Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева Мемлекет басшысының көші-қон саясатын жетілдіру туралы Жарлығын іске асыру аясында Үкіметтің жаңа тәсілдерін түсіндірді. Оның айтуынша, бұл – жай ғана өзгеріс емес, толыққанды трансформация. Яғни бұрын негізінен әкімшілік функцияға сүйенген жүйе енді экономикалық дамудың құралына және ұзақ мерзімді мемлекеттік стратегияның бір бөлігіне айналмақ.
– Біз күрделі әрі көп жағдайда шектеулерге негізделген жүйеден бас тартып, ашық әрі икемді модельге көшеміз, – деді Аида Балаева реформаның негізгі бағытын айқындап.
Негізгі мақсат – отандық экономикаға қажет мамандар үшін түсінікті әрі болжамды жүйе қалыптастыру. Шетелдік маман немесе инвестор елге еркін кіріп, кәсіби тұрғыда өзін толық жүзеге асырып, қоғамға жайлы бейімделе алуы тиіс. Үкімет бұл мәселені кешенді, жүйелі міндет ретінде қарап, барлық атқарушы билік деңгейлерінің үйлесімді жұмысын талап ететін бағыт деп бағалайды.
Аида Балаева атап өткен алғашқы маңызды қадам – көші-қон саласында сервистік мемлекет қағидатын қалыптастыру. Мемлекеттік рәсімдер барынша жеңіл, ашық әрі қолжетімді болуы керек.
– Мәртебені рәсімдеу, жұмысқа рұқсат алу және оған байланысты барлық процедуралар әртүрлі мекемелерге қайта-қайта жүгінуді қажет етпейтін, бірыңғай жүйе арқылы жүзеге асуы тиіс, – деп түсіндірді Аида Балаева.
Бұл бағытта «бір терезе» қағидатын кеңейту және негізгі үдерістердің барлығын цифрландыру көзделіп отыр.
Екінші тәсіл – бюрократияны азайтып, әкімшілік рәсімдердің тиімділігін арттыру. Өтініштерді қарау мерзімі қысқарып, рәсімдер оңтайландырылады, бақылаудың цифрлық құралдары енгізіледі.
– Бұл азаматтар үшін де, мемлекет үшін де шығындарды азайтуға мүмкіндік береді, – деді Аида Балаева.
Үшінші бағыт – адами капиталды басқарылатын түрде тарту моделіне көшу. Мұнда «Алтын виза» негізгі құрал ретінде қарастырылып отыр. Ол инвесторлар мен жоғары білікті мамандар үшін тұрақты әрі ұзақ мерзімді жағдай қалыптастыруға бағытталған.
– Өндіріс немесе инфрақұрылым саласында жобаны жүзеге асыратын шетелдік инвесторға елде тұрақты жұмыс істеуге және қызметін жүргізуге қолайлы жағдай жасалады. Ал инженерия, IT немесе медицина саласындағы мамандар үшін елде заңдастырылып, жұмыс істеу рәсімдері жеңілдетіледі, – деп мысал келтірді Аида Балаева.
Реформаның төртінші маңызды бағыты – кәсіби біліктіліктерді тану рәсімдерін жеңілдету арқылы еңбек нарығының икемділігін арттыру. Бұл, әсіресе, маман тапшы және жоғары технологиялық салаларға қатысты. Біліктілікті растау мерзімі бірнеше айдан әлдеқайда қысқа уақытқа дейін қысқартылады, бірақ сапа мен қауіпсіздікке қойылатын барлық талаптар сақталады.
Сонымен қатар мемлекет реттеу деңгейін төмендетпейді.
– Барлық реформалар институционалдық тұрақтылықты күшейту және цифрлық бақылауды дамыту аясында жүзеге асырылып жатыр. Реттеу бұрынғыдан да дәл, нақты әрі технологиялық сипатқа ие болады, – деп атап өтті Аида Балаева.
Стратегиялық тұрғыда бұл Жарлық Қазақстанның инвестиция, технология және адами капитал үшін жаһандық бәсекедегі позициясын күшейтуге бағытталған. Бұл – білімге негізделген экономиканы қалыптастыру және елдің сапалы өсімін қамтамасыз етуге бағытталған ауқымды міндеттің бір бөлігі.
