Тарбағатай ауданының әкімі Ділдабек Тәжібайұлы Оразбаевтың зайыбы Шахизада Қостайқызына «Әкімнің жары болу оңай ма?» деген сұрақты қоюға дайындалғанда, ақын Нарша Қашағанұлының «Әйел болу оңай емес әкімге» деген өлеңі еске түсті.
Сол өлеңінде ақын:
Әкім болу оңай емес, әрине,
Жағу қиын бай, жарлының бәріне.
Жазатайым жаза бассаң, беті аулақ,
Ұшырайсың тарих, халық кәріне,-
деп келеді де, тағы бір жерінде:
Әкім болу оңай емес десек те,
Әкімге әйел болу одан қиындау,-
деп бір тұжырымдап тастайды.
Шахизада Қостайқызы жоғарыдағы сұрақ бойынша сұхбат беруге бірден келіспеді. «Ыңғайсыз емес пе?»- деді. Ауданның даму деңгейі жоғары екенін, Ділдабек Тәжібайұлының ел игілігі үшін атқарып жатқан жұмыстарының нәтижелі болғанын, ел алғысына бөленген тәжірибелі басшының қол жеткізген табыстарында ол кісінің жары ретінде өзінің де лайықты үлесі барын айтқанымызда ғана келісімін берді.
— Біз осы ауданға көшіп келгелі алтыншы жылға аяқ басты. Одан бері талай шаруа атқарылды. Ділдабек Тәжібайұлы жанын сала жұмыс істеді десем, артық айтқаным емес. Ерте тұрып кетеді, кеш оралады. Бірде жұмыстан көңілді қайтады. Жайдары жүзінен барған жеріндегі шаруалардың дұрыс жүріп жатқанын бірден аңғарамын. Бірде үйге қабағы қатулы келеді. Бұл — бір шаруаға көңілі толмағанының белгісі.
Қазақтың қай келіні болмасын ерінің қас-қабағына қарайды ғой. Мен де Ділдабек Тәжібайұлының көңіл-күйіне қараймын. Жағдайын жасауға тырысамын. Әрине, ел басқарған, елдің жүгін арқалаған азаматқа жар болу оңай емес. Қуанса, бірге қуанып, ренжісе, бірге мұңаясың. Десе де жылдар бойғы тертөкті еңбек өз нәтижесін беріп жатыр. Бұл күндері Ділдабектің елден еститіні — алғыс. Соған тәубе дейсің.
Әсіресе қарт әжелер, ақсақалдар келіп алғыс сезімін білдіріп, батасын беріп жатады. Ақсуаттың алыста жүрген қыздары еліне келгенде, ажарланған ауылын көріп, Ділдабекті іздеп келіп, алғысын айтады. Елдің көтеріңкі көңіл-күйін, жақсарған тұрмысын, жемісті еңбегін көргенде мерейіміз өсіп қалады. Ділдабек басқарған осы аудандағы жетістіктерді естіген балаларымыз, немерелеріміз алыста жүрсе де мақтанып, шаттық сезімдерін білдіріп тұрады, бізбен бірге қуанады.
Осыдан бірер жыл бұрын Ділдабек екеуіміз стадионға бардық. Бір топ бала бізді қоршап алды.
— Аға, біз доп ойнайтын алаңға сеткі орнатып беріңізші,- деді балалар.
— Сендер мені танисыңдар ма? – деді Ділдабек.
— Танимыз. Сіз аудан әкімі Ділдабек Тәжібайұлысыз ғой,- деді балалар.
— Жарайды, айтқандарың болады,- деп жатты Ділдабек те.
Одан бері де біраз уақыт өтті. Қазіргі стадион адам танымастай өзгерген. Доп ойнайтын жасыл алаңы бар. Соны көргенде әлгі балалардың сөзі есіме түседі. Енді ойлап отырсам, үлкендер ғана емес, балалар да Ділдабекті танып, осы кісі айтқанымызды орындайтын шығар деп сенген екен ғой,- деді Шахизада Қостайқызы.
Әңгімелескен Х.СӘТИЕВ.
Меруерт САЯТОВА: жас ақын, мемлекеттік «Дарын» сыйлығының иегері Мерей Қарттың зайыбы:
— Ақынның жары болу кез келген нәзік жандыға бұйыра бермейтін бақ деп ойлаймын. Бақ болғанда да, қызығы мен қиындығы қатар жүретін ерекше өмір. Ғажайыбы да, қиындығы да бар. Біздің үйдің отағасы Мерей: «Ақынға жарды Жаратқан таңдап береді», — деп жиі айтады.
Расында да, бізді өлең қосқан, тағдырымызға өнер әсер еткен. Алғаш таныстығымыздан бастап табысқанымызға дейін әр сәтті өлеңмен өрнектеп, арамызда сезім құпиясы мен сенім патшалығы салтанат құрып келеді.
Соңғы кезде ақындардың жарының естеліктерін оқып жүрмін. Кей сәттерде ұқсастықтар тауып, күліп те аламын. Бір-біріне ұқсайтын миллиондаған тағдырларға қарағанда, ақынға жар болып ғұмыр кешу қызығырақ. Бұл әлемнен бөлек, үй ішінде, көңіл түкпірінде тағы бір жарық әлем құшағын ашқандай болады. Артықшылығы осы.
Ақынның жары болудың бір қиындығы кей сәттерде ақын жанын түсінбеушілігіміз ден ойлаймын. Көбіне өлең жазуға отырғанда еш бөгет болмағанын қалайды, сол сәтте осалдық танытып алатынымыз бар.
Ақын да адам. Ақынға жар болудан ешкім қашып құтыла алмайды. Алланың қалауы қалай түссе, солай болады.
Ал ақынға жар болу бақыты бұйырып жатса, өлең жазып, өмір келбетінің келісті болуына атсалысқаныңыз жөн. Ақын ақиқатты, шынайы сезімді жырлайды. Сондықтан өлеңге ғашық болып өмір сүрген абзал.
Ақын жігіт сөз салып жатса, жүрегіңіз қаласа, қолына қонып, айдынында жүзіңіз. Өкінбейсіз!..
Қуаныш ЖОЛЫМБЕТ, «Семей таңы»{jcomments off}
