Соңғы екі – үш жылдың ішінде «құс тұмауы», одан кейін «шошқа тұмауы» деген аурулардың шыққандығын, онымен сырқаттанғандардың жағдайы қиындап жатқындығын естіп біліп, бұл тек шет мемлекеттерден келген ауру, бізде ондай болуы мүмкін емес деп өз-өзімізді алдаусыратып келе жатқан жайымыз бар. Жылдан – жылға түрін ғана өзгертпей, адам баласы үшін қауіптілігін де күшейтіп келе жатқан бұл неткен ауру? Ол Қазақстанға қайдан келді?
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша 2009 жылғы 4 тамызда бұл тұмаудың 185789 жағдайы тіркеліп, олардың 1260 жағдайында адамдар қаза болған. Індетке шалдығудың ең көп тіркелген жағдайлары Мексикада, АҚШ–та, Канадада, Жапонияда, Ұлыбританияда, Испанияда байқалыпты. ЖРВИ және тұмау профилактикасы осы ауруларды емдегеннен гөрі олармен күрес кезіндегі ең маңызды сәт болып табылады. Қазіргі уақытта тұмаумен және басқа да ЖРВИ-мен күресу шараларының ретті жүйесі әзірленген және ол жыл сайын іске асырылады, яғни профилактикалық егу, инфекция ошақтарында эпидемияға қарсы шаралар жүргізу, жедел профилактика және аурудың маусымдық көтерілуінің ерте басталатын терапиясы, үйде көмек көрсету, клиникалық көрсеткіштер бойынша госпитализациялау және тағы басқалар.
Тұмауға қарсы вакцинацияның профилактикалық әсері 70-90 пайызды құрайды, тәуекел тобына кірмейтін ересектермен салыстырғанда балалар мен егде адамдардың қорғаныш дәрежесі төменірек. Құрылымы бойынша тұмау өте құбылмалы. Вакцинацияға қарамастан жыл сайын көп адам тұмаумен ауырады және ауыратын да болады, өйткені тұмауға қарсы вакцинация панацея емес.
{jcomments on}Тұмауды және ЖРВИ-ді емдеу үшін пайдаланылатын құралдар арсеналы алуан түрлі және инфекциялық үрдіске әсер етудің барлық дерлік ықтимал тәсілдерін қамтиды. Оған этиотроптық әрекет көрсететін антивирустық химиопрепараттар, сондай-ақ, иммунокоррекциялық, патогенетикалық және симптоматикалық терапияға арналған құралдар жатады. Бұған, сондай-ақ, тұмаудан кейінгі бактериялық асқынулардың профилактикасы мен еміне арналған кең ауқымда қолданылатын антибиотиктерді де жатқызуға болады. Бірақ, тұмаумен жүргізілетін күрестің нәтижелеріне қанағаттануға негіз жоқ, өйткені барлық аталған құралдар түбегейлі тиімді болып табылмайды.
Аурулар профилактикасы үшін бірнеше қағиданы ұстану қажет:
— тамақтанудың жеткілікті және әркелкі болуы, дәрумен терапиясы;
— эмоциялық жайлылық – жеткілікті уақыт ұйықтау, таза ауада серуендеу;
— ағзаны жалпы нығайту (спортпен, гимнастикамен шұғылдану, шынығу (егер ағзаны бұдан бұрын шынықтырған болсаңыз, көктемде; қазір бастамаңыз);
Цитрус жемістерін, тәтті бұрыш, сүт және қышқыл сүт өнімдерін, қатты ірімшіктер, пісірілген балық, сиыр етін, қаймақ, мейіз немесе қақ өрік қосылған сәбіз жеу керек. Осы азық-түліктердің құрамындағы А, С дәрумендері, мырыш пен кальций суық тиіп тұмауратудың алдын алады және оны емдеуді жеңілдетеді.
Ү. САМАРОВА, м.ғ.к.,доцент
Ж. КАЛБАГАЕВА, магистрант.
