Бұл айдар арқылы сіздер аймағымыздың демографиялық ахуалынан әрі халқымыздың мақтанышына айналған нар тұлғаларымыздың ұрпақ туралы ойлары мен отбасы, бала-шағалары жайлы мағлұмат алатын боласыздар!
Бүгін сол «Іңгәміздің» тұсаукесері, қабыл алыңыздар!
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!
Жалған дүниеге тағы бір адам келді. Көз жұмулы, жұдырық түюлі. Тоғыз ай, он күн көтеріп, тоғыз сағат толғатқан ана әбден қалжыраған, шаршаулы. Шаранасының шар еткен дауысын естіген кезде ғана есін сəл жиып: «Құлыным!»– деді. Сол-ақ екен жүрегі жібіп, көкірегі иіп сала бергені. Ана бақыты! Оны тілмен жеткізу, сөзбен айту мүмкінсіз. Жалпы, еркек атаулы ол сезімнен ада. Ол — тек әйелге ғана тән, анаға ғана тиесілі бақыт!
Ал шарана болса бәрінен бейхабар. Шар-шар етіп, ішегі шығардай боп ышқынып жатыр. Ана байғұс өзге дүниені ұмытқан, бөбегінің үстіне түсіп бәйек.
Мұқым дүние сілтідей тынған. Шарананың шар-шар еткен үніне құлағын түріп мүлгіп тұр.
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
***
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
Дауысы алты қырдан асып шырылдап жатыр. Алты қырдың астында не күтіп тұрғанын кім білсін?! Әлде періште пейіл сезіп жатыр ма екен… Көзі жұмулы, көкірекпен. Жұдырық түюлі. Неге болса да бейім боп тас түйін жатыр ма екен…
Білмейміз ғой, білсек, айтар едік.
Жалпы, дүниеге неге келгенін, не үшін келгенін, қайда барарын біліп келген адам баласы бар ма екен?.. Әй, қайдам. Мүмкін, бар да шығар. Бірақ өте сирек.
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
***
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә…
Анасының есі шығып кеткен, не істерін білмей әлек. Құшағына қысады. Бауырына басады. Омырауын ауызына тосады. Нәресте еш нәрсені місе тұтпайды. Басын екі жаққа алма-кезек шайқап шыр-шыр етеді. Уанар емес.
Сонда оған не керек?
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
***
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
Уаныш. Қазіргі бір отбасының, әулеттің уанышы өзі ғой. Бәрі жабылып жүріп уандырып алар, уаныштарын. Жалпы, жас бала тез алданып, тез уанғыш келеді. Тек есейген, ересек адамның ғана уанышы уайым. Ұзаққа созылатын процесс. Тым ұзаққа!..
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
***
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
Не іздеп жатыр екен?!..
Мүмкін, ол мынау жалған дүниеден өзін іздеп жатыр ма екен?!
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!..
***
…Иә, өзін-өзі іздеген адам – жолаушы. Өзін-өзі жоғалтқан адам – сорлы. Өзін-өзін тапқан адам ғана – бақытты!
Ей, жұмыр жердің жүзіне келген жұдырықтай тіршілік иесі, жоғыңды тап, жүрегіңді жұбандыр!
…Бәрі өткінші. Болмаса сенің, мына сенің ең бақытты шағың — осы сәт!
…Беу, жалған дүние-ай!..
***
— Іңгә, іңгә, іңгә-ә-ә!.
Әжуа сөздің атасы саналған Марк Твен деген ақсақал өтірік туралы:
«Өмірде үш түрлі өтірік бар: жай өтірік, көзіңді бақырайтып қойып айтылатын бетсіздердің өтірігі және статистика», — деген екен.
Халықтың саны туралы сөз болғанда, статистиканы айналып өту мүмкін емес. Біз де сол статистикалық мәліметтерге жүгінеміз.
Сонымен, статистика бойынша:
• 2017 жылы республикамызда 390 мың сәби іңгәласа,
• өткен 2018 жылы 395 мың бала туылған.
• 2016 жылы тәуелсіз Қазақстан тарихында ең көп көрсеткіш — 400 мың балаға жеткен болатын.
• Ал рекордтық көрсеткіш 1987 жылға тиесілі. Бұл жылы Қазақстанда 417 мың бала дүниеге келген.
• Бала туу саны жағынан топ бастап тұрған — Оңтүстік Қазақстан облысы. Республикамызда туылған әрбір бесінші сәби осы оңтүстік өңірден екен. Одан кейін халқының санына сәйкес Астана мен Алматы қалалары. Бұлардан батыстың төрт облысы да қалысар емес.
• ШҚО туралы нақты дерек қолымызда болмай тұр. Интернеттен де таппадық. Ал Семей қаласында өткен 2018 жылы – 8 201 отбасы нәрестелі болыпты. 2019 жылдың 1 қаңтары мен 15 қаңтары аралығында 357 сәби дүниеге келген.
Мұрат Рақымжан, «Семей таңы»
