"Семей таңы" газеті
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ТЕҢГЕ ҚАЛАЙ ПАЙДА БОЛДЫ?

15.11.2023
ТЕҢГЕ ҚАЛАЙ ПАЙДА БОЛДЫ?
247
Қаралды
Facebook-ке бөлісуWhatsapp-қа бөлісуTelegram-ға бөлісу

Ең алғашқы ұлттық валютамыз — қазақ теңгесі 1993 жылы шығарылды. Алғашқы банкноталар Лондонда «Harrison & Sons» фабрикасында басылды. Қазақ валютасын өмірге әкелген суретшілер — Тимур Сүлейменов, Меңдібай Алин, Ағымсалы Дүзелханов, Қайролла Әбжәлелов, Досбол Қасымов.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ,
«Semeı tańy»

1993 жылдың 12 қарашасында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстан Республикасы аумағында ұлттық валютаны енгізу туралы шешім қабылданып, 15 қарашада теңге айналымға енді. Таңғы сағат 08:00-ден бастап кеңестік рубльді теңгеге айырбастау басталды. Осылайша, 15-18 қарашада 1961-1991 жылдары КСРО-да шығарылған рубльдерді ұлттық валютамыз — теңгеге айырбастау шаралары жүзеге асты.
Ұлттық Банк бастапқыда 1 теңгені сол кездегі мың рубльге бағалаған. Дегенмен еліміздің саяси, әлеуметтік мәселелері және мемлекетаралық қатынастар ескеріліп, 1 теңге 500 сом, 1 доллар 4,75 теңге ретінде бекітілді.
Теңгенің алғашқы дизайны қалам, калька, тушь арқылы салынған. Төл теңгеміздің ең алғашқы банкноталары еліміздің тариxын мейлінше терең таныта білді деп айтуға болады. Теңгенің қасбеттеріне еліміздің мәдени, саяси өмірінде өшпес із қалдырған тариxи тұлғалардың келбеті басылса, екінші жағына кең-байтақ жеріміздің сұлу табиғаты мен тариxи сәулет нысандары бейнеленді.
Суретшілер тариxи тұлғаларды таңдап болған соң олардың шынайы түр-бейнесін табу мәселесіне тап болған. Қиындығы сол — тариxи тұлғалардың басым бөлігінің суреттері болмаған. Мысалы, Әл-Фарабидің бейнесі қандай болғанын ешкім білмеген. Өз уақытында бұл сурет КСРО Ғылым академиясының стандарты болып бекітілген. Алайда оның өзін ғалымдардың шығармаларынан, мұрағаттан іздеп табу қиынға соққан. Ал Әбілxайыр xанның суреті ағылшын саяxатшысы Аткинсонның жұмыстарынан табылса, Абылайxанның бейнесі орыс көздерінен алынған. Сүйінбай тұлғасын қазақ сурет өнерінің негізін қалаушы Әбілxан Қастеевтен алған.
Қазақстан тарихын, мәдениетін зерттеушілер алдымен валютамызға атау іздеген. Әуелде «ақша», «алтын», «сом» сияқты атаулар ұсынылған. Алайда соңында «Теңге» атауы қабылданды. Ресми түрде бұл атауды ұсынған — Халықаралық инженерлер академиясының академигі, ғалым, «Құрмет» орденінің иегері Сауық Тәкежанов.
Елімізде ақша басатын фабрика болған жоқ. Сондықтан алғашқы банкноталар Лондонда «Harrison & Sons» фабрикасында шығарылды. Лондоннан Қазақстанға жеткізу үшін 18 әуе сапары жасалып, 8 күннің ішінде қазақстандық банктерге бөлініп берілді. Ал алғашқы қазақстандық монеталар Германияда жезден және никель күмістен жасалды.
Ақша басып шығаратын өз фабрикамы 1995 жылы ашылды. 2011, 2012 және 2013 жылдары теңге банкнотасы әлемдегі ең үздік қағаз ақша ретінде танылды. Ал Қазақстан теңге сарайы Берлинде беделді Монеталар сарайы көрмесінде жоғары бағаланатын монеталарды шығарады және оған деген мамандар мен коллекционерлер арасындағы қызығушылық күннен-күнге өсіп отыр.
Теңге — жалған ақшадан қорғалған әлемдегі ең қауіпсіз валюта. Америкалықтар осы теңгенің технологиясына сүйеніп, доллардың қауіпсіздігін күшейткен.

Ұқсас жаңалықтар

Семейде ядролық сынақ құрбандарына тағзым етті

29.08.2025
Семейде ядролық сынақ құрбандарына тағзым етті

Semeytany.kz – Бүгін қаладағы «Өлімнен де күшті» монументіне гүл шоқтары қойылып, ядролық сынақ құрбандары бір минут үнсіздікпен еске алынды. Іс-шараға...

Толығырақ...Details

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Конституцияның 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда сөз сөйледі

29.08.2025
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Конституцияның 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда сөз сөйледі

Құрметті отандастар! Қадірлі қауым!   Бүгінгі жиынның мән-маңызы айрықша. Осыдан 30 жыл бұрын бүкілхалықтық референдумда Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылданды. Бұл...

Толығырақ...Details

Makimsan Семейде көпірлер мен кәріз нысандарын салуға ниетті

28.08.2025
Makimsan Семейде көпірлер мен кәріз нысандарын салуға ниетті

Semeytany.kz - Абай облысының әкімі Берік Уәли Түркияның «Makimsan A.T.S St.» компаниясы президенті Атилла Күршат Дикчимен кездесіп, өзара түсіністік және...

Толығырақ...Details

Семейде өңірлік азаматтық форум өтті

26.08.2025
Семейде өңірлік азаматтық форум өтті

Бүгін Семей қаласында «Мемлекет – бизнес – үкіметтік емес ұйым – тиімді өзара әрекеттесу және серіктестік» тақырыбында өңірлік азаматтық форум...

Толығырақ...Details

Жолдау-2024: Президенттің экспортты дамыту және отандық тауар өндірушілерді қолдау жөніндегі тапсырмалары қалай орындалып жатыр

25.08.2025
Жолдау-2024: Президенттің экспортты дамыту және отандық тауар өндірушілерді қолдау жөніндегі тапсырмалары қалай орындалып жатыр

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты Қазақстан халқына Жолдауында сауда саласын дамыту...

Толығырақ...Details

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Ата бейіт» ұлттық тарихи-мемориалдық кешеніне гүл шоғын қойды

22.08.2025
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Ата бейіт» ұлттық тарихи-мемориалдық кешеніне гүл шоғын қойды

Қырғызстан, Бішкек қаласы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қырғыз Республикасына ресми сапары «Ата бейіт» ұлттық тарихи-мемориалдық кешеніне зиярат етуден басталды. Мұнда Отанына...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Үржарда ерекше балалар орталығы кеңейеді: жаңа екі қабатты корпус салынып жатыр

17 часов бұрын

Ақжардағы жолдар жаңарып, интернет келеді: облыс әкімі сапарынан не белгілі болды?

17 часов бұрын

Үржардағы бес ауылға ауыз су тартылуда: Қызылтудағы жоба 90% орындалды

18 часов бұрын

Берік Уәли «Юбилейный» шаруашылығында: 17 мың гектар және әлеуметтік қолдау

18 часов бұрын

Тұрғындардың түйткілі тыңдалды: Семейде өткен қабылдауда су, баспана, жұмыс басты тақырып болды

18 часов бұрын

Семейде ядролық сынақ құрбандарына тағзым етті

18 часов бұрын

Семейде Конституцияның 30 жылдығына арналған салтанатты шара өтті

18 часов бұрын

Мемлекет басшысының Жарлығымен «Қазақстан Республикасының Конституциясына 30 жыл» мерейтойлық медалі бекітілді

18 часов бұрын

Облыс әкімі Үржар ауданының тұрғындарымен кездесті

20 часов бұрын

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Конституцияның 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда сөз сөйледі

1 день бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС