"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

Латиница: опыт и перспективы

29.09.2017

На минувшей неделе в педагогическом колледже имени М. Ауэзова прошло обсуждение перехода государственного языка на латинскую графику. Как будет выглядеть алфавит казахского языка современности, разбирали филологи, лингвисты, педагоги – языковеды. Встречу посетили корреспонденты «ВС».

Будет ли страна переходить на латинскую графику, и насколько это необходимо – это уже риторические вопросы,  не требующие ответа. Но актуальными являются другие вопросы — как именно будет выглядеть современный алфавит, и как смягчить процесс внедрения на всех уровнях и максимально сохранить культурное наследие? Этими вопросами задались участники круглого стола: доктор филологических наук, профессор Арап Еспенбетов, историк и краевед Амантай Исин, руководитель отдела внутренней политики Айдар Садырбаев, заведующая кафедрой казахской литературы факультета казахской филологии Государственного университета имени Шакарима г.Семей Арай Жундыбаева, а также преподаватели филологических дисциплин.

Открывая встречу, выступил  А. Еспенбетов, представив ранее опубликованные статьи ученых, лингвистов и языковедов о предстоящей реформе, и поделился своим видением нового казахского алфавита.

— Я давно изучаю этот вопрос, изучил немало статей разных специалистов, ученых. Недавно читал письмо видных общественных деятелей, в том числе и тех, кто выступает против ввода латиницы, и главным из аргументов было то, что новая латинская графика коснется лишь казахского языка, а русский язык останется неизменным. По их мнению, такой подход может стать разделяющим фактором общества и серьезным ударом для периодических изданий, выходящих на казахском языке. Все эти опасения есть, но все же многие чересчур завышены. В нашей истории уже был опыт использования латиницы, в то время Ахметом Байтурсыновым был создан продуманный, проработанный алфавит, соответствующий всем лингвистическим требованиям. Знаете, что стало действительно серьезной проблемой? Сегодня агрономы, механики, ветврачи становятся чуть ли не экспертами в области лингвистики. Конечно, я образно выражаюсь, но суть вы поняли – проблемами языка должны заниматься специалисты своей отрасли.  Все потому, что с вводом латиницы параллельно идет множество задач и проблем, которые предстоит решить, — сказал А. Еспенбетов.

Своим видением нового алфавита поделился и А. Исин:

– В стране достаточно технических научных знаний для ввода латинской графики. Трудности будут, это бесспорно, но это необходимо, поскольку именно латинская графика сможет наиболее эффективно передать специфические звуки казахского языка.

По его мнению, наиболее эффективным может стать алфавит с использованием диграфов, а диакритические же знаки являются устаревшими. Подобный тип алфавита значительно облегчит работу с компьютером и не потребует дополнительных усилий.

Однако в ходе встречи прозвучало и другое мнение, согласно которому единственно верным способом сохранения языковых особенностей и для удобства использования в новом латинском алфавите для каждого звука необходимо свое отдельное буквенное обозначение, а не сочетание нескольких букв. Неважно, будут это диакритические знаки или любой другой тип обозначения.

Все это и все другие важные лингвистические вопросы стали поводом для бурных обсуждений и дискуссий, едины участники встречи лишь во мнении, что латинская графика стране необходима. Аналогичные обсуждения сегодня проходят по всей стране, пока сказать однозначно, какой из типов латинской графики будет вводиться, нельзя, тем не менее организаторы уверены: только всеобщее обсуждение, взвешенные и аргументированные мнения позволят сделать наиболее правильный и эффективный выбор.

Жан АҚПАН

{jcomments on}

Ұқсас жаңалықтар

«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

20.11.2026
«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

«АйтClub» интеллектуалды клубының алғашқы отырысында Мемлекет басшысының «Халықтық құрылыс» бастамасы және оны өңірде жүзеге асыру жолдары талқыланды. Отырыста Абай облысы...

Толығырақ...Details

«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

20.11.2026
«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында инклюзивті білім беру мәселесіне назар аударылды. Бұл мәселе Абай облыстық «АйтClub» интеллектуалды клубының...

Толығырақ...Details

Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

20.11.2026
Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

Абай облысында қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық және өңірлік даму мәселелерін сарапшылармен бірге талқылауға арналған «АйтClub» интеллектуалды клубының алғашқы отырысы өтті. Жаңа пікірталас...

Толығырақ...Details

66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

19.11.2026
66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

«Кітап оқитын ұлт» республикалық марафоны 66-күнге жетті. Осы уақыт ішінде қатысушылар 1,5 миллионнан астам кітап оқыды. Қазір қатысушылар марафонның бесінші...

Толығырақ...Details

Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

19.11.2026
Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауында көтерілген «Халықтық құрылыс» бастамасы, экономиканы әртараптандыру, көлік-логистика инфрақұрылымын дамыту және еңбек адамдарының әл-ауқатын арттыру мәселелері...

Толығырақ...Details

«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

19.11.2026
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

Қазақстанның ауқымды «Халықтық құрылыс» бағдарламасы шетелдік EU Reporter басылымындағы мақалаға арқау болды. «Құрылыс және тағы да құрылыс! Қазақстан инфрақұрылымды дамыту...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

8 часов бұрын

«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

8 часов бұрын

Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

8 часов бұрын

66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

1 день бұрын

Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

1 день бұрын

«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

1 день бұрын

Энергетикалық қауіпсіздік: Қазақстанның тұрақты дамуы үшін инфрақұрылымды жаңғырту маңызды

1 день бұрын

Адамның қадір-қасиеті мен жеке бас бостандығы – Конституция қорғауындағы құндылықтар

1 день бұрын

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

2 дня бұрын

Камералдық бақылау нәтижесі бойынша жолданған хабарламаларды орындау тәртібі. Салық төлеушілер нені білуі қажет?

2 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС