Кәсіпкерлік ортаның тұрақты дамуына қаржылай қолдау мен жеңілдетілген несиелер ғана емес, бизнестің мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылы да тікелей әсер ететіні белгілі. Күнделікті жұмыс барысында құжаттарды рәсімдеуге байланысты туындаған кедергілер, созбалаң әкімшілік рәсімдер немесе мемлекеттік органдар арасындағы үйлесімсіздік кәсіпкердің қызметіне елеулі ықпал етеді. Осындай мәселелерді анықтап, олардың заң аясында шешілуі Абай облысы Кәсіпкерлер палатасы жанындағы Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңестің негізгі бағыттарының бірі.
Бұл туралы Кеңес төрағасы А.А. Суттибаев 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жүргізілген жұмыстарды қорытындылауға арналған баспасөз конференциясында тоқталды. Оның айтуынша, есепті кезеңде Кеңес қараған мәселелердің қатарында жекелеген кәсіпкерлердің өтініштерімен бірге, тұтас бизнес саласына әсер еткен жүйелі проблемалар да болған.
Жыл басынан бері Кеңестің алты отырысы өткізіліп, оның бірі көшпелі форматта ұйымдастырылған. Отырыстар барысында кәсіпкерлік субъектілерінің қызметіне қатысты 11 мәселе қаралып, оның сегізі кәсіпкерлердің құқықтарын қорғауға бағытталған. Қаралған мәселелер бойынша мемлекеттік органдарға 34 ұсыным беріліп, оның 20-сы қолдау тапқан. Сонымен қатар Кеңес төрағасы 25 жеке қабылдау өткізіп, кәсіпкерлердің нақты мәселелерін тыңдаған. Палатаға келіп түскен 30 өтініштің 12-сі құқықтарды қорғауға қатысты болса, оның бесеуі оң шешімін тапқан.
Кеңес жұмысы барысында кәсіпкерлердің мемлекеттік сатып алу, жер қатынастары және басқа да әкімшілік рәсімдерге байланысты мәселелері қаралып, олардың құқықтарын қорғауға бағытталған нақты шаралар қабылданды. Жекелеген өтініштер бойынша мемлекеттік органдарға тиісті ұсынымдар жолданып, нәтижесінде кәсіпкерлер үшін туындаған әкімшілік кедергілер жойылып, мәселелер оң шешімін тапты. Сонымен қатар, Кеңес тек нақты өтініштерді қараумен шектелмей, кәсіпкерлердің уақытын, қаржысын және бизнес-жоспарларын ескеріп, проблемалардың туындауына себеп болатын әкімшілік рәсімдерді жетілдіруге назар аударды.
Бұл жұмысты тұтас салаға әсер ететін мәселелерді қарау кезінде байқауға болады. Соның бірі – «Абай облысының омарташылар қоғамы» қоғамдық бірлестігі көтерген аралардың жаппай қырылуына қатысты мәселе. Талқылау барысында ауыл шаруашылығы алқаптарында жүргізілетін химиялық өңдеу жұмыстары туралы омарташыларды алдын ала хабардар ету, ветеринариялық бақылау, омарталарды есепке алу және олардың қозғалысына қатысты бірқатар проблемалар көтерілді.
Кеңес мүшелері мәселені тек оның салдарын жою тұрғысынан емес, мұндай жағдайлардың алдын алу қажеттігі тұрғысынан да қарастырды. Осыған байланысты химиялық өңдеу жұмыстары туралы алдын ала хабарлау тетігін жетілдіру, SMS-хабарламалар мен WhatsApp чаттарын пайдалану, сондай-ақ аралардың қырылу фактілері анықталған жағдайда мемлекеттік органдардың өзара іс-қимыл алгоритмін әзірлеу жөнінде ұсыныстар айтылды.
Осылайша, Кеңестің жұмысы нақты кәсіпкердің мәселесін шешумен қатар, ұқсас проблемалардың қайталануына жол бермейтін жүйелі шешімдер қалыптастыруға бағытталғандығын көрсетті.
«Кәсіпкердің құқығын қорғау бір ғана өтінішті шешумен шектелмеуі керек. Егер мәселе бірнеше кәсіпкерге немесе тұтас салаға ортақ болса, оның жүйелі шешімін табу қажет», – деді Кеңес төрағасы өз сөзінде.
Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғауға бағытталған бұл жұмыс мемлекеттік органдармен бірлескен іс-қимыл арқылы жүргізілген. Есепті кезеңде Палата Абай облысының көлік прокуратурасының аумақтық органдарымен, Экономикалық тергеп-тексеру департаментімен және Төтенше жағдайлар департаментімен ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойған. Сонымен қатар Палата өкілдері Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің аумақтық бөлімшелері мен прокуратура органдары жанындағы ведомствоаралық жұмыс топтарының құрамынан да тыс қалмаған.
Бірінші жартыжылдықтағы жұмыс нәтижелері Кеңестің кәсіпкерлердің құқықтарын қорғауда екі бағытты қатар ұстанатынын көрсетті: бір жағынан, нақты өтініштер бойынша кәсіпкердің мәселесін шешу, екінші жағынан, осындай мәселелердің қайталануына себеп болатын жүйелі әкімшілік кедергілерді анықтап, оларды жоюға ықпал ету. Бұл тәсіл бизнес өкілдерінің заңды мүдделерін қорғаумен қатар, кәсіпкерлік қызмет үшін қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған.
