Қоршаған ортаны сақтау – тек мемлекеттік органдардың немесе экологиялық ұйымдардың міндеті емес. Табиғатқа жанашырлықпен қарау, су мен жерді ластамау, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану – әр азаматтың жауапкершілігі. Бұл талаптар Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында да көрініс тапқан.
Ата Заңның 3-бабында жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру мемлекеттің негізгі қағидаттарының бірі ретінде белгіленген. Бұл қоршаған ортаны қорғау мәселесіне елдің ұзақ мерзімді дамуында ерекше мән берілетінін көрсетеді.
Ал Конституцияның 37-бабында Қазақстан Республикасы азаматтарының табиғатты сақтауға және табиғи байлыққа ұқыпты қарауға міндетті екені нақты жазылған. Яғни табиғатты қорғау – тек ізгі ниет немесе жеке бастың таңдауы емес, конституциялық міндет.
Бұл талап күнделікті өмірде қарапайым әрекеттерден басталады. Қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, өзен-көлдерді ластамау, ағаштарды сақтау, суды ысырап етпеу және табиғи ресурстарды орнымен пайдалану – экологиялық мәдениеттің маңызды көріністері.
Сонымен қатар Конституцияның 8-бабында меншікті пайдалану қоршаған ортаны қорғау саласындағы белгіленген талаптарға сай болуы керектігі көрсетілген. Бұл меншік иелерінің де табиғат алдындағы жауапкершілігін айқындайды.
Табиғатты қорғау – бүгінгі ұрпақтың ғана емес, келешек буынның алдындағы міндет. Өйткені таза ауа, мөлдір су мен құнарлы жер – қоғамның өмір сапасына және елдің тұрақты дамуына тікелей әсер ететін ортақ байлық.
Осылайша, жаңа Конституция экологиялық мәдениетті қалыптастыруды мемлекеттік қағидат деңгейіне көтеріп, табиғатты сақтау жауапкершілігін әр азаматтың міндеті ретінде бекітеді.
