"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

06.10.2022
ҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

Халықаралық табиғат қорғау одағының және Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген реликт шағала — өте сирек кездесетін, жойылып бара жатқандықтан қорғауға алынған құстардың бірі. Шағаланың бұл түрін ашқан талантты ғалым, қазақтың тұңғыш орнитологы , жазушы Мұхтар Әуезовтың ұлы Ернар Әуезов екенін біреу білсе, біреу біле білмейді. Ернар Әуезов ұшқан құс пен жүгірген аңның шығу тегін зерттей отырып, аман сақтап қалудың жолын іздеп, шарқ ұрған жан болған екен.

Ұлы жазушы Мұхтар Әуезов 1923 жылы Ленинград мемлекеттік университетінің филология факультетіне оқуға түскенде Валентина Николаевна Кузьминамен танысып үйленеді. Бұл некесінен 1929 жылы Лейла есімді қыз, 1935 жылы Ернар есімді ұл дүниеге келеді.

ҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?Ернар бала кезінен табиғатқа жақын болған. Баласының осы құштарлығын жете сезінген Мұхтар Омарханұлы әлі мектепке бармаған ұлына бір бөтелке сүт пен бір бөлке нанын беріп, қолына мылтығын ұстатып, алаңқайға жалғыз қалдырып кетеді екен. Табиғатқа тумысынан жақын бала ҚазҰУ-дың биология факультетіне оқуға түскен.Талай жауапты экспедицияларға қатысқан. Оқуын бітірген соң Зоология институтының орнитология бөліміне қызметке орналасады. Осы институтта қызмет істей жүріп ашқан үлкен жаңалығы – реликт шағаласы болатын.

ҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

Сирек кездесетін құс түрін Ернар Мұхтарұлы қалай тапты:

1968 жылы ҚР Ғылым академиясы зоология институтының ғылыми қызметкері Ернар Мұхтарұлы Әуезов Алакөлде су құстарына сақина салып жүрген кезде, сыртқы пішіні қара басты өгіз шағалаға ұқсас ересек құстардың тобын кездестіреді. Жас ғалым оларды бірнеше күн бойы бақылағанда көз ұяшығының алдын дөңгелек ақ шеңбер қоршаған, қара мойынды құстардың өгіз шағалаға мүлде ұқсамайтынын байқап, жас ғалым болжамын нақтылау үшін институт лабораториясында зерттеу жүргізеді.
Ол келер жылы тағы да Алакөлге барып, ғайыптан пайда болған құстың тегін зерттей түседі.Басқа шағалаларға қарағанда көлемі екі есеге жуық кіші құстың сәл нәрседен дүр етіп ұша жөнелетін секемшілдігі де жас ғалымның назарынан тыс қалмайды..
Алакөл – еліміз үшін маңызы ерекше аймақ. Ұлы Қытай елімен шекаралас. Аумағынан Ұлы Жібек жолы өтеді. Реликті шағала осы көлдің жағалауында мекендейді.
Алакөлдегі жан-жануарлар табиғи қорығын құрудағы еңбегі Ернар Әуезовтың есімін әлемге танытты. Ал Экология және биоресурстар министрлігінде жұмыс істеп жүргенде еліміздің жан-жануарлар әлемі туралы заң жобалары мен нормативтік актілерін әзірлеуге белсене қатысып, көптеген орнитологиялық конференциялар мен симпозиумдарда баяндама жасаған ол өмірінің соңына дейін ғылымнан қол үзбеген. АҚШ-тың жоғары оқу орындары шақыртып, бір жылдары Оксфорд университетінде дәріс те оқыған.

Ернармен араласқан адамдар оны көп сөйлемейтінін, әкесінің беделін ортаға салмайтын жан болатын деп еске алады. 1995 жылы кенеттен жүрек дертінен қайтыс болған Ернар жарты ғасырлық ғұмырында қазақ орнитология ғылымын талай ғасырларға жылжытып, қазақ ғылымына ерекше үлес қосқан жан.

Ернар Әуезов үш рет отау құрған. Үшеуі де орыс ұлтының өкілі. Алғашқысынан – Асқар, екіншіден Лола есімді қызы бар.

ҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

Мақалада: ЕРНАР ӘУЕЗОВМұхтар Әуезовтың ұлыҰЛЫ ЖАЗУШЫНЫҢ ҰЛЫ ЕРНАР ӘУЕЗОВ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

Ұқсас жаңалықтар

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

16.11.2026
Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

Абай облысының бүгінгі тынысын бағалау үшін кешегісін де кем білмеу керек. Ал ертеңіне сеніммен қарауға бүгінгі өзгерістердің ауқымын, нақты нәтижесі...

Толығырақ...Details

Берік Уәли сауда нысандарындағы кемшіліктерді 1 желтоқсанға дейін жоюды тапсырды

19.10.2026
Берік Уәли сауда нысандарындағы кемшіліктерді 1 желтоқсанға дейін жоюды тапсырды

Semeitany.kz - Абай облысының әкімі Берік Уәлидің төрағалығымен кеңейтілген аппараттық кеңес өтті. Жиында аудандардағы сауда нысандарын жаңғырту және 2027 жылдан...

Толығырақ...Details

Абай облысында жол және балалар қауіпсіздігін күшейту тапсырылды

12.10.2026
Абай облысында жол және балалар қауіпсіздігін күшейту тапсырылды

Semeitany.kz - Абай облысының әкімі Берік Уәлидің төрағалығымен кеңейтілген аппараттық кеңес өтті. Жиында жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандар...

Толығырақ...Details

Облыс әкімі қос мереке қарсаңында ардагерлердің шаңырағына барды

05.10.2026
Облыс әкімі қос мереке қарсаңында ардагерлердің шаңырағына барды

Абай облысының әкімі Берік Уәли Қарттар күніне орай және Мұғалімдер күні қарсаңында Семей қаласында тұратын ардагерлердің үйлеріне барып, қос мерекемен...

Толығырақ...Details

Экологиялық идеялар – іс жүзінде: Абай облысы оқушыларының жобалары

01.10.2026
Экологиялық идеялар – іс жүзінде: Абай облысы оқушыларының жобалары

Мектеп дәлізіндегі жайқалған гүлдер, апельсин мен мандарин көшеттері, су айдындарын тазартуға арналған роботтардың үлгілері – Бесқарағай ауданындағы №1 орта мектеп...

Толығырақ...Details

Бесқарағай ауданында әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері артып келеді

30.09.2026
Бесқарағай ауданында әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері артып келеді

Бесқарағай ауданында әлеуметтік-экономикалық даму бағытында бірқатар жұмыстар атқарылып, ауыл шаруашылығы, инфрақұрылым, кәсіпкерлік, әлеуметтік сала және туризм бағыттарында жобалар жүзеге асырылуда....

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

БҰҰ-да Қазақстанның халықаралық су ұйымын құру туралы ұсынысы қаралады

1 день бұрын

«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

3 дня бұрын

«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

3 дня бұрын

Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

3 дня бұрын

66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

3 дня бұрын

Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

3 дня бұрын

«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

3 дня бұрын

Энергетикалық қауіпсіздік: Қазақстанның тұрақты дамуы үшін инфрақұрылымды жаңғырту маңызды

4 дня бұрын

Адамның қадір-қасиеті мен жеке бас бостандығы – Конституция қорғауындағы құндылықтар

4 дня бұрын

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

4 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС