Жағасында Қабанбай атын суарған Алакөлдің айдынында армансыз жүзіп, демалғысы келетіндердің қарасы жыл санап көбейе түсуде. 18 мамыр, өткен жұма күні Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов Үржар ауданына арнайы жұмыс сапарымен келді.
Бәріңізге мәлім, өткен жылдан бері облыс әкімі Даниал Ахметов айдынды Алакөлді абаттандыру жұмыстарын мықтап қолға алған. Облыстық бюджеттен қаржы қарастырылып, көл жағалауына көңіл бөлініп келеді. Туристік кластерді дамыту бағытында жүргізіліп жатқан жұмыстар аймақ басшысының қолдауымен биыл да жалғасын тауып, қомақты қаражат бөлінді. Биыл да Алакөл жағасындағы жұмыс ерте көктемнен басталды. Суға түсу маусымы ашылғанға дейін, яғни дәл қазір мұнда құрылыс жұмыстары қарбалас жүріп жатыр.
Алакөлдің ажарын аша түсуге ерекше мән беріп отырған Даниал Кенжетайұлының ауданға сапары демалыс аймағындағы абаттандыру жұмыстарының барысымен танысудан басталды. Сондай-ақ облыста туризмді одан әрі жетілдіру және дамыту жөнінде кеңес өткізді. Айта кетейік, Алакөлге облыстық бюджеттен 4,5 млрд. теңгеге жуық қаражат бөлінген. Алайда аймақ басшысы қаржыландыру мұнымен тоқтамайтынын жеткізді.
Алакөл жағалауын дамытуға бағытталған Бас жоспар бекітілген. Осы Бас жоспар негізінде жарықпен қамту, су тарту және жер бөлу мәселелері шешіледі.
Аймақ басшысы бұл сапарында көлге жақын маңда орналасқан Қабанбай ауылындағы Мәдениет үйі ғимаратының жөндеу жұмысымен танысты. Аталған мәдениет ошағын жаңғырту үшін тиісті қаражат та бөлінген болатын. Сондай-ақ тарихи-археологиялық мұражай ашу бағытындағы жұмыстар қолға алынды. Археологиялық ескерткіштер ел тарихы десек, Үржар өңірінен табылған мұндай құнды жәдігерлер жетерлік. Осы бағыттағы мұражайдың жұмысы, алдағы жоспарлар жайында баяндаған ШҚО мәдениет, мұрағаттар және құжаттама басқармасының басшысы Азамат Мұхамедчинов болашақ мұражайға Үржар ханшайымы мен екі Алтын адам, Тарбағатайдың таңбалы тастары, Найманқала, Еміл қаласы бойынан табылған археологиялық жәдігерлер, ішкі көріністер қатарына әртүрлі нақыштағы экспонаттар қойылатынын жеткізді. Енді Алакөлге келген демалушы шипалы судың құдіретіне тәнті болып қана емес, ел мен жер тарихы жайындағы мол мағлұматқа қанығып, демалыс уақытында рухани тұрғыда байып та қайтатын болады. Алакөлде демалғысы келетіндерді жол азабы қинайтыны белгілі. Бұл орайда да биыл жақсы жаңалық бар. Биылдан бастап Алакөлге (Жалаңашкөл ст.) Өскемен мен Семейден пойыз қатынайды. Билет құны 2800 теңге. Қазіргі таңда Мақаншы мен Жалаңашкөл бағытындағы жолды орташа жөндеу жұмысы қызу жүруде. Сондай-ақ Қарабұлақ пен Қабанбай ауылдары арасындағы 16 шақырым да жөнделеді.
Қабанбай ауылы мен Жалаңашкөл арасындағы жолдардың жөнделуі және Мәдениет үйін жаңғырту жұмыстары барысын «Ярус» ЖШС-нің басшысы Талғат Әділханұлы баяндап, қолға алынған істердің қыркүйек айында аяқталатынын нық сеніммен жеткізді.
— Алакөлге келген демалушылар мен шетелдік туристер еліміздің тарихымен де танысулары керек. Осы арқылы Елбасымыздың «Отандық туризмді дамыту» бағытында берген тапсырмасына үлесімізді қосып, «Рухани жаңғыру» бағдарламасындағы сатылық межелерді іске асырамыз. Ал мұражайға қатысты жобаның әлеуеті жоғары. Дегенмен толықтыру жұмыстарын жүргізіңдер,- деді Даниал Ахметов.
Демалыс аймағында облыс әкімінің тапсырмасымен «Турист инфо» деп аталатын ақпараттық орталық құрылды. Орталықта көл жағасындағы демалыс үйлері жайлы ақпараттар мен Алакөл суының емдік қасиеттері туралы мағлұматтар жинақталған. Сондай-ақ бағыт-бағдары көрсетілген карталар да қолжетімді. Барлық ақпараттар қазақ, ағылшын және орыс тілдерінде болады.
— Алакөл — xалқымыздың байлығы, табиғаттың бізге берген сыйы. Ендеше, ол xалықаралық стандартқа сай болуы тиіс. Қызмет көрсету деңгейін көтеру үшін жұмыла әрекет ету қажет. Бұдан былай жағалауға жоғары деңгейдегі жайлы әрі сәнді қонақ үйлер салатын кәсіпкерлерді ғана тартамыз. Біздің алға қойған мақсатымыз — қазақстандық туристердің ғана емес, шетелдіктердің де осы бірегей аймаққа қызығушылығын арттыру. Демалушыларға аймағымыздың көркін тамашалауға ғана мүмкіндік жасап қоймай, қазақ деген халықтың қонақжайлығын, мәдениетін, бүгінгі әлеуетін көрсете білуіміз керек,- деп қорытындылады Даниал Ахметов.
Бұдан кейін облыс әкімі орталық Арбаттағы атқарылып жатқан жұмыстарды көріп, оң бағасын берді. Жол төсеніштері жайылып, субұрқақтар қойылатын орындарда қазір жұмыс қызу жүріп жатыр. Жаяу жүргіншілер аймағында тамақтану орындары, балалар ойнайтын алаңдар және спортпен айналысатын орындар жабдықталуда. Бұдан басқа қолжетімді таза ауыз су, дәретхана модульдері де құрылуда.
Орталықта шығармашылық кештер, сахналық қойылымдар мен би кештерін өткізуге арналған үш деңгейлі шатыр орнатылады. Көше бойына ағаштар мен гүлдер де отырғызылып, көл жағасының көркіне көрік қосады деген жоспар бар. Сонымен қатар жағалауда инженерлік коммуникация желісін тарту жұмысы жүргізіледі.
Жаяу жүргіншілер аймағын аралап, жұмыс барысына бағасын берген Даниал Ахметов барлық ғимараттарды тәртіпке келтіруді, әсіресе өрт қауіпсіздігі ережелері мен санитарлық нормалардың сақталуын тексеруді ерекше тапсырды. Ал уақытша ғимараттар иелерінің тиісті құжаттарының бар-жоғы қатаң бақылауда болады. Сонымен қатар аймақ басшысы санитарлық тазалыққа жатпайтын бірде-бір кәуап пісіретін орын сырт жақта болмайтынын, сондай-ақ жобаға кірмеген, ешқандай талапқа сай емес демалыс үйлері, мейрамханалар, кафелер, асханалардың құрылысы тоқтатылатынын баса айтты.
— Заман талабына сай, көңілге қонымды жоба болмайынша, ешкімге құрылысты бастауға рұқсат берілмейді. Бірде-бір шаршы метр жер дұрыс жасалған жоспарсыз бөлінбейді. Заманауи жеке архитектуралық көрінісі бар сауықтыру орталықтарын көрсетіңіздер, енді жобалардың қабылдануын өз бақылауыма аламын. Көл жағалауында сапасы нашар және арзан материалдардан салынатын үйлердің құрылысын тоқтататын уақыт келді. Тәртіп пен талап қатаң болуы қажет,- деді облыс басшысы.
Демалушылардың қауіпсіздігі де аймақ басшысының назарынан тыс қалған жоқ. Нақтырақ айтсақ, моторлы қайықтар мен скутерлер белгіленген орындарда ғана болады. Жағалауға жақын жүзбеуі керектігін ескерткен Даниал Кенжетайұлы жерге заңсыз иелік еткен кәсіпкерлерден оны реституция бойынша қайтаруды тапсырды. Бүгінгі таңда жағалаудағы көлеңкелі бизнеспен күрес қарқын алды.
Үржардағы сапарын облыс әкімі Даниал Ахметов облыстық, аудандық мәслихат депутаттары, бөлім, мекеме басшылары және кәсіпкерлердің қатысуымен өткен ауқымды жиынмен қорытындылады. Жиында Үржар ауданының әкімі Серік Зайнулдин атқарылған жұмыстар мен алдағы жоспарлар жайлы баяндады.
— Алакөл жағалауын абаттандыру, көгалдандыру жұмыстарына алдағы үш жылға 4 млрд. 363 млн. теңге қарастырылған. Биылғы жылы 2 млрд. 511 млн. теңгенің жұмыстарын жүргізу жоспарда бар. Атап айтқанда, Мақаншы — Жалаңашкөл автокөлік жолын орташа жөндеу, Қарабұлақ — Қабанбай бағытындағы жолды жөндеу, Қабанбай ауылындағы Мәдениет үйін қайта жаңғырту жұмыстары, «Мақаншы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының материалдық-техникалық базасын кеңейту. Сол сияқты қуат көзін реттеу үшін Алакөлге екі трансформатор қойылса, тоқ жиілігін арттырып, жарықтың өшуін тоқтатады. Жоспар бойынша саябақты жарықтандыру жұмыстары жүргізіліп, қоршаулар да қойылмақ. Мемлекеттік бағдарламалар аясында 7 жоба субсидияланып, 2 жоба рұқсатын алса, қалғандары несиелендірілді. Бірнеше жер телімі қайтарылды. Былтырғы жылы талапқа сай емес деп табылған 24 демалыс үйі ашылмады. Барлық жұмыстар жоспарға сәйкес жүйелі жүріп жатыр,- деді Серік Зинабекұлы өз сөзінде.
Осы ретте Даниал Ахметов:
— Алакөл жағасын жақсартуға байланысты шаралар қолға алынбаған аумақтардағы жерді мемлекет меншігіне қайтаруды ұсынамын,- деді. — Мен барлық кәсіпкерлерді өздерінің заңды міндеттерін орындауға және салықтық қарыздарын төлеуге шақырамын. Ағымдағы жылдың маусымынан бастап демалушыларға жасалған жағдай қолайлы ма, жоқ па, бақылауға алынады және олардың нақты саны да бекітіледі.
Облыстық Мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы Бауыржан Айнабеков, ШҚО Қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы Ғазез Сүлейменов, облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің басшысы Нұрлан Мадияров, облыстық сәулет және құрылыс бөлімін бақылау басқармасының басшысы Дмитрий Гариков Алакөл аумағындағы қазіргі жағдайды баяндап, әр сала бойынша атқарылған жұмыстармен таныстырды.
Аймақ басшысы бұл сапарында өткен жылдан бері ерекше түрленіп, көркейген Алакөл жағасында биыл атқарылған жұмыстармен толық танысып шықты. Өздеріңіз де байқаған боларсыздар, Үржар өңірінде жан жадыратар жақсы істер көп. Қай істе болмасын қатаң тәртіп пен тазалықты басты назарда ұстайтын, осы ауданға басшылыққа келген бес жылға жуық уақытта талай жарқын істердің ұйымдастырушысы болып жүрген Үржар ауданының әкімі Серік Зайнулдиннің жұмысына облыс әкімі жоғары баға берді.
Нұрсұлтан ЕСЕМБАЕВ, «Семей таңы»
