Жуырда Семей өңіріне арнайы сапармен елімізге танымал дінтанушы ғалым, Алматы қаласындағы Орталық мешіттің наиб имамы Ерсін Әміре келді. Бұл — дін ұстанатын жамағат арасында үлкен беделге ие, әсерлі насихатымен тыңдарман жүрегіне жол таба білетін дәстүрлі Ханафи мәзһабы бойынша ақида, фиқх салалары білгірінің шаһарымызға алғаш рет ат басын тіреуі. Ғалымның қатысуымен ҚМДБ-ның Семей аймағы бойынша өкілдігі Қос мұнаралы орталық мешітте қала, аудан имамдары үшін бір апталық семинар ұйымдастырылды. Дін қызметкерлерінің біліктілігін шыңдауға бағытталған шара сан қырынан көрініс тапты. Атап айтсақ, Е.Әміре «Бір ұлт — бір мәзһаб» идеясы, дін мен дәстүр сабақтастығы аясында дәріс оқып, жастардың жат ағымдар соңында кетпеуіне күш салар имамдар қайраткерлігін қалыптастыру мақсатында тәжірибесімен бөлісті.
Десек те әйгілі ҚМДБ уағызшысының Семей өңіріне сапары әсіресе жергілікті жамағат үшін ерекше жайт болды. Осыған дейін де ғаламтор арқылы насихатына ден қойып, Құран мен Сүннеттен бастау алар, қазақы таным-түсінікке сай дәлелді пікірлеріне тұшынатын көпшілік үшін бұл күндері әр мешітте шам намазынан кейін уағыз-насихат ұйымдастырылды. Діни тағылымын күндердің сұлтаны жұмада хұтба оқудан бастаған Ерсін Әміренің уағызы ерекше өтті.
{jcomments on}Расында, дін тақырыбына терең бойлап түсіндіру үшін иләһи ілімді молынан меңгеру аз. Тыңдарман жүрегіне жол таба білуде көпшіліктің ұғым-түсінігіне сай көркем тілмен сіңімді уағыз айту абзал. Е.Әміре жұма хұтбасындағы жарты сағаттан аса уағызына қоғамдық өміріміздің әр қырын сыйдыра білді. Мәселен, өсімқорлық кеселінің елдегі экономикалық теңсіздікке себеп болатынын дәлелді түрде жеткізді. Күнделікті тұрмыста кездесетін, бірақ елей бермейтін, алайда шариғатымыз бойынша жол берілмеуі тиіс — таразыдан кеміту мен өсім жеудің зияны жайлы пәтуалы пікір айтты.
Әйтсе де танымдық тұрғыдан әсерлі өтті деп қала мешіттеріндегі жиынды айтуға болар. Ұлт болып ұйысуға, ішкі тұрақтылықты сақтау мен қоғамдық келісімнің орын алуына діннің қосар үлесі зор. Ерсін Әміре уағыздарында осы тақырыптарды да өзек етті. Әсіресе ел бірлігіне, ішкі тұтастыққа сына қағатын, отбасы құндылықтарын аяқасты ететін келеңсіздіктер туралы қынжыла отырып сөз қозғады.
Мәселен, ата-анасын намаз оқымады деп, кәпір санап, олардың рұқсатынсыз тұрмысқа шығып, кейін жат ағымдағы күйеуінен талақ алып ажырасып, сергелдеңге түскен қарындастарымыздың тағдыры ертеңімізге алаңдайтын баршамызды ойлантады. Дана халқымыздың беташар, сәлем салу, құдалық, қалыңмал секілді шаңырақ көтерердегі тағылымды ғұрып салты екі жасқа да зор жауапкершілік артатыны белгілі. Алайда ұлт дәстүрін аяқасты ететін жат ағымдар іріткісі талай отбасының іргетасын сетінетуде.
Бұл ретте ҚМДБ уағызшысы дін мен дәстүрдің қарама-қайшы емес екендігін, керісінше, бабаларымыз ұстанған әдет-ғұрып аясында қазақы мұсылманшылықты тұтқа ету адамды рухани тұрғыдан байытатынын айтып өтті.
— Бүгінде әсіресе жастар бойындағы «қазақ — мұсылман халық, мен мұсылманмын» деген сезімді күшейту керек. Осы орайда дін мен дәстүр, қазақ болу мен мұсылман болу, ұлттық ерекшелік пен діни болмыс біріне-бірі қарама-қайшы дүниелер емес екендігін түсінуіміз қажет. Алла Құранда: «Біз сендерді бір-біріңді білу үшін, танысу үшін ұлттар, ұлыстар етіп жараттық»,- дейді. Ислам діні ешқандай ұлттық ерекшеліктерді жою үшін келген емес, — деп атап өткен Ерсін Әміре жат ағымдардың елдік мүдде мен ұлттық болмысымызға тигізер теріс әсерін де сөз етті.
Мешіттердегі уағыздарда, негізінен, жамағат арасында жиі қозғалатын нәзік мәселелер көбірек сөз болды. Атап айтсақ, уағызшы Алланың есім-сипаттары, ғибадат амалдары, иман мәселелері, радикалды діни топтардың дәстүрлі ұстанымымызға келтірер зияны жайлы жатық тілмен баяндады.
Мүмин болсаң – әуелі иманды бол,
Пендеге иман өзі ашады жол,- деп хакім Абай айтқандай, мұсылман адам біртіндеп меңгеруі тиіс сатылы мәселелер жайында да тағылымды пікірлер айтылды. Алайда, өкінішке орай, ораза-намаз тәрізді бірінші кезектегі ғибадаттарды толық меңгермей жатып, тәкфир (біреуді күнәлары үшін кәпірге шығару), жиһад тәрізді тым күрделі мәселелерге терең бойлап, теріс түсіндіріп жүргендер бар. Ғаламтордағы балға у қосып бергендей уағыз айтатындардың жымысқы пиғылы белгілі. Оның соңы фитна-бүлікке ұласып жатқан жайттар да кезігуде. Ал Ерсін Әміре уағызынан жастардың түйгені мұсылман адамның, бірінші кезекте, Алла бұйырған амалдарды орындауға құлшынуы және Отанының игілігі жолында адал еңбек етуі тиіс екендігі болды.
Дінтанушымен өткен кездесуге әсіресе жастар көп келді. Семейлік көпшілік үшін бұл үлкен мүмкіндік болатын. Баса айтар жайт — теологтың жат ағымдарға қарсы иммунитет қалыптастыруда дәстүрлі Ханафи мәзһабына сай діни сауаттылықты арттырып, ұлтымыздың рухани мұраларына негізделген ұстанымда болу туралы насихаты жаңа толқынның жадында қалғаны анық.
P.S. Рас, бүгінде елімізде бірлі-гімізге сына қағар сыңаржақ пікірлерге білімімен тойтарыс беріп жүрген жас ғалымдар бар. Солардың арасында Ерсін Әміренің орны бөлек. Осыған дейін өңірімізге білікті теолог, әйгілі уағызшы Арман Қуанышбаев та арнайы сапармен келіп кеткен болатын. Төл мәзһабымызға сай рухани іліммен сусындатқан ҚМДБ уағызшыларына жамағаттың алғыс-ризашылығы шексіз.
Ұлт руханиятының астанасы болған, алашқа Абай, Шәкәрім тәрізді ой алыптарын тарту еткен елде де, тек ата дініміздің ғана ұлт ретіндегі болмысымызға көрік бергені абзал. Осы орайда бір діннің өзінде түрлі түсінікке бөлініп, тартысқа түскен тұтас бір мемлекеттердің тарих сахнасынан жойылып кеткенін ұмытпаған жөн.
Қуаныш ҚОЖАЕВ,
«Семей таңы»
