Алты жыл бұрын мүмкіндігі шектеулі балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналар құрған «Тең мүмкіндіктер әлемі» қоғамдық қоры бірнеше жылдан бері Samruk Kazyna Trust әлеуметтік жобаларды дамыту қорының қолдауымен бүкіл ел бойынша «Саламатты болашақ» әлеуметтік жобасын іске асырып келеді. Оның аясында еліміздің 19 қаласында дамуында ерекшелігі бар балаларға арналған бейімделген спорт секциялары ашылды. Жоба аясында Семей қаласы да қамтылып, шаһарымыздағы Экономикалық лицей қабырғасында бочча (паралимпиадалық спорт түрі) үйірмесі мен «Жарқын болашақ» балалар орталығының базасында бейімделген футбол және инклюзивті хореография бойынша тегін спорт үйірмелері жұмысын бастады.
Апта сәрсенбісінде Абай облысының әкімдігі мен «Тең мүмкіндіктер әлемі» қоғамдық қоры ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Меморандум аясында қаламызда мүмкіндігі шектеулі балаларға бейімделген спорт секциялары ашылды.
Облыстық білім басқармасы басшысының орынбасары Әсем Нүскенова инклюзивті қоғамның дамуына үлес қосып жатқан бұл жобаның маңыздылығы зор екенін айтады. «Тең мүмкіндіктер әлемі» қорының басшысы Нұргүл Ұлжекованың айтуынша, «Саламатты болашақ» әлеуметтік жобасы аясында жүзеге асқан бұл жоба, ерекше балалардың физикалық және психологиялық ауытқуларына қарамастан, дене шынықтырумен қатар, бейімделген спортпен де айналысуға мүмкіндік береді.
— Ерекше балалар үшін қозғалыс белсенділі мен қоғаммен араласу өте маңызды. Біз спорттың ерекше балалар өмірінің ажырамас бір бөлшегіне айналғанын және олардың өмір сапасын жақсы жаққа өзгерткенін қалаймыз. Жоба аясында бірнеше спорт үйірмелерін ұйымдастырдық, бочча спортының паралимпиадалық түрін біз әр түрлі нозологиялық топтағы балаларға бейімдедік. Бұл спорт түрімен арбада отырған балалар да, ақыл-ой кемістігі бар балалар да айналыса алады, тіпті тірек-қимыл аппараты ауыр зақымданған балалар мен жастар да шұғылдана алады. Үйірмелерге, бос орын болып жатса, кез келген ниет білдірген бала қатыса алады, диагноз бойынша балаларды бөлмейміз, — дейді Нұргүл Ұлжекова.
Аталған спорт секцияларының тағы бір ерекшелігі — онда ерекше балалар дені сау балалармен бірге бір топта айналысатын болады. Осындай мүмкіндіктер Үржар ауданының жас тұрғындарына да жасалып отыр. Бочча үйірмесі аталған аудандағы әлеуметтік қызмет көрсету орталығының базасында ашылды.
— Біз сондай-ақ Үржарда арбадағы жігітпен бочча жаттықтырушысы болып жұмыс істеуге келісім жасадық. Жоба аясында біз, бірінші кезекте, халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдауға тырысамыз. Әрине, біз инклюзивті қоғам идеясын қолдаймыз, үйірмелерімізге дені сау балаларды да шақырамыз, өйткені біздің балаларымыз бір-бірімен қарым-қатынас жасауы керек. Бочча сияқты спорт түрлерінде командада ойнау үшін дені сау балалар мен ерекше балаларды бірдей жағдайда отырғызуға болады, — дейді Нұргүл Ұлжекова.
Жалпы, үйірмелерде жаттығулар аптасына екі рет өтеді, әр топ 10 баладан тұрады. Жыл бойғы жаттығулар балаларға физикалық және психикалық денсаулықтарын жақсартуға, қарым-қатынас дағдыларын дамытуға және әлеуметтік оқшаулануды жеңуге мүмкіндік береді.
Айта кетелік, «Тең мүмкіндіктер әлемі» қоры барлық жаттықтырушыларды оқытып, олардың еңбекақысын төлейді, бейімделген дене шынықтыру бойынша біліктілікті арттыру курстарын өткізіп, секцияларды барлық қажетті жабдықтармен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ жоба аясында ерекше балалары бар көптеген ата-аналарды жұмысқа орналастыру да қарастырылған, олар үйлестіруші, спорт үйірмелері бойынша жаттықтырушы ретінде жұмыс істей алады.
Қазақстандағы мүгедек балаларға арналған бейімделген дене шынықтыру мен спортты дамыту саласына зор үлесін қосып келе жатқан Нұргүл Ұлжекова өзі де церебралды сал ауруы бар баланы тәрбиелеуде. Қор басшысы бұл жобаны бастауға өзінің ерекше баласын бірде-бір спорт үйірмесіне жаздыра алмауы түрткі болғанын айтады. Дертке шалдыққан балаларды қалыпты өмірге бейімдеу мақсатында ашылған инклюзивті бағыттағы спорт секциялары 2016 жылдан бері жемісті жұмыс істеп келеді. Жобаның жоспарлары ауқымды, жоба бастамашылары облыс бойынша ашылған орталықтарда бір жыл ішінде 50 ерекше баланы қамтып, ата-аналардың қызығушылықтары мен сұраныстарына қарай қатысушылар санын ұлғайтуды жоспарлауда. Ең бастысы – бейімделген спортты әр ерекше балаға қолжетімді ету.
Сондай-ақ «ерекше» жоба аясында Абай облысының балалары алғаш рет спорттық жарыстар мен би байқауларына қатыса алады, үздік деп танылғандар 2023 жылдың маусым айында Астанада өтетін «ChildrenParalympicGames» инклюзивті спорт фестивалінде өз облысының намысын қорғайды.
Дана ТАЛҒАТБЕК,
«Семей таңы»
