Аскарбек Кусаинов
XXI ғасыр өзгермелі заманда білімнің, мектептің дамымай бір орнында тұралап қалуы, тікелей елдің дамуына әсер етеді. Ал мектеп дамуының басты индикаторларының бірі ол – көшбасшы директор болу. Осыған байланысты басшы кадрлардың біліктілігін арттыру жүйесінің маңыздылығы мен оған қойылатын талаптар артып келеді, оның негізгі мақсаты — кәсіби тұлғалық деңгейі озық және стандартты емес жағдайлар мен проблемаларды шешуге қабілетті басшыларды даярлаудағы мектеп директорының, қоғам мен мемлекет қажеттіліктерін қанағаттандыру.
Мемлекеттің білім беру саясаты басшы кадрлардың біліктілігін арттырудың тұтас жүйесі арқылы ауқымды ойлауға қабілетті, құзыретті, кәсіби ұтқыр басшыны қалыптастыруға бағыталады. Бұл процесті жүзеге асыруда нақты бір қадамдардың бірі «Білім берудегі өзгерістің 1000 көшбасшысы» жобасына қатысып, қазіргі уақытта Абай облысы білім басқармасының Семей қаласы білім бөлімінің №20 мектепке мектеп басшысы болып тағайындалдым. TALIS-2018 нәтижелері бойынша қазақстандық директорлардың тек 13%-ы ғана қызметке кіріспес бұрын мектепті басқару бойынша дайындықтан өтеді екен. Бұл тұрғыдан алғанда, «Мектеп басшыларының кадрлық резерві: даму әлеуеті және даму стратегиялары» курсының бізге берген артықшылығы айтарлықтай болды.
Жобаның мақсаты қандай? Жобадан мен өзіме қандай білім аламын? Көшбасшы болу менің қолыман келе ме? … деген сұрақтар алғаш келген сәтте мені және әр жоба қатысушыны мазалады. Десе деп курс кезеңдерінен өткен сайын әр қатысушы сұрақтарға жауап таба білді деп ойлаймын. Аталған курстың басқа курстардан басты ерекшелігі көшбасшы тұлғасын жан-жақты қалыптастыруға бағытталғандығы. Әсіресе, мен үшін жалпыадамзаттық және ұлттық құндылыққа бағытталған модулдің маңыздылығы зор деп ойлаймын. Себебі болашақ көшбасшы бола отырып, ең алдымен, адамгершілік тұрғысынан өзіңді қажетті қасиеттермен нәрлендре алмасаң, атқарған еңбегіңнің қаншалықты дұрыс бағытта жүріп жатқанына күмәнмен қарауға тура келеді. Ұлы Абай атамыз айтқандай «бойында сәулесі бар, көкірегі ояу» жаңа заман көшбасшыларын оқытып, тәрбиелеу қазар заман сұранысына сай қажет.
Мен үшін бұл курстың тағы маңызды ерекшелігінің бірі адами капитал деп айтар елдім. Осы жобада бір идеяға, бір мақсатқа жинақталған керемет ортаға түстім. Осындай білікті де білімді көшбасшылармен бірге білім ала отырып, курс бағдарламасымен қоса өзіме қажетті өмірлік мол тәжірибе алдым.
Бұл курста рефлексивті есеп жазу мен үшін қиынға түсті. Себебі сұрақтарға нақты әрі қысқа жауап беруді қажет етті. Мысалы, осы курсқа дейін қаншама курстан өткенімен, рефлексиялық есептің маңыздылығы сезілмеген еді. Бізге қойылған басты міндет «Жинақталған білімді кейін өзім басқаратын мектепке қалай енгіземін?» деген сұраққа әрі жүйелі есеп түрінде жазу болды. «Деңгей барысында алынған кең мағыналы білімді шектеулі сөз санына қалай сыйдырамын?» деген сұрағы да болашақ көшбасшы ретінде сыни ойлауды қажет етті.
Өз тарапымнан «Білім берудегі өзгерістің 1000 көшбасшысы» жобасы барысында алған білімім мен дағдыларымды болашақта басқарып отырған мектебімде заманауи тенденцияларды дамытуға, мұғалімнің үздіксіз дамуы мен кәсіби әл-ауқатына мүмкіндік жасауға, балаға қолайлы орта мен біріңғай білім беру кеңістігін құруға жұмсауға дайын екенімді жеткіземін.
Жоспарланған іс-әрекеттер күтілетін нәтижелерге қол жеткізуге ықпал етеді. Ертеңгі күннің сұранысын қанағаттандыру үшін өзгерістерді енгізуде батылдық керек, себебі білім берудегі мүдделі тараптардың өзін жайлы сезінетін бірегей мектепті ұйымдастыру соның алғышарты.
Карамендин Олжас Сабитович, «Мектеп басшыларының кадрлық резерві:
даму әлеуеті және даму стратегиялары» курсының түлегі,
№20ЖОББМ директоры,
қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
Абай облысы, Семей қаласы
