Абайдың 170 жылдық мерейтойы қарсаңында қаламызда бірқатар рухани—танымдық бағыттағы шаралар өтуде. Дана ақын мұрасын жаңа көзқарас тұрғысынан салмақтауға мүмкіндік беретін мұндай игі басқосулардың қатары жуырда тағы толықты. Абай атындағы кітапхананың ұйымдастыруымен «Абай мұрасы ұрпаққа ұлағат» тақырыбындағы іс—шара болып өтті.
{jcomments on}Бір ерекшелігі бұл жиынға АҚШ мемлекетінен келген меймандар қатысты. Айта кету керек, Абай мұрасы мұхиттың арғы жағында да зерттеледі екен. Атап айтсақ, Смитсон институты қызметкерлері қазақтың бас ақынын әр қырынан зерделеуде. Бұл жайында Абай алаңындағы ақын ескерткішіне гүл шоғын қою рәсімі барысында аталмыш оқу орнының профессоры Полл Тэйлор айтып берді.
— Қазақ халқының ерекше дарындылығы бізді таңырқатады. Мәселен, мен қызмет ететін оқу орнына 150 жылдан асты. Оны тәмамдағандар арасында АҚШ халқына танымал тұлғалар шықты. Ал сіздердің ұлттарыңыздан шыққан көптеген қоғам қайраткерлері, әнші-композиторлар арнайы мамандық иегері атанбаған. Жоғары оқу орнын бітірмеген. Тіпті, қарапайым ғана мысал, жаза білмейтіндері де болған. Алайда олар артына мол мұра қалдырып кетті. Біз негізгі зерттеу нысаны ретінде қазақ даласындағы зиялылардың даналық ерекшеліктерін алдық, — деді америкалық оқымысты.
Ал өз кезегінде сөз алған Абай қорының президенті Отантай Кәріпжанов Абай мұрасының барша адамзатқа ортақ құндылық екендігі оның 150 жылдық тойының ЮНЕСКО көлемінде аталып өтуі екендігін айта келе, мұхиттың арғы жағынан келген қонақтарға алғыс білдірді. Осыдан соң ақын ескерткішіне гүл шоғы қойылып, тағзым етілді.
Іс-шара Абай атындағы кітапханада жалғасын тапты. Мұнда қонақтар алдымен ақынның 170 жылдық мерейтойына байланысты сирек басылымдар қорынан тұратын «Ғасырлармен үндескен асыл қазына» тақырыбындағы ретро көрмені тамашалады. Осынау қордағы Абайдың қайраткерлік қырын ашатын құнды деректермен танысып, өздеріне қажетті мағлұматтарды түртіп алды.
Осыдан соң АҚШ зерттеушілері мен семейлік ғалымдардың қатысуымен арнайы жиын басталды. Шараға абайтанушы ғалымдармен қатар жазушылар, өлкетанушылар, ЖОО және колледж кітапханашылары мен оқытушылары, сондай-ақ БАҚ өкілдері қатысқан болатын. Америкалықтар Абайдың рухани мұрасы туралы зерттеу еңбектеріне қызығушылық танытты. Атап айтсақ, Полл Тэйлор бастап келген жас ізденушілер Уильям Брэдфорд Смит, Джаспер Уэгх-Куасбарз, Тревор Меррион Абай әлемін зерттеуші ғалымдар баяндамасына құлақ түрді. Бұл ретте Арап Еспенбетов жасаған, Абай сусындаған кітаптар туралы баяндама ерекше назар аудартты.
Жиын барысында БАҚ өкілдеріне пікір білдірген Смитсон институтының профессоры Полл Тэйлор Абайдың музыкалық мұрасы, ақын әндері туралы ой-пікірлерімен бөлісіп, бүгінгі өткізілген жиынның берері мол болғанын жеткізді.
Қуаныш ЖОЛЫМБЕТ,
«Семей таңы»
