"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

«АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЖӘНЕ АЛАШ ҰЛТ-АЗАТТЫҚ ҚОЗҒАЛЫСЫ»

04.03.2023
«АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЖӘНЕ АЛАШ ҰЛТ-АЗАТТЫҚ ҚОЗҒАЛЫСЫ»

«АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЖӘНЕ АЛАШ ҰЛТ-АЗАТТЫҚ ҚОЗҒАЛЫСЫ»1—Ахмет Байтұрсынұлының арманы орындалды ма?

Алдымен айтарым; «Ахаң жүрген жерлермен» атты Қостанайдан шыққан Сапарнаманың 4 маусым 2022 жылы Қарқаралы – Семейден басталуы қуантты. Оған себеп; Алаш астанасы болып алғаш (1918 жылы) аталған Семейдің әлі күнге Руханият әлеуеті, мен қаладағы Мұражай, Мұрағатттардың, Театрлардың барлығының көрермен – тыңдаушыларына үзіліссіз толы болуы еді. Осы, үшін Алаш рухын сөндірмей келе жатқан Семейліктерге рахмет.

-Ахаң арманы еліміздің тәуелсіздік алуымызбен Республикамыздың

Шекарасының беріктігімен, Әнұранымыз, Елтаңба, Туымыздың тұғырымен айқындалып тұрған жоқ па?!

 

2—Оқу-ағартушылық бағытындағы еңбегі жайлы айтсаңыз?

А. Байтұрсынұлы атындағы «Тіл білімі, институты ғалымдары зерттеуі арқасында А. Байтұрсынұлының «Әліппеден» бастап, Қазақ тілі білімі саласынағы (синтаксис, фонетика, морфология т.б.) еңбектері жарыққа шығарылып, қолданысқа енуде.

 

3—Реформаторлығына тоқталып өтсеңіз?

 

1926-1944 дейін қолданылған Әліппе, Ахаң ашқан қазақ мектебі; қазіргі Қытай, Түрікте қолданылып келе жатқан «Әліппесі» Ахаң ашқан қазақ мектебі; Ахаң түрлеген – Ана тілі, Әдебиет теориясы бәрі – бәрі  Ахаң реформаторлығы.

 

4—Алаш ордадағы саяси қызметі бағаланды ма?

 

Бұл туралы арнайы бұйрық, қаулы қажет пе? Зерттеушілер, әйтсе де, Ахаңның бұл саладағы қызметі насихатталып толық айқындалып болмаса да Алаштар туралы деректер оқырмандарға таныстырылып жүр. Әлі де ақтаңдақтар ашыла түсер. Ахаңның мемлекеттігіміз үшін еткен еңбегі – ақиқат ісі. Қаныш Имантайұлы айтқандай «Баласы әкесін табатын» уақыт та болар әлі…

 

5—Мұраларына толыққанды жүйелеу жүргізілді ме?

Еңбектерінің толық жүйесі әлі жасалған жоқ. Десек те, «Тіл білімі институты ғалымдары, әсіресе, Айгүл Ісмақова, Орынай Жұбай тәрізді ғалымдардың еңбегі зор. Ахаңның әсіресе, «Мәдениет тарихы» жөніндегі еңбегі әлі табылмай отыр. Бұл жөнінде мұрағаттаушылар ізденісі қажет.

 

6—Ұлт мұраты жолындағы «Ахметшілдер» қайда? Не істеп жүр?

Не тындыруда?

Өзімше, Ахметшілдер таптаурыннан толық шықты деуге ерте. Алайда, ізденістер бар сияқты. Мен, зерттеуші емеспін, тек Ахметтанушы ғанамын.

 

7-*Әліпби өзектілігі бүгінгі күні әлі де маңызды ма?

Бұл әсіресе «ұлт балалары» үшін маңызды. Осыны толық мемлекеттік деңгейде қолдамағаннан ұлт тілі қауқарсыз ба, қалай?…

-Қазақ балаларын Жапондар сияқты 11 жасқа дейін тек ана тілінде оқыту қажет сияқты.

 

8—Ахметтану ғылымындағы ең басты жаңалық?

 

Ахаң шығармаларының, қызметінің өз атымен өзіне толық болмаса да қайтарыла бастауы, бұл әлі де нақты қолдау таба түсері хақ! .

 

9—Деректі жинақтар шығарып, фильм түсіру жағы қаншалықты жоғары деңгейде?

 

Өте нақты болмаса да энциклопедиясы, 6 томдағы т.б. жекелеген естеліктер шығарылуда. Әзірге бір фильм, талапкерлер түсірілген шағын қойылымдар ғана. Көп сериялы көркем фильм қажет-ақ. Оғанда қол жетер, үмітсіз шайтан кебі ғана бар…

 

10—Орта Азиядағы түрік ғұламасы дегенге келісесіз бе? Егер, Алашқа қосылмаса қандай ғұмыр кешер еді?

 

  1. Әрине; Оған орыс ғұламалары; С.Ольденбург, Е.Д.Поливанов, И.Патов, Н.Ф.Яковлев, Бартольд, А.Н.Кононов, А.Н.Самойловтар биографиялық анықтама жазып «Әдеби энциклопедиясы» жинағына – Қазақ тілі орфографиясының реформаторы қазақ грамматикасы мен қазақ әдебиеті теориясының негізін қалаушы» деп санау 1931-ші жылы-ақ баға берген. Тіпті, Яковлев оның фонографиядағы еңбегін Америка ғалымы Р.О.Якобсонмен тең деп санаған.

 

  1. Ахаң Алашсыз өмір сүре алмас еді. Ол оның перзенттік мақсаты, жетем деген мұраты. Ахаңның Алашшылдық – басты қыры.

«АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЖӘНЕ АЛАШ ҰЛТ-АЗАТТЫҚ ҚОЗҒАЛЫСЫ»

 

 

Қостанайлық Ахметтанушы Ибраһім Ағытаевтың
Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейіне онлайн конференцияда 25-ші тамыз 2022-жылы берген с ұ х б а т ы н а н.
Сұқбаттасқан – Ерік Омарғалиев, музейдің жас маманы

Ұқсас жаңалықтар

«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

20.11.2026
«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

«АйтClub» интеллектуалды клубының алғашқы отырысында Мемлекет басшысының «Халықтық құрылыс» бастамасы және оны өңірде жүзеге асыру жолдары талқыланды. Отырыста Абай облысы...

Толығырақ...Details

«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

20.11.2026
«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында инклюзивті білім беру мәселесіне назар аударылды. Бұл мәселе Абай облыстық «АйтClub» интеллектуалды клубының...

Толығырақ...Details

Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

20.11.2026
Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

Абай облысында қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық және өңірлік даму мәселелерін сарапшылармен бірге талқылауға арналған «АйтClub» интеллектуалды клубының алғашқы отырысы өтті. Жаңа пікірталас...

Толығырақ...Details

66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

19.11.2026
66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

«Кітап оқитын ұлт» республикалық марафоны 66-күнге жетті. Осы уақыт ішінде қатысушылар 1,5 миллионнан астам кітап оқыды. Қазір қатысушылар марафонның бесінші...

Толығырақ...Details

Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

19.11.2026
Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауында көтерілген «Халықтық құрылыс» бастамасы, экономиканы әртараптандыру, көлік-логистика инфрақұрылымын дамыту және еңбек адамдарының әл-ауқатын арттыру мәселелері...

Толығырақ...Details

«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

19.11.2026
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

Қазақстанның ауқымды «Халықтық құрылыс» бағдарламасы шетелдік EU Reporter басылымындағы мақалаға арқау болды. «Құрылыс және тағы да құрылыс! Қазақстан инфрақұрылымды дамыту...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

«АйтClub» алаңында «Халықтық құрылыс» бастамасын өңірде іске асыру жолдары талқыланды

3 часа бұрын

«АйтClub» алаңында инклюзивті білім беру мәселелері талқыланды

3 часа бұрын

Абай облысында «АйтClub» интеллектуалды клубы жұмысын бастады

3 часа бұрын

66 КҮНДЕ 1,5 МИЛЛИОН КІТАП: «ТАЛАПТЫ ОҚЫРМАН» БЕЛГІСІНІҢ АЛҒАШҚЫ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

19 часов бұрын

Жолдау міндеттері: инфрақұрылымды жаңғырту, өндірісті дамыту және халықтың табысын арттыру

20 часов бұрын

«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымға инвестиция салу тәжірибесі туралы

23 часа бұрын

Энергетикалық қауіпсіздік: Қазақстанның тұрақты дамуы үшін инфрақұрылымды жаңғырту маңызды

23 часа бұрын

Адамның қадір-қасиеті мен жеке бас бостандығы – Конституция қорғауындағы құндылықтар

23 часа бұрын

Шындық пен жауапкершілік: Абай облысының журналистері студенттермен кәсіби этика мәселелерін талқылады

2 дня бұрын

Камералдық бақылау нәтижесі бойынша жолданған хабарламаларды орындау тәртібі. Салық төлеушілер нені білуі қажет?

2 дня бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС