отан қорғауда танытқан өлшеусіз ерлігі үшін Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталғандығы жөнінде айтылып, ауылдағы ата-анасы Арғынбек Итемгенов пен Кәмила Итемгеноваға алғыс жолданды. 92 416 дала поштасынан жолданған алғыс хатта бөлім командирінің мөрі және майор Концевич пен комсорг Петрушиннің қолы қойылып: «Біздің басшылық және комсомолдық ұйым сіздердің перзенттеріңіздің табыстарымен мақтанады. Сіздерге осындай ержүрек ұл тәрбиелегендеріңіз үшін, алғыс білдіре отырып, бұдан кейінгі шайқастарда да сіздердің балаларыңыз Дінсләм ержүректілік пен табандылық танытады деп сенеміз»,- деп жазылған.
Дінсләм Арғынбекұлы соғыстағы ерліктері үшін Қызыл Жұлдыз, Даңқ ордендерімен және көптеген медальдармен марапатталған. Жас майдангер Дінсләм Арғынбекұлы 1946 жылдың 22 сәуірінде елге қайтқан.
Бейбіт күн орнаған шақта елге оралған Дінсләм ата 1946 жылдың маусым айынан бастап еңбекке араласып, 1952 жылы аудандық ДОСААФ мекесінің төрағасы болып, 1952 жылдан бастап зейнеткерлікке шыққанға дейін аудандық қаржы бөлімінде абыройлы еңбек атқарады. Өзінің ел игілігі жолындағы еңбегі үшін Кеңес Одағы Қаржы министрлігінің «Қаржы саласының үздігі» төсбелгісімен марапатталады. Адиша Төлеубайқызымен бірге шаңырақ көтеріп, алты перзент сүйеді.
Еске алу кешіне Дінсләм Арғынбек-ұлының балалары, туыстары, замандастары, баспасөз өкілдері және мектеп мұғалімдері мен оқушылар қатысты. Алдыңғы толқын ардагерлеріміз және кеш қонақтары, көзі тірі болғанда, 91 жасқа толатын есіл азамат Дінсләм Арғынбекұлы жайлы жарқын естеліктерімен бөлісті. Ардагерлер, аға ұрпақ өкілдері М.Түңлікбаев, Ш.Несіпбай, Б.Бейсен-баев, Т.Жанғалиев, М.Рақышев, Қ.Нұрғалиева, М.Мұқанов, Ф.Слямбековтер майдангердің азаматтық қырлары жайлы сырлы әңгіме тиегін ағытты. Қарт ақын С.Ысқақ өзінің Дінсләм Арғынбеков рухына арнаған жасын жырын оқыды. Сондай-ақ Ж.Кәрменов атындағы саз мектебінің өнерпаз шәкірттері өз өнерлерін ұсынды. Еске алу кешінде соғыс ардагері Д.Арғынбекұлы жайлы қараса көз тоятын көрме ұйымдастырылып, бейнематериал көрсетілді. Кеш соңында әкенің өсиетін, ананың өнегесін жалғап, әулетінің түтінін түзу шығарып, ұрпақтар сабақтастығын жал-ғап отырған ұрпақтарының атынан кештің өтуіне мұрындық болған азамат Нысанбек Дінсләмұлы сөз сөйлеп, мұражай ұжымына алғыс білдірді. Еске алу кешін қорытындылаған филиал меңгерушісі М.Жүнісжанов майдангер әкесіне ар-налған кешті өткізуге үлес қосқан Нысанбек Арғынбековке алғыс хат тапсырып, сый-сияпат жасады.
Бұлбұл ӘНУАРБЕКҚЫЗЫ,
«Семей таңы»
