"Семей таңы" газеті
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
PDF нұсқа
ztlogo
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
"Семей таңы" газеті
PDF
Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау

ӘЛИХАННЫҢ ІЗІМЕН…

10.07.2015

Биыл елімізде Қазақ хандығының 550 жылдығы мен ұлы ақын Абай Құнанбаевтың туғанына 170 жыл мейрейтойлары кең көлемде аталып өтілетіні белгілі. Мерейлі мезеттер құрметіне жыл басынан республика, облыс, қала көлемінде көптеген іс —шаралар өткізіліп те жатыр. Сондай шаралардың бірін Семейдің Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінің тарих кафедрасы мен облыстық тарихи—өлкетану музейі ұйымдастырып, бірлескен жоба негізінде тарихи—этнографиялық экспедиция өткізді.

Аталған экспедиция осыдан бір ғасырдан астам уақыт бұрын Қазақстанның Шығыс және Солтүстік өлкелерінде Ресей патшасы үкіметінің ұйымдастыруымен өткен атақты Щербина экспедициясы, жобасы негізінде, жас оқымысты, болашақ Алаш қозғалысының көсемі Әлихан Бөкейханов жетекшілік еткен 1909-1910 жылдары облыстың Семей округі аумағында өткізілген экспедиция негізінде жүргізілді. Экспедиция құрамында белгілі тарихшы, археолог Амантай Исин, көрнекті тарихшы-этнограф, атақты «Шың- ғыстау-Тобықты шежіресі» алты томдығының және басқа да тарихи-танымдық шығармалардың авторы Молдабек Жанболатов, жер мен ел жайынан мол хабары бар, осы өңірлерді көп аралаған Кәкен Шұлғаубаев және Семейдің облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Бекен Теміров бастаған музей қызметкерлері болды. Экспедиция жұмысы бір аптаға созылды. Ал экспедиция жұмысының нәтижесін қорытындылап, Семейдің    облыстық тарихи-өлкетану музейінде БАҚ өкілдеріне арналып баспасөз мәслихаты ұйымдастырылды.

 

{jcomments on}- Біздің экспедициямыздың мақсаты Әлихан Бөкейхановтың экспедициясы ізімен Шаған, Бұғылы болыстары (бүгінгі Саржал, Тоқтамыс, Медеу ауылдық округтері) жерінде сақталған тарихи-мәдени ескерткіштермен танысып, осы заманға келіп жеткен этнографиялық мұраларды жинақтау болды. Экспедицияға бір айдай уақыт дайындық жұмыстары жүргізілді.  Экспедицияның тақырыбы, мақсаты, қатысушылар құрамы, өткізілу уақыты, маршруты жоспарланып, жергілікті жер жағдайы, жолбастаушылар және көне көз адамдармен болашақ кездесу мүмкіндіктері талқыланып белгіленді, — дейді Семейдің облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Бекен Теміров.

 

Семей — Қарасу — Саржал бағытында жолға шыққан экспедиция өткен ғасырлардағы қорымдар мен елдімекен орындарын назарынан тыс қалдырмай, біразымен танысып шыққан. Солардың ең ірісі Жанан өңіріндегі ХҮІІІ ғасырдың соңындағы «Батырдың көз жасы» атты орын, одан сәл әрірек, өткен ғасырдың басында жер жыртып егін еккен елдімекендер кездескен. Осы жерден шебер ұстаның қолынан шыққан ершіктің қалдығы, шеге, өзгеше ілгек пен айылдың басы табылады. Бұл осыдан жүз жыл бұрын осы өңірде қайнаған өмірдің болғанын дәлелдесе керек. Экспедиция сондай-ақ, тарихта аты қалған батыр, әрі ақын, әрі әнші   Тәуке батырдың ағашы деп аталатын орында, тарихи орындар Ащысу өзені, Қарабас батыр ауылы, Жосалы тауы мен Тасбасқан, Милы мен Бойлауық өңірлерінде болады.

Экспедиция мүшелері Шаған бойындағы Ике Әділовтің мекені мен ерекше сәулет өрнегі бар Әділдің мазары, кезінде мектеп ашып, бір жарым жылдай Мұхтар Әуезов бала оқытқан Мұсатай қорасы, бұрын бұл өңірде кезікпеген ерекше сәулет құрылысы «Буданның мазары» сынды кезекпе-кезек нысандарын аралап, сонымен қатар Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті ғалымдарының «Шыңғыстау жәдігерлері» жобасы бойынша жүргізіп жатқан археологиялық қазба жұмысы барысымен де танысады.

Ғалымдар ат басын бұрған тағы бір орын, әлі ғылыми айналымға енбеген ерекше орындардың бірі «Қорғантас» жерлеу кешені болды. Бұл аумақта әртүрлі жетпіске тарта тас жәшіктер шоғыр-шоғыр болып, бүкіл алқапты алып жатыр. Бір өкініштісі жоғарыда айтылған нысандардың тарихи, мәдени және       этнографиялық маңызы зор екендігіне қарамастан, мемлекет қамқорлығына алынып, ғылыми айналымға енбеген, жойылып кету алдында тұр.

— Біз экспедиция жұмысын бірқатар кезеңдермен байланыстырдық.  Жұмысымыз тек ХХ ғасырдың басындағы жағдайлармен шектелген жоқ. Көне замандағы ескерткіштерге де мән бердік. Сапар барысында оларды тізімге алып, картаға түсіру ісімен шұғылдандық. Шыңғыстау өңірі тарихи ескерткіштерге өте бай. Бұл патша заманында аңғарылып, сол кездің өзінде осы өлкеде археологиялық зерттеулер жүргізу қажеттігі туындаған. Дегенмен  түрлі себептермен үзік-үзік уақыттар өткенде ғана жұмыстар қолға алынып отырды, — дейді белгілі тарихшы-археолог Амантай Исин.

Асан МЫРЗАХАНОВ, «Семей таңы»

 

Ұқсас жаңалықтар

Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

17.11.2026
Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

Қазіргі мемлекеттік қызмет жүйесі өзінің жұмыс философиясын біртіндеп өзгертіп келеді. Мемлекеттің басты назарында мемлекеттік қызмет көрсету процесінің өзі емес, адам,...

Толығырақ...Details

Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

17.11.2026
Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

Қазақстанның экономикалық әлеуетін арттыруда көлік және логистика саласының маңызы ерекше. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында айқындалған инфрақұрылымды жаңғырту, экономиканы әртараптандыру және...

Толығырақ...Details

Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

17.11.2026
Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

Адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заңдылық пен әділеттілікті қамтамасыз ету құқықтық мемлекеттің басты қағидаттарының бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясында әр адамның...

Толығырақ...Details

Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

17.11.2026
Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

Қазақстан Халық Кеңесі Қоғамдық бастамаларды дамыту комитетінің төрағасы Вера Кимнің төрағалығымен Білім беру және адами капитал мәселелері жөніндегі салалық комиссияның...

Толығырақ...Details

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

16.11.2026
Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

Абай облысының бүгінгі тынысын бағалау үшін кешегісін де кем білмеу керек. Ал ертеңіне сеніммен қарауға бүгінгі өзгерістердің ауқымын, нақты нәтижесі...

Толығырақ...Details

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

16.11.2026
Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...

Толығырақ...Details

Жаңалықтар

Өтініш беруден проактивтілікке: мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың жаңа тәсілі

5 часов бұрын

Көлік және логистика: Қазақстанның экономикалық дамуына жаңа серпін беретін бағыт

5 часов бұрын

Кінәсіздік презумпциясы – адам құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі

5 часов бұрын

Қазақстан Халық Кеңесінде білім беру, ғылым және адами капиталды дамыту жөніндегі бастамалар қаралды

8 часов бұрын

Өткеннің ауыр жүгінен болашақтың берік іргетасына дейін…

22 часа бұрын

Казахстан занял первое место в Центральной Азии по развитию туризма

1 день бұрын

Абай облысында жыл басынан бері 171 мыңнан астам профилактикалық екпе жасалды

1 день бұрын

Қолжетімді әрі сапалы медицина: Президент Жолдауындағы әлеуметтік дамудың маңызды бағыты

1 день бұрын

Еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерді таңдау – конституциялық құқық

1 день бұрын

Семейде қоғамдық келісімді нығайтудың жаңа тәсілдері талқыланды

1 день бұрын
Тағы оқу...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Веб-менеджер:
Ерлан Айқынұлы


«Семей таңы» газеті 1969 жылы «Құрмет белгісі» орденімен, 2009 жылы ҚР Президентінің БАҚ саласындағы
грантымен марапатталған.

Редакция мекенжайы:

F18A5H3, Семей қаласы,
Қайым Мұхамедханов көшесі,12.

Байланыс:

Директордың қабылдау бөлмесі — 523657;
бас редактор — 520984;
Жарнама және баспасөзге жазылу бөлімі — 560803;
факс — 520475.

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі берген қайта тіркеу куәлігі
№7220-Г, 30.07.2018.ж.


Яндекс.Метрика

© «ABAI AIMAQ MEDIA» ЖШС

Нәтиже табылмады
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Саясат
    • Мәдениет
    • Қоғам
    • Қылмыс
    • Спорт
    • Экономика
    • Жаһан
    • Көзқарас
  • Мультимедиа
    • Видео
    • Фото
  • Төртінші билік

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС