Ұлы Абайдың 170 жылдығы қарсаңында хакімді тереңірек тани түсу жолында тағы бір еңбек жарыққа шықты. Жуырда абайтанушы, ғалым Асан Омаровтың «Абай: ашылмай келген қырлары» атты монографиялық еңбегі жарық көрді. Жаңа кітапта тың деректер топтастырылыпты, ақынның өмірі мен шығармашылығына арналған бізге беймәлім тұстары да бар.
{jcomments on}Еңбек ғұлама Мұхтар Әуезовтің зерттеулеріне негізделді. «Шешен Абай», «Ғалым Абай», «Ақын Абай», «Философ Абай», «Әулие-хакім Абай» сынды бес бөлімнен тұратын кітапта абайтанудың кеңестік идеология жағдайында ашылмай келген қырлары сөз етіледі. Зерттеу еңбек бұрын белгісіз естеліктер, архивтік деректер және қызғылықты фактілердің мейлінше мол болуымен де құнды. Автордың айтуынша, кеңестік цензура Абайды бар қырынан ашуға мүмкіндік бермеді.
«Абайтанудың негізін қалаған М.Әуезов Абай өмірбаянын төрт мәрте жазып, сөйтсе-дағы ұлы өмірді түгесіп айта алмай арманда кетті. Сол арманның бірі – Абай эволюциясы, яғни кемелдену жолының сатылары болатын. Монографияның негізгі мақсаты – осыны анықтауға саяды», — дейді Асан Қайырбекұлы еңбектің кіріспе сөзінде.
Ғалым монографиялық еңбектің ерекшелігіне де тоқталып өткен. «Біздің еңбекте айта қаларлық екі ерекшелік бар: біріншісі – ұлы Абайдың өмірі мен шығармашылық әлемі бір — біріне қамшының өріміндей кіріктіріле қарастырылады. Екіншісі – алғаш рет Абай эволюциясының саты-сатылары дәйектеледі. Сол үшін Абай өмірін беске бөлдік. Осымен, «Келешекте Абай ойының, ізденулерінің… саты-сатыларын анықтап ескеретін боламыз» деген Мұхтар Әуезовтің өсиеті іске асты» деп түйіндепті.
Монографиялық еңбек — ең алдымен «Абайтану» пәніне көмекші құрал. Студенттерге, мектеп мұғалімдері мен оқушыларына, сондай-ақ Абай Құнанбайұлының ғұмырнамасын тереңдеп танып-білуге қызыққан барша абайсүйер қауымға арналып отыр.
А. САМАТҰЛЫ, «Семей таңы»
