Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты терең ойлы философиялық еңбегінде: «Біздің бабаларымыз ғасырлар бойы ұшқан құстың қанаты талып, жүгірген аңның тұяғы тозатын ұлан-ғайыр аумақты ғана қорғаған жоқ. Олар ұлттың болашағын, келер ұрпағын − бізді қорғады. Сан тараптан сұқтанған жат жұртқа атамекеннің қарыс қадамын да бермей, ұрпағына мирас етті»,− деген болатын,
Тәуелсіздік жолында, туған жерді қорғау жолында ерен ерліктің үлгісін көрсеткен батыр бабалар рухына тағзым ету – бүгінгі ұрпақтың азаматтық парызы. Сондай батырларымыздың бірі — Баймұрат Бәйімбетұлы.
Баймұрат Бәйімбетұлы Найманның Төртуылынан шыққан, Қабанбаймен үзеңгi қағысып, бiрге соғысқан. Көкжал Барақ, Батыр Баян, Ер Жәнiбек, Бердiқожа, Олжабай, Дәулетбай, Шынқожа сияқты Абылайдың үміт артқан әйгiлi батырларының бiрi болған. Шамамен 1709 жылы туып, 1784 жылдарда қайтыс болған деген дерек бар. Кезiнде жоңғардан азат етілген Барқытбелдiң баурайына өз халқын бастап барып қоныстандырған ру көсемiнің сүйегi Шәуешектен 50 шақырым жердегi Қытайдың Құлыстай өңіріндегі Күжiбай аңғарында жатыр.
Сонымен, өткен аптада Зайсанда Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында үлкен іс-шара өтті. Бұл іс-шараның шеңберіндегі шоқтығы биігі жоғарыда айтып өткен Баймұрат батырға қойылған ескерткіш болды. Баймұрат Бәйімбетұлына аудан орталығынан көрнекті жерге ескерткіш орнату жөнінде бастама көтергендер аз емес. Дегенмен зайсандық кәсіпкер, Шығыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты Болат Нұрасыл мен Зайсан ауданының Құрметті азаматы, абайтанушы, қаламгер, Қазақстан Республикасы Журналистер одағының мүшесі Қалибек Алтыбайдың есімін ерекше атап өткен орынды деп есептейміз. Жақсы бастама көпшілік тарапынан қолдау тауып, еліміздің әр түкпірінде тұратын Зайсан ауданының тумалары, Астана, Алматы, Семей, Өскемен қалалары мен көршілес Күршім, Марқакөл, Үржар аудандарының азаматтары да ұйымшылдықпен атсалысып, арнайы ашылған қорға қаржылай үлестерін қосты.
Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Қабдеш Жұмаділовтің «Дарабоз» романын оқыған қауым Баймұраттың ерлігінен хабардар. Аталған шығармада Баймұрат батырдың «Нарқызыл» деген атпен қазақ даласында болған шешуші жойқын шайқастардағы ерлігі баяндалады. Қабанбайдың шешімімен ортадағы қолды Дәулетбай, оң қолды Шынқожа, сол қолды Баймұрат басқарған. Ер Қабанбайдың қасында жүріп, жоңғарға қарсы шабуылда ерлік көрсеткен батыр бабаның жауынгерлік жолы ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері Несіпбек Айтұлының, марқұм Ғалым Байбатыровтың шығармаларына да арқау болған.
Зайсан қаласының кіреберісіндегі көрнекті жерден орын алған Баймұрат Бәйімбетұлының ескерткіші тоғыз жолдың торабында, өткен-кеткен жолаушыға көне тарихтың шежіресінен сыр шертіп, Тәуелсіздіктің қадірін білуге, жас ұрпақты Отанын сүюге үндеп тұрғандай әсерде қалдырады. Бұл орайда аудан әкімі Темірбек Қасымжанов бастаған сала басшылары да ескерткіштің орнын белгілеу мәселесіне үлкен жауапкершілікпен қарағанын ерекше айту қажет. Тарихтан тағылым беретін бұл ескерткіштің авторы — жас болса да талантты туындыларымен талайды тамсандырып үлгерген семейлік мүсінші Нұрбол Қалиев. Ескерткіштің ашылуына жиналған халық оның еңбегіне жоғары баға берді.
Өткен аптадағы бейсенбі, жұма күндері өткізілген «Атадан мұра құт мекен — Атамекен нұр Зайсан» атты аудан күндеріне арналған мерекелік шаралардың ішіндегі ең маңыздысы — осы ескерткіштің ашылуы. Бұл аудан тарихындағы айтулы оқиға болды.
Осындай қуанышты сәтке ортақтасып, баба рухына тағзым етуге, кіндік қаны тамған туған жерлеріне деген сағыныштарын арқалап алыстан ат терлетіп келгендердің де қарасы аз болған жоқ. Сондай қонақтардың қатарында Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Қабдеш Жұмаділов, Зайсан өңірінің төл тумалары — ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткері, Мемлекеттік сыйлықтың, «Құрмет» орденінің иегері, Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетов, Зайсан ауданының Құрметті азаматы, ақын, журналист Заманбек Әбдешов, Әбетхан Тоқтағанов, ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткері, ҚР білім беру ісінің Құрметті қызметкері, Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының директоры Дәлел Уәшев, әнші Бауыржан Құмарбеков, ақын Алмас Ахметбекұлы, Үржар ауданы әкімі аппаратының басшысы Найманғазы Қараталов, Күршім ауданының, Риддер қаласының мәслихат хатшылары және басқа да көптеген танымал жерлестеріміз бар.
Жұма күні аудандық Мәдениет үйінде өткізілген Абылайханның шеп бұзар батырларының бірі болған Баймұрат Бәйімбетұлына арналған ғылыми конференцияға қатысушыларды аудан әкімі Темірбек Қасымжанов, жазушы Қабдеш Жұмаділов, ақын Ұлықбек Есдәулетов, тарихшы Ахмет Тоқтабаев, Баймұрат батыр қорының директоры Қалибек Алтыбаев, 90-шы жылдары ауданды басқарған Тияс Түсіпов және басқалар құттықтап, батыр бабамыз туралы тарихи деректерден ғылыми негізде баяндамалар жасады.
Аудан әкімі Темірбек Жұмақұлұлы алыстан арнайы келген құрметті қонақтарды, Баймұрат батырға ескерткіш тұрғызуға демеуші болған азаматтарды сахна төріне шақырып, жұртшылықтың атынан алғыс айтты, қазақтың жолымен иықтарына шапан жауып, сый-сияпат көрсетті, арнайы жасалған мерекелік төсбелгімен марапаттады.
Алматыдан келген ақын, «Көк тудың желбірегені» патриоттық әнінің сөзін жазған Алмас Ахметбекұлы, әнші Дәлел Уәш Баймұрат Бәйімбетұлына арнаған сиясы кеппеген өлеңдерін оқыды.
Конференция барысында Баймұрат батыр қорының директоры ретінде барлық істі ұйымдастырып, оның басы–қасында жүрген қаламгер Қалибек Қизатұлына ерекше құрмет көрсетілгенін атап айтқан жөн.
Конференциядан кейін жиналған қауым батыр бабаның ескерткіші қойылған жерге келіп, «Жастар поэзия» театрының Баймұрат Бәйімбетұлының ерлігін бейнелейтін қойылымын тамашалады. Үржар ауданы әкімінің атынан аппарат басшысы Найманғазы Қараталов сөз кезегін алып, Баймұрат батырға ескерткіш орнату жұмысына атсалысқан азаматтарға шапан жауып, ат мінгізді.
Одан кейін қаладағы «Жұлдыз» мейрамханасында белгілі кәсіпкер, «Зайсан Құрылыс компаниясы» ЖШС-нің директоры Болат Нұрасыл батыр баба рухына арнап ас беріп, Құран қатым түсірді.
«Рухани жаңғыру» аясындағы аудан күндері мерекесі аймақтық айтысқа ұласты.
Зайсанның кіреберіс қақпасындағы батыр бабаға қойылған еңселі ескерткіш Ұлы Далаға айбат беріп, бабаларымыздың ерлігі мен батырлығын айдай әлемге паш етіп, асқақтап тұр.
Ардақты БӨЛДЕКБАЕВА, Зайсан ауданы
