Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс аясында «Туған жер: белгілі және белгісіз» жобасын жүзеге асыру – Ертіс өңірінің тарихы мен мәдениетін зерделеу мен насихаттауға бағытталған іс-шаралар кешені. Бұл жоба Абай өңірінің тұрғындарын, әсіресе жастарды өңірдің бірегей мәдени мұрасымен таныстыруға бағытталған білім беру, ақпараттық-түсіндіру және БАҚ бастамаларын қамтиды. Жобаны ұйымдастырушылардың ауқымды жұмысының арқасында қазірдің өзінде айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді.
Жобаның алғашқы кезеңдерінің бірі өлкетанудың негізгі бағыттарын таныстыруға арналған дәрістер болды. Бұл сабақтар мектеп оқушылары мен мұғалімдерге арналып, өлке тарихын зерделеудің маңыздылығына баса назар аударылды. Ертіс өлкесінің өлкетануында археологиядан бастап этнографияға дейінгі барлық салалар бар, бұл осы жерлерде мәдени мұраның қалыптасуы қалай өткенін түсінуге мүмкіндік береді. Дәрістер тыңдаушыларға өткен мен бүгінгі күннің байланысын тереңірек түсінуге, жергілікті халықтың салт-дәстүрі мен тұрмыс-тіршілігінің қалай қалыптасқанын көруге көмектесті. Сарапшылар тек тарихи оқиғаларға ғана емес, аймақтың табиғи ерекшеліктеріне, флорасы мен фаунасына да назар аударды, бұл қатысушылардың өз аймағына деген қызығушылығын одан әрі арттырды.
Жобаның келесі маңызды оқиғасы «Ертіс өңірі» өлкетану қоғамы ұйымдастырған тақырыптық көрмелер болды. Көрме бірнеше негізгі бөлімдерді қамтыды: археологиялық олжалар, нумизматика, 19 ғасырдың соңы – 20 ғасырдың басындағы тұрмыстық ыдыстар, керамика және қазақтың ұлттық тұрмыстық бұйымдары мен әшекейлері. Көрермендердің назары әртүрлі дәуірлер мен мәдениеттердің құнды деректерін көрсететін артефактілерге аударылды. Мысалы, 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы тұрмыстық заттар мектеп оқушылары мен ересек келушілерге сол заманның тыныс-тіршілігімен танысып, тұрмыстық қажеттіліктерге қандай материалдар мен пішіндердің пайдаланылғанын түсінуге мүмкіндік берді. Халық қолөнері – керамика мен зергерлік бұйымдарға көңіл бөлу қазақтың дәстүрлі қолөнерінің ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқанын сақтаудың маңыздылығын атап өтті.
Тарих және өлкетану мұғалімдерін қолдау мақсатында 450 дана оқу-әдістемелік кітапшалар шығарылды. Бұл материалдарда Абай ауданындағы мектептерде мұғалімдерге Ертіс өңірінің өлкетану тақырыбын оқытуға көмектесетін теориялық және практикалық құралдар бар. Сондай-ақ электронды форматта кітапшалар шығарылып, Семей қаласындағы мектеп кітапханаларына таратылды. Оқу-әдістемелік материалдардың электронды нұсқасы ресурстары шектеулі мектептерде пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз ете отырып, оларға қолжетімділікті жеңілдетеді. Барлық оқу материалдары тапсырыс берушімен келісілді, бұл олардың жоғары ақпараттық және практикалық маңыздылығын растайды.
Ақпараттық сауаттылықты дамытуға арналған онлайн және офлайн платформаларСондай-ақ жобада халықты ақпараттық сауаттылыққа үйрету үшін онлайн және оффлайн ақпараттық платформалар құру қарастырылған. Осының арқасында тұрғындар Ертіс өңірінің мәдениеті мен тарихы туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, өз өңірі туралы деректерді іздеуді және өңдеуді үйренеді, бұл әсіресе жастар үшін маңызды. Интернет-ресурстарға аймақ туралы ақпаратты жылдам алу арнасына айналған әлеуметтік желілердегі платформалар мен беттер кіреді. Бұл ресурстар аудиториямен байланысуға және жергілікті тарихқа қызығушылықты сақтай отырып, оларды тарихи тақырыптарды талқылауға тартуға мүмкіндік береді.
Жобада цифрлық технологиялар мен озық педагогикалық әдістемелер белсенді қолданылады. Студенттер көрнекі және мультимедиялық презентациялар тарихты жанды және тартымды етуге көмектесетін сабақтарға қатысады. Техникалық қолдауды қажет ететін кейбір мектептер ақпараттық-коммуникациялық технологияларға қол жеткізді, бұл оқыту сапасы мен өлкетану материалдарының қолжетімділігін арттырды. Сондай-ақ тарих пен мәдениетті оқытуда заманауи әдістемелерді қажет ететін мұғалімдердің мүмкіндіктерін кеңейтті.
Жоба бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Бастаманы ілгерілету аясында жергілікті телеарналарда сұхбаттар жарияланып, жоба туралы сюжеттер жарияланып, онлайн және офлайн газеттерде 14 мақала, әлеуметтік желілерде 40 жазба жарияланды. Соның арқасында жоба алты жастан бастап әртүрлі жастағы 5 мыңнан астам адамды қамти алды. Мұндай ауқымды науқан мәдени мұраға қызығушылық пен туған жерге деген мақтаныш сезімін оята отырып, жобаның құндылықтарын барынша кең аудиторияға жеткізуге мүмкіндік береді.
Тарихи тақырыптарды ашу үшін аймақтағы мәдени және тарихи орындарды көрсететін екі бейнеролик жасалды. Әлеуметтік желілерде және жергілікті ақпараттық ресурстарда жарияланған бұл бейнероликтер Ертіс өңірінің атмосферасы мен ерекшелігін жеткізуге, сондай-ақ жастарды өлке тарихын зерттеуге тартуға септігін тигізеді.
«Туған жер: белгілі және белгісіз» жобасы мәдени мұраны сақтау және оны жаңа ұрпаққа жеткізу қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Өлкетану іс-шараларына мектеп оқушыларын, мұғалімдерді және қалың жұртшылықты тарту азаматтық сананы қалыптастыруға және туған жерге деген құрметті нығайтуға ықпал етеді. Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейінің қолдауы мен қатысуының арқасында жоба музей, оқу орындары мен қоғам арасындағы табысты өзара іс-қимылдың үлгісіне айналды.
Ұйымдастырушылар жоба аясында өткізіліп жатқан іс-шаралардың өңірдегі өлкетану ғылымының дамуына ұзақ мерзімді әсерін тигізетініне, ал цифрландыру мен жаңа педагогикалық әдістерді енгізу туған өлке туралы білімнің қолжетімді болуына ықпал ететініне сенімді.
