Шығыс Қазақстан облысының 1991-2015 жылдардағы әлеуметтік—экономикалық даму көрсеткіштерінің динамикасы.
{jcomments on}Тәуелсідік алған жылдардан бері өңірлік жалпы өнімнің көлемі 8,8 миллиард теңгеден 2,2 триллион теңгеге дейін, яғни 251,3 есеге, өсті. Бүгінде ШҚО – да жан басына шаққандағы ӨЖӨ 315,9 есеге өсіп, 1579,5 теңгені құрады.
Өнеркәсіп саласында да өркендеу бар. Өнеркәсіптік өнім өндірісі көлемі 30 миллион теңгеден 1098,1 миллиард теңгеге өсті. Оның ішінде тау — кен өндірісі көлемі 1 миллионнан 102,5 миллиард теңгеге, өңдеуші өнеркәсіп 30 миллионнан 912,6 миллиард теңгеге өсті. Индустрияландыру картасын жүзеге асыра бастағаннан бері жалпы құны 220 миллиард теңгені құрайтын 44 жоба жүзеге асырылып, 8,2 мың жаңа жұмыс орны ашылды.
Егемендік алған жылдардан бері ауылшаруашылық өнімінің жалпы көлемі 1,4 миллиард теңгеден 294 милилиард теңгеге, оның ішінде өсімдік шаруашылығы 331,7 миллион теңгеден 115,4 теңгеге, мал шаруашылығы 1086,5 миллион теңгеден 178,4 миллиард теңгеге өсіпті. Әлбетте, ауыз толтырып айтарлық көрсеткіш. Мысалы, 1997 жылмен салыстырғанда облыстағы ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 14 есеге өсті (1997 жылы 20,5 миллиард теңге болды). Агроөнеркәсіп кешенін дамытуға арналған мемлекеттік қолдау көлемі 1997 жылдан 2014 жылға дейін 3 есеге артты. Сондай –ақ негізгі капиталға салын-ған инвестициялар көлемі 21,9 миллиард теңгеден 345,5 миллиард теңгеге дейін, немесе 1999 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 15,8 есеге өсті. Осы кезеңде облыста 4723,7 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді.
ШҚО — да шағын бизнес жетекші салалар қатырында. Бұл күнде белсенді кәсіпорындардың саны 1999 жылғымен салыстырғанда 57,7 пайызға өсіп, 5857-ге дейін жетті (1999 жылы олардың саны 3714 болатын). Осы күнде шағын бизнес нысандарында жұмыс істейтіндер саны 2,6 есеге өсіп, 75919 адамды құрап отыр. 1999 жылы бұл көрсеткіш 28756 адам болатын. Шағын бизнес кәсіпорындарындағы орташа айлық жалақысы 8,6 есеге өсіп, 60,6 мың теңгені құрап отыр. Ал 1999 жылы бұл көрсеткіш 7,0 мың теңге көлемінде болатын.
Соңғы бес жыл ішінде облыстағы инновациялық кәсіпорындардың саны 2009 жылы 47 болса, бұл күнде 2 еседен артық өсіп, 99-ға жеткен. Айта кетерлігі, облыстағы ірі кәсіпорындардың бестен бір бөлігі инновациялық тұрғыдан белсенді болып табылады.
Сауда – саттық, алыс – берісте де ШҚО – ның шоқтығы биік. Сыртқы сауда айналымының көлемі 566 миллион АҚШ долларынан 3263,8 миллион АҚШ долларына дейін өскен. Оның ішінде 1995 жылғымен салыстырғанда экспорт 385,3 миллион АҚШ долларынан 1961,5 миллион АҚШ долларына дейін, импорт көлемі 180,7 миллион АҚШ долларынан 1302,3 миллион АҚШ долларына дейін өсті. Ал бөлшек тауар айналымына келер болсақ, 1991 жылғымен салыстырғанда 3,8 миллиард теңгеден 563,8 миллиард теңгеге дейін, немесе 148,3 есеге өскен екен.
Мемлекеттік бюджетке төленген түсімдер көлемі 18,5 миллиард теңгеден 196,6 теңгеге дейін, оның ішінде жергілікті бюджетке түсетін түсім 1997 жылғымен салыстырғанда 13,7 миллиард теңгеден 77 миллиард теңгеге артты. Орташа айлық жалақы 128 теңгеден ($ 24) 98 360 теңгеге ($532) өсті.
Шығыс Қазақстандағы жетекші салалардың бірі көлік-логистикасы саласында жүк тасымалының көлемі 176,7 миллион тоннадан 595 миллион тоннаға дейін артты.
Облыста әлеуметтік салада да серпінді даму динамикасы айқындалған. Жұмыссыздар деңгейі 9,5 пайыздан 4,8 пайызға төмендеді. Медициналық — әлеуметтік нысандар саны 3,2 есеге артып, он алтыға жетті. Ал 1991 жылы медициналық – әлеуметтік мекемелердің саны бесеу ғана болатын.
Денсаулық сақтау саласында балалар өлімінің көрсеткіші жаңа туған 1000 нәрестеге шаққанда 25,3 –тен 10,8-ге дейін төмендесе, аналар өлімі 1000 жаңа туған нәрестеге шаққанда 71,3-тен 4,3-ке дейін төмендеді. Халыққа 88 аурухана ұйымы медициналық қызмет көрсетеді. Бұл көрсеткіш 1991 жылғымен салыстырғанда 27,5 пайызға, немесе 19 ұйым-ға көбейді.
Шығыста табиғатты қорғау саласында тындырымды істер атқарылып, 54 мың гектардан астам орманды жер қалпына келтіріліп, табиғи қорық аумағы 15,5 есеге арттырылды. Орман шаруашылықтары орманды қалпына келтіру үшін 243,9 миллион ағаш тұқымын екті. Өндірістік кәсіпорындардың ауаға шығаратын қалдықтарының көлемі 1992 жылдан бастап 300,2 мың тоннадан 125 мың тоннаға дейін кеміді. Ал халықты таза ауыз сумен қамтамасыз ету көрсеткіші 62 пайыздан 85,2 пайызға дейін артты.
Облыс бойынша дене шынықтыру мен спорттық нысандардың саны 2740-тан 3116-ға дейін артты. Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын халықтың қамтылуы 23,3 пайыздан 30,1 пайызға дейін немесе 7 пайызға өсті.
